II KK 96/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 sierpnia 2026 r.
SSN Igor Zgoliński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Siwek
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie T.B.,
skazanego z art. 202 § 3 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 27 sierpnia 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II K
431/25,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Zamościu do ponownego rozpoznania.
Paweł Kołodziejski
Igor Zgoliński
Marek Siwek
UZASADNIENIE
T.B. został oskarżony o to, że w okresie od 7 lipca 2024 r. do 22 października
2024 r. w B., woj. […], na dysku twardym swojego komputera i telefonie komórkowym
posiadał treści pornograficzne z udziałem małoletnich oraz za pomocą komputera z
II KK 96/26
2
dostępem do sieci Internet, używając programu do wymiany danych typu Peer to
Peer (P2P) o nazwie […], służącego do bezpośredniej wymiany plików tzw. torrentów
w sieci Peer to Peer rozpowszechniał przechowywane na dysku twardym […]
swojego komputera m-ki L. model […] treści pornograficzne w ilości 78 plików
graficznych oraz 518 plików video z udziałem małoletnich, tj. o czyn z art. 202 § 3 k.k.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 431/25, wydanym w trybie
art. 387 § 2 k.p.k., na wniosek oskarżonego, za zgodą prokuratora, Sąd Rejonowy w
Zamościu, po rozpoznaniu sprawy T.B.:
1. oskarżonego uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu
wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 202 § 3
k.k. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności,
2. na podstawie art. 43a § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek kamy w
postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15 000 złotych,
3. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary
pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 22
października 2024 r. od godz. 08:00 do dnia 24 czerwca 2025 r. przyjmując,
że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równoważny
jednemu dniowi kary pozbawienia wolności,
4. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Wyrok uprawomocnił się w dniu 2 lipca 2025 r., bez postępowania
odwoławczego.
Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wywiódł
Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść
orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie
art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., poprzez niezasadne uwzględnienie wadliwego
wniosku oskarżonego T.B. o skazanie go bez przeprowadzenia postępowania
dowodowego i wydanie wyroku skazującego, za popełniony w okresie od 7
lipca 2024 r. do 22 października 2024 r. czyn zakwalifikowany z art. 202 § 3
k.k. pomimo, że:
- wniosek w zakresie propozycji kary i środka karnego, wymierzonych w
związku ze skazaniem na podstawie art. 202 § 3 k.k., nie zawierał propozycji
orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub
określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub
II KK 96/26
3
działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich
lub opieką nad nimi, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku z rażącą
i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisu prawa materialnego, a
mianowicie art. 41 § 1 a pkt 2 k.k. w sytuacji, gdy z treści tego przepisu wynika,
że w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub
obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie tego środka karnego na
czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne;
- wniosek w zakresie propozycji kary i środka karnego, wymierzonych w
związku ze skazaniem na podstawie art. 202 § 3 k.k., nie zawierał propozycji
orzeczenia środka karnego w postaci zakazu przebywania w określonych
środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami,
zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca
pobytu bez zgody sądu, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku
również z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisu prawa
materialnego, a mianowicie art. 41a § 2 k.k. w sytuacji, gdy z treści tego
przepisu wynika, że w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez
warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności
seksualnej lub obyczajności, orzeczenie takiego środka karnego jest
obligatoryjne.
W konsekwencji autor środka zaskarżenia wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w
Zamościu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu określonym w treści art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie bowiem podniesiona została wadliwość wyroku, implikowana wystąpieniem
naruszeń prawa materialnego.
W nawiązaniu do istoty orzekania w trybie art. 387 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy
notorycznie akcentuje w orzecznictwie, że obowiązkiem sądu jest gruntowna
weryfikacja występowania wszystkich warunków jego dopuszczalności. Jednym z
nich jest zgodność wniosku zgłoszonego z obowiązującymi przepisami prawa
karnego materialnego. W sytuacji, w której treść wniosku tychże regulacji prawnych
nie respektuje, niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie decyzji o
II KK 96/26
4
jego uwzględnieniu od dokonania zmiany konwalidującej dostrzeżoną wadliwość (art.
