II KO 95/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
Dnia 13 maja 2025 r.
w sprawie X. Y.
w związku z zażaleniem wyżej wymienionego na postanowienie prokuratora
Prokuratury Regionalnej w Lublinie delegowanej do Prokuratury Krajowej z dnia 1
lipca 2024 r., sygn. akt [...], o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu oraz
dokonaniu czynności zatrzymania rzeczy,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 13 maja 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie zawartego w
postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt XIV Kp 1787/24, o przekazanie
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla
Łodzi-Widzewa w Łodzi.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt XIV Kp 1787/24, Sąd
Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z
wnioskiem o przekazanie, w oparciu o przepis art. 37 k.p.k., do rozpoznania innemu
sądowi równorzędnemu zażalenia X. Y. na postanowienie prokurator Prokuratury
Regionalnej w Lublinie delegowanej do Prokuratury Krajowej z dnia 1 lipca 2024 r.,
II KO 95/25
2
sygn. akt [...], o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu oraz dokonaniu czynności
zatrzymania rzeczy. Uzasadniając inicjatywę sąd meriti wskazał, że osobą skarżącą
jest wieloletni sędzia sądu właściwego miejscowo, którego łączyły i łączą nadal
relacje towarzyskie z innymi sędziami tego Sądu. W tej sytuacji – zdaniem Sądu
Rejonowego – dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, by sprawa ta
została osądzona w warunkach, które nie dawałyby podstaw do wysuwania
jakichkolwiek ewentualnych zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy jej
rozpatrywaniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie należało
uwzględnić.
Nie ulega wątpliwości, że relacje o charakterze towarzyskim łączące autora
zażalenia z sędziami sądu właściwego miejscowo stanowią w pierwszym rzędzie
podstawę do zastosowania przepisu art. 41 § 1 k.p.k., z której to inicjatywy w toku
niniejszego postępowania już kilkukrotnie korzystano (zob. postanowienia Sądu
Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie: z dnia 6 września 2024 r.,
sygn. akt XIV Ko 140/24, z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt XIV Ko 181/24, z dnia
31 stycznia 2025 r., sygn. akt XIV Ko 11/25, z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt XIV
Ko 27/25, z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt XIV Ko 40/25, z dnia 20 marca 2025 r.,
sygn. akt XIV Ko 45/25). Gdyby więc inicjatywę tego Sądu, podlegającą obecnemu
rozpoznaniu, rozpatrywać wyłącznie w tym aspekcie, o zagrożeniu dobra
sprawiedliwości, jako wyłącznego kryterium przekazania sprawy na podstawie art.
37 § 1 k.p.k., trudno byłoby mówić, gdyż dopiero postanie sytuacji o jakiej mowa w
art. 43 k.p.k. uzasadniałoby przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i
to przez sąd wyższego rzędu, a nie przez Sąd Najwyższy.
Nie można wszelako, poza wskazaną wyżej okolicznością, abstrahować od
charakteru tej sprawy oraz osoby skarżącego, występującego również w
postępowaniu przygotowawczym jako zastępca rzecznika dyscyplinarnego przy
Sądzie Okręgowym w Warszawie.
II KO 95/25
3
W takiej konfiguracji, twierdzenie sądu właściwego miejscowo o możliwości
powstania w odbiorze społecznym wątpliwości co do zachowania przez ten Sąd
zasad bezstronności i obiektywizmu przy rozpatrywaniu zażalenia sędziego tego
Sądu na zapadłe w postępowaniu przygotowawczym decyzje procesowe
prokuratora bezpośrednio go dotyczące, ma bez wątpienia charakter realny, a nie
jedynie hipotetyczny. Bez wątpienia, postronny obserwator tego postępowania,
niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia co do wniesionego przez sędziego X. Y.
zażalenia, będzie mógł mieć tak subiektywne, ale też i obiektywnie podstawy do
wysuwania przypuszczeń, że o sposobie rozstrzygnięcia tej sprawy zadecydowały
inne niż wyłącznie prawne aspekty, skoro środek odwoławczy rozpoznawał Sąd, w
którym skarżący pełnił i nadal pełni służbę sędziowską. Tego rodzaju sugestii –
nawet ze wszech miar błędnych – nie da się przy tej konfiguracji procesowej
uniknąć.
Z tych względów, w interesie wymiaru sprawiedliwości, a więc dla przeciwdziałania
mylnemu odbiorowi społecznemu o braku bezstronności sądu, jest rozpoznanie
wniesionego zażalenia przez inny sąd równorzędny i to – uwzględniając charakter
tej sprawy związany z pełnioną przez sędziego X. Y. funkcją rzecznika
dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowy w Warszawie – spoza okręgu właściwości
Sądu Apelacyjnego w Warszawie, a takim jest, położony w relatywnie bliskiej
odległości, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi.
Uwzględniając powyższe postanowiono jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
SSN (Tomasz Artymiuk
II KO 95/25
4
