II KO 64/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie z zażalenia wniesionego przez pełnomocnika reprezentanta B. Polska
s.c.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lipsku
z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt […]
o umorzeniu dochodzenia
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Zwoleniu
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Skarżysku -Kamiennej.
UZASADNIENIE
Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu oraz Prezes Sądu Rejonowego w
Zwoleniu złożyli zawiadomienie o „uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynu
zabronionego przez: nieustalonego pracownika lub nieustalonych pracowników
Sądu Rejonowego w Zwoleniu w zakresie ewentualnego popełnienia czynu
II KO 64/25
2
zabronionego określonego w przepisie art. 278 k.k. lub przez inne osoby działające
z nim (z nimi) w porozumieniu”.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lipsku postanowieniem z dnia 29
listopada 2024 r., sygn. akt […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2, art. 305 § 3, art. 322
§ 2 i art. 325a k.p.k. umorzył dochodzenie w sprawie „zaboru w celu
przywłaszczenia w okresie od 1 sierpnia 2023 roku do 18 kwietnia 2024 roku w Z.,
woj. [...], oryginalnych materiałów eksploatacyjnych do drukarek marki »B.1«,
pozostających na wyposażeniu Sądu Rejonowego w Zwoleniu, w postaci bębnów i
tonerów o łącznej wartości 10.200 złotych, na szkodę B. Polska s.c. z/s w R., tj. o
przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.” – wobec stwierdzenia, iż
czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
Zażalenie na to postanowienie złożył pełnomocnik reprezentanta firmy B.
Polska s.c., który powołując się na art. 9 § 2 k.p.k. postulował też, by z uwagi na
realia procesowe sprawy właściwy do rozpoznania zażalenia Sąd Rejonowy w
Zwoleniu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1
k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu
sądowi równorzędnemu, spoza okręgu Sądu Okręgowego w Radomiu.
Sąd Rejonowy w Zwoleniu postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., sygn.
akt II Kp 27/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego „z
wnioskiem o rozważenie możliwości przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości”. W
uzasadnieniu wskazał, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
zostało złożone przez Prezesa Sądu Rejonowego w Zwoleniu oraz Dyrektora Sądu
Okręgowego w Radomiu i dotyczy zdarzenia bezpośrednio związanego z
działalnością Sądu Rejonowego w Zwoleniu. W takim razie rozpoznanie sprawy
przez ten Sąd może wywołać przekonanie strony skarżącej, zresztą przez nią
sygnalizowane, o braku warunków do wydania obiektywnego rozstrzygnięcia, a
takie same wątpliwości mogą zaistnieć w opinii publicznej. W postanowieniu
nawiązano też do orzecznictwa Sądu Najwyższego wydanego na gruncie art. 37
k.p.k., wskazującego, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za
eliminowaniem sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub
II KO 64/25
3
wywoływać przekonanie stron czy opinii publicznej o braku warunków do
obiektywnego rozpoznania przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosowanie instytucji określonej w art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić
wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez
sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Tym niemniej wniosek Sądu
Rejonowego w Zwoleniu zasługuje na uwzględnienie, bowiem argumentacja jaką
przedstawiono na jego wsparcie jest przekonująca. Rzeczywiście, okoliczność, że
zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyli Prezes Sądu
Rejonowego w Zwoleniu i Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, a sugerowanym
sprawcą (sprawcami) była osoba zatrudniona w Sądzie Rejonowym w Zwoleniu,
mogłaby wpływać na swobodę orzekania tego właśnie Sądu co do zasadności
zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia. Pozostawienie
sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby też wywołać, mające
racjonalną podstawę przekonanie, w przypadku strony skarżącej wprost
wyartykułowane, ale też innych osób, które powzięłyby wiedzę o sprawie, o braku
warunków do jej obiektywnego rozpoznania.
W konsekwencji uznano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości
przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu, przy czym, mając na uwadze, że rozstrzygnięciem jest
zainteresowany m.in. Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, wskazano położony
poza okręgiem radomskim Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej.
[J.J.]
[a.ł]
