II KK 88/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie R. K. ,
ukaranej z art. 119 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu
z dnia 19 lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 314/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Krasnymstawie
z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II W 67/24
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w Zamościu do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Krasnymstawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 roku, w
sprawie o sygn. akt II W 67/24:
II KK 88/25
2
1. obwinioną R. K. uznał za winną tego, że w dniu 10 grudnia 2023 roku w Ł. ,
woj. [...] dokonała kradzieży dwóch kart pamięci marki G., powodując straty w
łącznej kwocie 90 złotych na szkodę A. F. , to jest czynu wyczerpującego
dyspozycję art. 119 § 1 k.w. i za to, na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art.
39 § 1 i § 2 k.w. wymierzył karę nagany;
2. na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzekł wobec obwinionej obowiązek zapłaty na
rzecz pokrzywdzonego A. F. kwoty 90 (dziewięćdziesięciu) złotych tytułem
równowartości ukradzionego mienia;
3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w. zwolnił obwinioną
w całości od wydatków postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionej, który
zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w. poprzez rozstrzygnięcie
niedających się usunąć wątpliwości w zakresie popełnienia przez obwinioną
czynu na niekorzyść obwinionej, w sytuacji poszlakowego charakteru sprawy
wynikającego z braku dowodów o charakterze bezpośrednim, przede
wszystkim nie ujawnienie żadnego świadka naocznego, który mógłby
świadczyć o osobie sprawcy w związku z czym powinno rozstrzygnąć się na
korzyść obwinionej;
2. naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. poprzez przekroczenie swobodnej
oceny dowodów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, polegające na:
1. uznaniu przez sąd I Instancji, iż w sprawie doszło do popełnienia
zarzucanego obwinionej czynu w sytuacji, że brak jest jakichkolwiek
dowodów poza zeznaniami skonfliktowanego z obwinioną byłego
męża;
2. uznaniu przez sąd, iż jedyną logiczną wersją zdarzenia jest
wersja, że to obwiniona pod nieuwagę pokrzywdzonego dokonała
kradzieży należących do A. F. kart pamięci pomimo iż, to były mąż
obwinionej mógł celowo z premedytacją usunąć je a następnie ukryć i
składać fałszywe zawiadomienie o możliwości popełnienia wykroczenia
w celu wywarcia na obwinionej zniechęcenia do podejmowania
II KK 88/25
3
kolejnych prób kontaktów z małoletnim synem w jego aktualnym
miejscu zamieszkania;
3. uznaniu przez Sąd winy obwinionej pomimo braku udowodnienia
jak również uprawdopodobnienia jakoby A. F. w dacie rzekomego
zdarzenia był właścicielem lub posiadaczem wskazanych kart pamięci
oraz jaka była wartość mienia.
4. uznaniu przez Sąd winy obwinionej pomimo, iż przeszukanie
dokonane w miejscu zamieszkania obwinionej wykazało, że nie
pozostaje ona w posiadaniu przedmiotowych kart pamięci;
5. błędzie w zakresie ustalenia wartości szkody, który nie został
oparty wiarygodnymi dowodami ani nawet uprawdopodobniony.
Skarżący wniósł o zmianę w całości zaskarżonego wyroku w stosunku
obwinionej R. K. poprzez uniewinnienie od zarzucanego jej czynu oraz zasądzenie
od Skarbu Państwa na rzecz obwinionej kosztów procesu w I i II Instancji sądowej,
w tym kosztów obrony z wyboru według norm prawem przepisanych.
Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 19 lipca 2024 roku, w sprawie o
sygn. akt II Ka 314/24 zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, orzekając także o
kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze.
Kasację na korzyść obwinionej od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu
wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące
i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów postępowania, to jest
naruszenie art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.,
poprzez zaniechanie należytego rozważenia przez sąd II instancji podniesionych w
apelacji zarzutów, a mianowicie zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 7 k.p.k.
w zw. z art. 8 k.p.w. oraz zaniechanie konkretnego i rzetelnego odniesienia się do
tych zarzutów w uzasadnieniu swojego wyroku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
sądowi II instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i
uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k.
II KK 88/25
4
Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Rzecznika Praw
Obywatelskich o rażącym naruszeniu przez Sąd Okręgowy w Zamościu przepisów
prawa procesowego, tj. art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457
§ 3 k.p.k. Sąd Okręgowy bowiem w sposób wadliwy przeprowadził kontrolę
odwoławczą zaskarżonego wyroku, gdyż nie rozważył w sposób wszechstronny
zarzutów apelacji, w szczególności zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8
k.p.w.
Odnosząc się do utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Sądu
Najwyższego, wskazać należy, że zrealizowanie obowiązków wynikających z treści
art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu
podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się
do każdego z tych zarzutów oraz wykazania konkretnymi, znajdującymi oparcie w
ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami, dlaczego uznano
poszczególne zarzuty zawarte we wniesionym środku odwoławczym za zasadne
bądź też za bezzasadne. Do naruszenia tych przepisów może więc dojść wtedy, gdy
sąd drugiej instancji pomija w swoich rozważaniach zarzuty zawarte w apelacji lub
wręcz ogranicza się do ogólnikowego stwierdzenia, że zarzut jest zasadny lub że jest
niezasadny (zob. postanowienie SN z dnia 9 marca 2023 r., III KK 308/22).
Analiza uzasadnienia sporządzonego przez Sąd Okręgowy w Zamościu
prowadzi do wniosku, iż sąd ten nie rozważył w należyty sposób podnoszonych przez
skarżącego zarzutów odwoławczych, nie uzasadniając również we właściwy sposób
swojego stanowiska w tym zakresie. Zdaniem Sądu Najwyższego autor kasacji w
pełni trafnie wskazał, iż w pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego
w Zamościu nie dokonano właściwej oceny dwóch przeciwstawnych sobie dowodów
w postaci zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień oskarżonej, mocno ze sobą
skonfliktowanych byłych małżonków. Sąd ten wskazał jedynie, że odmienne
twierdzenia obwinionej nie mogły zostać uznane za wiarygodne. Sąd odwoławczy
nie odniósł się w żadnym zakresie do wskazywanych w apelacji okoliczności
podważających wiarygodność zeznań pokrzywdzonego, który już raz pomówił przed
organami ścigania obwinioną, jednak weryfikacja materiału dowodowego
doprowadziła do umorzenia postępowania wobec ustalenia, że czynu nie popełniono.
Sąd ten również w żadnym zakresie nie odniósł się do podnoszonej w apelacji kwestii
II KK 88/25
5
braku należytego udowodnienia faktu posiadania skradzionych kart przez
pokrzywdzonego i wartości tego mienia. Fakt bowiem posiadania tych kart został
ustalony wyłącznie w oparciu o oświadczenie pokrzywdzonego o ich posiadaniu i
zakupie na A.
Powołane okoliczności jednoznacznie wskazują, że postępowanie przed
sądem II instancji obarczone było błędami, zaś przeprowadzona przez ten sąd
kontrola odwoławcza nie miała charakteru kontroli rzetelnej, zgodnej ze standardami
określonymi w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Zdaniem Sądu Najwyższego, na
etapie postępowania odwoławczego doszło do rażącej obrazy wskazanych
przepisów proceduralnych, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uwzględniając powyższe rozważania, koniecznym stało się uchylenie
zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w stosunku do R. K. i przekazanie sprawy
temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Przy
ponownym rozpoznaniu sprawy sąd winien mieć na uwadze poczynione powyżej
ustalenia, a także odnieść się w sposób wnikliwy i rzetelny do wszystkich zarzutów
sformułowanych w apelacji obrońcy obwinionej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
