II KO 156/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 22 października 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie D.C.
skazanego z art. 223 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej
w dniu 22 października 2025 r.,
z urzędu,
kwestii wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem
Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu
kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej,
1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. wznawia postępowanie kasacyjne,
2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14
listopada 2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu kasacji
obrońcy jako oczywiście bezzasadnej i przekazuje sprawę
Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej do ponownego rozpoznania,
3. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania
wznowieniowego.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji obrońcy D.C. od
wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt V Ka
II KO 156/25
2
949/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 1 czerwca
2023 r., sygn. akt II K 775/19.
Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą II KK 478/24, zarządzeniem
Prezesa Izby Karnej została przydzielona do referatu SSN M.B.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy, orzekając w
składzie jednoosobowym, oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście
bezzasadną, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Obrońca skazanego, pismem z dnia 22 lipca 2025 r., zwrócił się do Sądu
Najwyższego o wznowienie postępowania karnego z urzędu i uchylenie
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II KK
478/24, ze względu na wystąpienie w postępowaniu kasacyjnym bezwzględnej
przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu – w związku z
udziałem w wydaniu postanowienia oddalającego kasację SSN M.B., która została
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą procedurze z
udziałem KRS ukształtowanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Pismo obrońcy skazanego stanowi sygnalizację potrzeby wznowienia
postępowania z urzędu z powodu zaistnienia w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia w sprawie II KK
478/25 SSN M.B., powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego (pierwotnie w
zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej) po uzyskaniu rekomendacji Krajowej Rady
Sądownictwa, ukształtowanej w sposób sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej
Polskiej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wznowienie
postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest
dopuszczalne (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 czerwca 2023 r.,
II KO 73/22; 14 czerwca 2023 r., III KO 43/23; 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22; 23
sierpnia 2023 r., II KO 75/23; 18 października 2023 r., I KO 33/23; 6 listopada 2023
r., I KO 56/23). Z orzeczeń tych wynika, że nie ma przeszkód do żądania zarówno
wznowienia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, jak również
II KO 156/25
3
wznowienia postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem
złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zaistniała w
niej bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w
postaci nienależytej obsady sądu, w związku z udziałem w składzie orzekającym
Sądu Najwyższego SSN M.B. Wynika to choćby z pierwszej tezy uchwały
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu
Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie (BSA I-4110-1/20) - będącej zasadą
prawną oraz z drugiej tezy uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2
czerwca 2022 r. (I KZP 2/22).
Jak trafnie wywiedziono w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych
po zapadnięciu uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., zachowała
ona moc obowiązującą, wiążąc wszystkie składy Sądu Najwyższego (art. 87 § 1
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), a poglądu tego nie zmienia
fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., U
2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (zob. w tym przedmiocie postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021, V
KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22; uchwała Sądu Najwyższego z
dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, czy orzecznictwo w tzw.
sprawach testowych - art. 29 § 5 u.SN: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27
lutego 2023 r., II KB 10/22 i z dnia 13 kwietnia 2023 r., III CB 6/23). Podobnie, a
więc co do braku skutku prawnego wskazanego wyżej wyroku Trybunału
Konstytucyjnego, ocenić należy te - zapadłe po podjęciu uchwały z dnia 23 stycznia
2020 r. - orzeczenia Sądu Najwyższego, w którego składach zasiadali sędziowie
powołani w oparciu o przepisy ustawy o KRS z 2017 r., jako dotknięte wadą z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo z art. 379 pkt 4 k.p.c., a także inne wyroki Trybunału
Konstytucyjnego, czy też dokonywane sukcesywnie zmiany ustawy o Sądzie
Najwyższym, mające na celu wyłącznie zablokowanie orzecznictwa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w
zakresie dokonanych przez te organy międzynarodowe interpretacji wiążących
II KO 156/25
4
Polskę norm traktatowych. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela
przeprowadzoną w powołanych orzeczeniach wykładnię przepisów ustaw: Kodeks
postępowania karnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w powiązaniu z
wykładnią przepisów konwencyjnych, dokonaną przez wskazane wyżej Trybunały.
Bezdyskusyjnie zatem z nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. mamy do czynienia, ilekroć w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), a tak było w rozpoznawanej sprawie –
ponieważ sędzia M.B. została powołana na stanowisko sędziego Sądu
Najwyższego właśnie w tej dotkniętej wadą procedurze.
W związku z powyższym, mając na uwadze potrzebę zapewnienia stronie
prawa do sądu określonego ustawą, należało orzec o wznowieniu postępowania
kasacyjnego oraz uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada
2024 r., sygn. akt II KK 478/24, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji
obrońcy D.C., przekazując sprawę Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej do
ponownego rozpoznania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
Andrzej Stępka
[WB]
[a.ł]
Eugeniusz Wildowicz Andrzej Tomczyk
