II KO 214/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 grudnia 2025 r.
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Wiliński
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie M.J.
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w Izbie Karnej w dniu 16 grudnia 2025r.
sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania z urzędu
od postanowienia z dnia 11 września 2025r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie -
sygn. II AKzw 655/25 - utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego
Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 14 lipca 2025 - sygn. VIII Kow 375/25
na podstawie art. 542§3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z
postępowania o wznowienie postępowania,
2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa
urzędu
UZASADNIENIE
Skazany M.J. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas
rozpoznawania sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.,
a w konsekwencji, zwrócił się o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania w
tej sprawie.
II KO 214/25
2
Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający
sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie
zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek tzw. Krajowej
Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia
2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Powyższa okoliczność nie jest jednak wystarczająca do wszczęcia z urzędu
postępowania wznowieniowego.
Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r.,
sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2
k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana
na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu
Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ
29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej
obsady sądu w zależności od tego czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem
powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony
gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady
Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r.
W drugim, ten sam fakt, zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego, powiązać
jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Bezsprzecznie wskazany przez wnioskodawcę SSA X.Y., który wydawał w
tej sprawie postanowienie o utrzymaniu w mocy odmowy udzielenia przerwy w
odbywaniu kary jest Sędzią wielokrotnie poddawanym testom badającym
II KO 214/25
3
bezstronność i niezależność, a w konsekwencji należytą obsadę sądu w rozumieniu
art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Testy te generalnie dla badanego dawały rezultat
niekorzystny – vide sprawy: II KK 23/22, II KS 32/21, II KK 119/22, II KK 288/23, II
KK 206/23, II KK 500/23, II KK 309/23, II KK 363/23, II KK 35/23, II KK 506/23, II
KK 319/23, II KO 13/24, II KK 35/25. Decydujące jednak dla rozstrzygnięcia w
niniejszej sprawie jest to, że orzeczenia co do których może być prowadzone
postępowanie wznowieniowe muszą mieć przymiot nie tylko prawomocności, ale
też charakter ostatecznego rozstrzygnięcia danej kwestii – w przeciwnym wypadku
nie ma potrzeby sięgania po środek zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym
skoro sprawa może być rozstrzygnięta w trybie zwyczajnym.
Zauważyć zatem wypada, że postanowienia wydane w przedmiocie
złożonego wniosku o udzielenie przerwy w odbywaniu kary nie ma nigdy charakteru
ostatecznego i skazany może zawsze składać kolejne wnioski w tym przedmiocie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do
stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały powody uzasadniające
wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542§3 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na
wstępie.
Paweł Wiliński
[WB]
[a.ł]
Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel
