II KO 20/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 marca 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie E.S.
oskarżonej z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 marca 2025 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Lublinie,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Siedlcach.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Okręgowym w Lublinie zawisła sprawa przeciwko E.S.,
oskarżonej o to, że:
- w okresie od 1 lutego 2021 r. do 23 kwietnia 2023 r. w B. wykazywała
niezgodnie ze stanem faktycznym dostępność w swoim potencjale wykonawczym
personelu o wymaganych kwalifikacjach oraz nie powiadamiała [...] NFZ o
zaprzestaniu udzielania świadczeń przez określone osoby i wykazywała jako
potencjał wykonawczy inne osoby, które nigdy nie udzielały świadczeń zdrowotnych
w jej podmiocie leczniczym, co skutkowało niezatrudnianiem personelu
wymaganego dla realizacji świadczeń zdrowotnych z zakresu środowiskowej opieki
II KO 20/25
2
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży na I poziomie
referencyjnym, do czego zobowiązywała umowa zawarta z [...] NFZ, w wyniku
czego doprowadziła [...] NFZ do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej
wartości w wysokości 755.550,24 zł – tj. o przestępstwo w z art. 286 § 1 k.k. w zw.
z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.;
- w okresie od 14 marca do 16 czerwca 2023 r. w B. utrudniała
upoważnionemu kontrolerowi NIK wykonywanie czynności kontrolnych w trakcie
postępowania kontrolnego […] poprzez: nieprzedłożenie do kontroli
przedstawiających pełną wartość dowodową dokumentów koniecznych do jej
zrealizowania, nieudzielanie wyjaśnień na zadane pytania i uniemożliwienie
kontrolerowi swobodnego dostępu do obiektów i pomieszczeń jednostki
kontro[...]anej – tj. o przestępstwo z art. 98 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o
Najwyższej Izbie Kontroli.
W dniu 4 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Lublinie wystąpił z
wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k. innemu
sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości,
wynikające z faktu prowadzenia przez oskarżoną praktyki adwokackiej w okręgu
Sądu Okręgowego w Lublinie, co mogłoby w odbiorze strony oraz społeczeństwa
rzutować na obiektywizm tego Sądu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
w trybie art. 37 § 1 k.p.k. następuje tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro
wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem
sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę
orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do
rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd miejscowo właściwy.
Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki
spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k., któremu
to obowiązkowi Sąd Okręgowy w Lublinie sprostał.
II KO 20/25
3
Sama eksponowana w treści postanowienia okoliczność prowadzenia przez
oskarżoną praktyki adwokackiej w okręgu […] nie wystarcza jeszcze do uznania
Sądu Okręgowego w Lublinie za niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Fakt
urzędowej znajomości sędziów, prokuratorów, adwokatów lub innych osób
występujących przed sądem nie przesądza o istnieniu uzasadnionej obawy co do
braku bezstronności właściwego sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16). Jest przecież nieuniknione, że na terenie
sądu, w związku z wykonywanymi czynnościami, dochodzi do wielu ściśle
zawodowych kontaktów. O tym, czy w konkretnym stanie faktycznym występują
okoliczności, wskazujące na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy
więc rozstrzygać ad casu.
W niniejszej sprawie okolicznością, która przemawia za przekazaniem
sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jest fakt, że oskarżona jeszcze na etapie
postępowania przygotowawczego, wielokrotnie dawała wyraz brakowi zaufania do
obiektywizmu organów prowadzących postępowanie w jej sprawie, wiążąc to z
prowadzoną przez nią działalnością zawodową na terenie okręgu […]. Rozpoznanie
sprawy przez sąd właściwy mogłoby tylko wzmocnić jej przekonanie o stronniczości
miejscowego sądu i prokuratury w szczególności, że sama oskarżona wyraziła takie
przekonanie, wnosząc po raz kolejny o przekazanie sprawy w trybie art. 37 § 1
k.p.k. sądowi spoza okręgu, w którym na co dzień prowadzi praktykę.
W tej sytuacji należy uznać, że zachodzą przesłanki do przekazania sprawy
E.S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w
Siedlcach.
Sąd ten usytuowany jest poza terenem zwykłej aktywności zawodowej
oskarżonej i nie współpracuje na co dzień z prokuratorami, których działania strona
postrzega jako naruszające jej prawa, a zarazem znajduje się na tyle niedaleko, by
zmiana właściwości sądu nie wpłynęła nadmiernie negatywnie na ekonomikę
procesu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
II KO 20/25
4
[a.ł]
