II KO 16/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie z zażalenia H.M.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 18 marca 2025 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II Kp 2097/24,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla
Warszawy Pragi-Północ w Warszawie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z
dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II Kp 2097/24, zwrócił się o przekazanie sprawy
innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadniając swoje wystąpienie wskazał, że sprawa dotyczy zażalenia na
postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie z
zawiadomienia H.M. o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb.
z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przez: Prezesa Sądu Okręgowego w
Warszawie, Prezesa oraz Przewodniczącego VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń
II KO 16/25
2
Społecznych tamtejszego Sądu. W przekonaniu Sądu Rejonowego w celu
uniknięcia zarzutów o brak bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznaniu sprawy
zasadne jest, aby nie była ona rozstrzygana przez tutejszy Sąd.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od
zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej
zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli przemawiają za tym
istotne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest
autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji,
w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem
swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do
przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że „zewnętrzny wizerunek
funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać
zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne
decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Toteż należy uwzględnić wniosek
złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że
postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego
mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i
bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy” (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 maja 2021 r., II KO 34/21, LEX nr 3181529; zob. też:
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2019 r., V KO 71/19; LEX nr
2744156). „Jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która
ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie
powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru
sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe
wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu
jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których
II KO 16/25
3
nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi
kryteriami” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2021 r., III KO
28/21, LEX nr 3316994).
Aprobując powyższe, ugruntowane w judykaturze zapatrywania prawne, nie
podważając kompetencji Sądu Rejonowego do obiektywnego rozpoznania
niniejszej sprawy, należy uznać, że z uwagi na fakt, ze zawiadomienie o
przestępstwach dotyczy trzech sędziów funkcyjnych, z których dwóch pełni urząd w
Sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a trzeci jest Prezesem Sądu
Okręgowego w Warszawie, dla zapewnienia optymalnych warunków do
obiektywnego rozpoznania sprawy, zarówno w ujęciu obiektywnym, jak i w odbiorze
społecznym, zasadne jest skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia
przewidzianego w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy poza okręg tego Sądu. Takim
Sądem jest Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, którego
siedziba mieści się w niedalekiej odległości od siedziby Sądu Rejonowego dla
Warszawy-Śródmieścia w Warszawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
