POSTANOWIENIE

Dnia 26 lipca 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Puszkarski

w sprawie z zażalenia A.K.

na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie

z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt […] Ds. […]

o odmowie wszczęcia śledztwa

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2022 r.

wniosku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nisku.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie po rozpoznaniu zawiadomienia pochodzącego od A.K. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt […] Ds. […], na podstawie art. 305 § 1 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie:

- „zaistniałego w okresie od 26 marca 2019 r. do dnia 27 czerwca 2019 r. w L. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez ustalonego Sędziego Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, poprzez stronnicze prowadzenie sprawy o sygn. III K 1093/18 przeciwko oskarżonemu o czyn z art. 207 § 1 k.k. A.K., w związku ze znajomością sędziego prowadzącego sprawę rozwodową z powództwa D.K. przeciwko A.K., a następnie wydanie, w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, w dniu 27 czerwca 2019 r. wyroku skazującego ww. ma karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 2 lat próby, dozoru kuratora, zobowiązania oskarżonego do poprawnego zachowania się wobec D.K. oraz zadośćuczynienia, co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości oraz interesu prywatnego A.K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.

- zaistniałego w dniu 16 października 2019 r. w L. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez ustalonego Sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie, polegającego na nierzetelnym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie III K 1093/18 z dnia 27 czerwca 2019 r. poprzez niezbadanie wskazanych przez A.K. nowych okoliczności jakie zaistniały w sprawie III K 1093/18, co doprowadziło do wydania w dniu 16 października 2019 r. w sprawie V Ka 883/19 wyroku utrzymującego w mocy wyrok wydany w sprawie o sygn. akt III K 1093/18, co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości oraz interesu prywatnego A.K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.”

wobec stwierdzenia, iż czyny nie zawierają znamion czynu zabronionego.

A.K. pismem określonym jako „zaskarżenie”, wniósł na to postanowienie zażalenie, do którego prokurator się nie przychylił i przekazał je do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie, z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

Kilku sędziów wymienionego Sądu na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wystąpiło o wyłączenie ich od udziału w sprawie, wskazując na bliską znajomość z sędzią W.W., którego dotyczy zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV Kp 349/23, Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyłączył tych sędziów od udziału w sprawie. Następnie tenże Sąd postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III Kp 499/23, na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza obszaru właściwości Sądów Apelacji Lubelskiej – Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie śledztwa, m.in. o czyn wyczerpujący dyspozycję art. 231 § 1 k.k. popełniony (powinno być raczej: zdaniem skarżącego mający być popełniony – uw. SN) przez W.W., sędziego Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie, który znany jest sędziom tego Sądu na gruncie służbowym i towarzyskim. Według Sądu, „dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zatem, aby niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu spoza obszaru właściwości Sądów Apelacji Lubelskiej – Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie (jako Sądowi najbliższemu miejsca zamieszkania skarżącego A.K.), by wyeliminować wszelkie sugestie mogące rzutować na swobodę i obiektywizm orzekania”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wystąpienie Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie, chociaż lakoniczne, zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana.

W niniejszej sprawie zachodzi okoliczność skłaniająca do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie, rozpoznając zażalenie A.K., miałby bowiem oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstwa przez sędziego właśnie tego Sądu. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, ze szkodą dla wymiaru sprawiedliwości, mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze oraz że sprawa dotyczy sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie, nadto uznając, że miejsce zamieszkania autora zażalenia nie ma znaczenia dla wskazania sądu równorzędnego, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem Apelacji Lubelskiej Sądowi Rejonowemu w Nisku.

[K.K.]

[as]