II KO 159/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 września 2025 r.
SSN Dariusz Kala
w związku z pismem skazanego P. M. z dnia 24 lipca 2025 r. sygnalizującym
potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa
142/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 lutego
2023 r., sygn. akt IV K 290/21
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
zarządził:
stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu wyżej
opisanego postępowania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 24 lipca 2025 r. (data sporządzenia pisma) skazany P. M.
zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2025 r.,
sygn. akt II AKa 142/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV K 290/21. Jako podstawę wznowieniową
wnioskodawca wskazał fakt, iż „w sprawie orzekał sędzia powołany niezgodnie z
Konstytucją RP, jak i szereg nieprawidłowości, które wystąpiły w postępowaniu”.
Wniosek ten został zakwalifikowany jako pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia
postępowania z urzędu.
II KO 159/25
2
Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego
rezultatu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na lakoniczność wniosku. Jest oczywiste,
że ogólnikowe stwierdzenie „szereg nieprawidłowości, które wystąpiły w
postępowaniu” nie wskazuje na wystąpienie w przedmiotowej sprawie którejkolwiek
z wymienionych w kodeksie postępowania karnego podstaw wznowieniowych, w
tym również podstaw uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu, a którą
stanowi wystąpienie w sprawie jednego z uchybień stanowiących bezwzględne
przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 542 § 3 k.p.k.).
Nader ogólnikowa jest również konstatacja dotycząca orzekania w sprawie
sędziego „powołanego niezgodnie z Konstytucją RP”, którego nazwiska skazany
nawet nie wymienił. Jedynie z kontekstu ww. pisma, w którym powołano wyłącznie
orzeczenie sądu I instancji oraz analizy akt sprawy można wnioskować, że P. M.
miał na myśli zasiadającą w składzie Sądu Okręgowego SSO X. Y..
Zwrócenie uwagi na powyższą kwestię jest istotne, gdyż już z uchwały
składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, wynika, że
brak jest podstaw do twierdzenia, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który
uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą
Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazana bezwzględna
przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie
wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także
przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2
czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych
Izb również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia
sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w
II KO 159/25
3
konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a każdorazowo sąd z jego
udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej
sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy
odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na
podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2018, poz. 3).
Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował
chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy
uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww.
uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31
sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22
czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22). Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie
nie wskazano. Nie stwierdzono ich również z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej.
[J.J.]
[r.g.]
