II KO 50/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 kwietnia 2026 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie X. Y.,
podejrzanej o czyn z art. 177 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2026 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim
z dnia 13 kwietnia 2026 r., sygn. akt II K 200/26,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim o
sygn. akt II K 200/26 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Lubartowie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z dnia 13 kwietnia
2026 r., sygn. akt II K 200/26, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie
sprawy X. Y. podejrzanej o czyn z art. 177 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek sąd
wskazał, że w przedmiotowej sprawie podejrzana X. Y. jest zatrudniona w sądzie
właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy II K 200/26 w charakterze sekretarza
II KO 50/26
2
sądowego, co może wywoływać niebezpieczeństwo dla obiektywnego rozpoznania
sprawy przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim zasługuje na
uwzględnienie.
Przepis art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość
odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno
nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą
zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru
sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które
mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet
mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21; postanowienie SN z dnia
15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 27 lutego 2025 r., III KO
3/25).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uznać
należy, że przytoczone we wniosku sądu meriti argumenty wskazują, że zachodzi
tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru
sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu. Z akt sprawy wynika, że sprawa X. Y., podejrzanej
o czyn z art. 177 § 2 k.k., trafiła do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Radzyniu
Podlaskim, w którym to sądzie, w II Wydziale Karnym podejrzana pracuje w
charakterze sekretarza sądowego. Podejrzana, z uwagi na wykonywane obowiązki
zawodowe, pozostaje w relacjach zawodowych, a także osobistych z sędziami tego
sądu. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w takim układzie
procesowym mogłyby rodzić się wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego
rozpoznania sprawy przez ten sąd.
Zgodzić należy się z tezą, ugruntowaną już w licznych orzeczeniach Sądu
Najwyższego, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba,
która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie
II KO 50/26
3
powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r.,
V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 29 maja 2024 r., IV KO 56/24; postanowienie
SN z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 171/24; postanowienie SN z dnia 20 lutego
2025 r., V KO 22/25).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać
przedmiotową sprawę Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja
powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem
okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w
odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności
prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 25 października 2024
r., V KO 108/24).
Uwzględniając wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa
określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Lubartowie,
położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