387 § 3 k.p.k.), bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych
(tak też powołane w kasacji wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2014 r.,
sygn. akt V KK 367/13, z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt V KK 172/18, z dnia 5
grudnia 2023 r., sygn. akt I KK 372/23, z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt IV KK
289/24, z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt I KK 335/25, z dnia 11 grudnia
2025 r., sygn. akt V KK 492/25).
Sąd Rejonowy w Zamościu temu obowiązkowi nie sprostał, albowiem
uwzględnił propozycję oskarżonego i nie dostrzegł, że wniosek nie obejmował
środków karnych, których orzeczenie - w związku ze skazaniem za występek z art.
202 § 3 k.k. - miało charakter obligatoryjny.
Stosownie do treści art. 41 § 1a k.k., sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich
lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo
działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z
opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio między innymi w razie skazania
za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę
małoletniego. W związku z tym, że przypisany oskarżonemu czyn stanowił taki typ
przestępstwa, sąd meriti zobligowany był zastosować ten przepis. Dodać należy, że
obowiązku tego nie wyłącza fakt, iż sprawca przestępstwa przeciwko wolności
seksualnej uprzednio nie zajmował tego rodzaju stanowiska lub nie wykonywał
określonego w tym przepisie zawodu oraz, że popełniony przez niego czyn nie
pozostawał w związku z funkcjonalnym zakresem prowadzonej przez niego
działalności (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt I KK
172/24, z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt I KK 281/24, z dnia 23 lipca 2024 r.,
sygn. akt III KK 87/24). T.B. został skazany za przestępstwo z art. 202 § 3 k.k.
Przedmiotem ochrony w przypadku typów czynów zabronionych opisanych w
dyspozycji przywołanego przepisu jest wolność seksualna małoletnich. Przesłanka
zastosowania zakazu przewidzianego w art. 41 § 1a pkt 2 k.k. wchodzi w grę w razie
skazania za którekolwiek z przestępstw określonych w rozdziale XXV Kodeksu
karnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt III KK
57/24). Oznacza to, że na sądzie meriti ciążył obowiązek orzeczenia wobec
oskarżonego zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk,
wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z
II KK 96/26
5
wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas
określony albo dożywotnio. Tego rozstrzygnięcia zaskarżony wyrok nie zawierał.
Trafnie dostrzegł skarżący również drugie istotne uchybienie polegające na
rażącej obrazie art. 41a § 2 k.k. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że sąd
orzeka zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub
opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz
okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w razie
skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności.
Skazanie w niniejszej sprawie spełniało te kryteria. Brzmienie powyższego przepisu
przesądza więc, że w przypadku zaktualizowania się przesłanek określonych w art.
41a § 2 k.k. zastosowanie przez sąd wskazanego środka karnego było także
obligatoryjne, a zaskarżony wyrok go nie obejmował.
Brak właściwej weryfikacji wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., a co
za tym idzie pominięcie w wyroku powyższych rozstrzygnięć co do środków karnych
stanowił rażące naruszenie prawa materialnego, a wpływ tego uchybienia na treść
zapadłego orzeczenia był niewątpliwy. W rezultacie prawidłowego uwzględnienia
przy wyrokowaniu treści przywołanych powyżej przepisów kształt orzeczenia byłby
wszak zasadniczo odmienny, co rzutowałoby na sytuację prawną oskarżonego oraz
realizację celów kary w zakresie odnoszącym się do zasad prewencji indywidualnej.
Konsekwencją tego naruszenia był stan, w którym wyrok skazujący nie stanowił
adekwatnej reakcji karnej na inkryminowane zachowanie, a oskarżony odniósł w tym
postępowaniu nieuprawnioną korzyść.
Stwierdzenie przedmiotowych uchybień skutkowało uchyleniem
zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Zamościu do
ponownego rozpoznania, w ramach którego w pierwszej kolejności podjęta zostanie
należyta kontrola wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. W przypadku
niemożności konwalidacji jego niewątpliwych braków i związanej z tym niemożności
wyrokowania na tej podstawie, sprawa będzie procedowana za zasadach ogólnych.
[WB]
[r.g.]
II KK 96/26
6
