II KK 423/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 listopada 2025 r.
SSN Michał Laskowski (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
w sprawie R. S.
skazanego za przestępstwo z art. 178a§1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2025r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego
wniesionej na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 marca 2025r., sygn. akt XI Ka
128/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 28
października 2024r., sygn. akt II K 894/23
na podstawie art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 5 k.p.k.
1. uchyla zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z
dnia 13 marca 2025r., sygn. akt XI Ka 128/25, oraz utrzymany nim
w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 28
października 2024r., sygn. akt II K 894/23 i umarza postępowanie w
sprawie;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
Tomasz Artymiuk
Michał Laskowski
Jerzy Grubba
II KK 423/25
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 października 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K
894/23, Sąd Rejonowy w Puławach uznał R. S. za winnego popełnienia przestępstwa
z art. 178a§1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 1 października 2023r. w
miejscowości G., woj. [...], prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w postaci
samochodu osobowego marki V. o nr rej. W. , znajdując się w stanie nietrzeźwości,
wynoszącym według kolejnych badań: 1-0,90 mg/l, II-0,85 mg/l, III-0,87mg/l, IV-0,87
mg/l, V-0,82 mg/l, VI-0,80 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
Za tak opisany występek Sąd skazał R. S. na karę 6 miesięcy pozbawienia
wolności, której wykonanie, w oparciu o art. 69§1 i 2 k.k. oraz art. 70§1 k.k.
warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata, a ponadto orzekł o środkach
karnych i kompensacyjnych, stosownych zaliczeniach na podstawie art. 63§4 k.k.
oraz o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł sam skazany.
Po rozpoznaniu środka odwoławczego, wyrokiem z dnia 13 marca 2025r.,
wydanym w sprawie o sygn. akt XI Ka 128/25, Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał
zaskarżony wyrok w mocy, orzekł o zaliczeniu na poczet środka karnego zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dalszego okresu jego zatrzymania,
a także rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Aktualnie kasację od przedmiotowego wyroku, na korzyść skazanego,
wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w całości i podnosząc zarzut:
- rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa
procesowego, a mianowicie art. 17§1 pkt 5 k.p.k., polegającego na przeprowadzeniu
postępowania odwoławczego i wydaniu wobec R. S. wyroku utrzymującego w mocy
zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy oskarżony ten zmarł przed
wydaniem wyroku sądu odwoławczego, co stanowi bezwzględną przyczynę
uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439§1 pkt 9 k.p.k.
Stawiając tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, jak również utrzymanego nim w mocy wyroku
II KK 423/25
3
Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 28 października 2024r. o sygn. akt II K 894/23
i umorzenie postępowania na podstawie art. 17§1 pkt 5 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu
wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co skutkowało wydaniem wyroku na
posiedzeniu bez udziału stron.
Zalegający w aktach sprawy odpis skrócony aktu zgonu R. S. wskazuje, że
oskarżony zmarł w dniu 19 stycznia 2025r. (k. 5 akt SN). Oczywista zatem staje się
konkluzja, że do zdarzenia tego doszło jeszcze przed wydaniem prawomocnego
orzeczenia przez Sąd II instancji.
W dacie wyrokowania, tj. w dniu 13 marca 2025r. istniała już zatem ujemna
przesłanka, uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania wobec R.S., której
skutkiem - zgodnie z art. 17§1 pkt 5 k.p.k. - powinno być umorzenie postępowania.
Jak trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008r., sygn.
akt II KK 48/08, śmierć oskarżonego zawsze stoi na przeszkodzie prowadzeniu
postępowania karnego (art. 17§1 pkt 5 k.p.k.). Kontynuowanie procesu i wydanie,
jak w niniejszej sprawie, orzeczenia skutkującego uprawomocnieniem się wyroku
skazującego, stanowi uchybienie określone w art. 439§1 pkt 9 k.p.k. Fakt, że sąd
właściwy nie wiedział o wskazanej przeszkodzie, nie ma znaczenia i nie może
uchronić kwestionowanego orzeczenia przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że określona w art. 17§1 pkt 5
k.p.k. negatywna przesłanka wystąpiła przed wydaniem przez Sąd Okręgowy wyroku
skutkującego uprawomocnieniem się wyroku skazującego, a tym samym uznać
należy, że orzeczenie to jest obarczone uchybieniem wskazanym w art. 439§1 pkt 9
k.p.k., powodującym bezwzględną konieczność uchylenia tego orzeczenia.
W konsekwencji uchyleniu uległo także orzeczenie Sądu I instancji, zaś
postępowanie w sprawie zostało umorzone, zgodnie z treścią art. 17§1 pkt 5 k.p.k.
Kosztami postępowania kasacyjnego obciążony został Skarb Państwa
w oparciu o przepis art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
II KK 423/25
4
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk Michał Laskowski Jerzy Grubba
