II KK 306/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 września 2025 r.
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie P. O.
skazanego z art. 107 § 1 k.k.s. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 września 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt IX Ka 1047/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt V K 637/20,
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W złożonej przez obrońcę skazanego P. O. kasacji, niezależnie od podniesionych
zarzutów rażącej obrazy prawa procesowego, mającej istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku (m.in. naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3
k.p.k.), tudzież rażącej obrazy przepisów prawa materialnego, zawarty został
również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia – do czasu rozpoznania
kasacji.
II KK 306/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia
kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i
innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja
wstrzymania wykonania wyroku ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza
bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych
orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś
sama czynność procesowa wniesienia kasacji, nie stanowi dostatecznej podstawy
do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że
kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego
prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie
przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem
takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie prezentowane jest utrwalone stanowisko,
że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być
uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami
prowadzącymi do wniosku, że wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi
kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie
nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i
charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie
zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia
wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem
kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i
nieodwracalne następstwa. Tego rodzaju skutki mogą zaistnieć wówczas, gdy już
pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o
konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku.
W świetle powyższych uwarunkowań, dokonując wstępnej kontroli kasacji
wniesionej na rzecz P. O. i nie przesądzając oczywiście ostatecznego
rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpi po merytorycznym rozpoznaniu skargi
kasacyjnej, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały
przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Zresztą to
II KK 306/25
3
skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami
przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi oraz
jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo
uwzględnienia podniesionych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków
wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Tymczasem w
przedmiotowej sprawie wskazanym wymogom nie sprostano, skoro obrońca
skazanego, poza zgłoszeniem w kasacji przedmiotowego wniosku o wstrzymanie
wykonania zaskarżonego orzeczenia (na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.), nie ujawnił
owych szczególnych i jednoznacznych w swej wymowie okoliczności wskazujących,
że wykonanie kary przed rozpoznaniem wniesionej skargi, spowodowałoby dla
skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Sama bowiem
subiektywna ocena obrońcy co do zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, a
w konsekwencji nietrafności zapadłego w stosunku do P. O. orzeczenia, nie może
być podstawą wstrzymania jego wykonania.
Uchybienia afirmowane w kasacji, a dotyczące nierzetelnej kontroli instancyjnej
dokonanej poprzez Sąd Okręgowy, akcentujące rażącą obrazę przepisów
postępowania (m.in. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), która - zdaniem
obrońcy - miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tudzież pozostałe
zarzuty podnoszące rażącą obrazę prawa materialnego - muszą zostać
szczegółowo przeanalizowane przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej.
Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu
merytorycznego rozpoznania kasacji, w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi
tego rodzaju doniosłych i jednoznacznych naruszeń oraz argumentów, które w
sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt
materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości, ewidentną jej
zasadność, a zatem już prima facie przekonywałyby o dużym prawdopodobieństwie
uwzględnienia kasacji.
Na marginesie zauważyć także należy, że w pisemnej odpowiedzi na kasację
obrońcy, prokurator wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na obecnym
etapie brak było wystarczających podstaw do zastosowania nadzwyczajnej
II KK 306/25
4
instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Przedmiotowe, incydentalne
postąpienie w żadnej mierze nie przesądza o trafności podniesionych w skardze
zarzutów i kierunku przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności
wniesionej kasacji.
Konsekwencją powyższego stanowiska było orzeczenie wyrażone w części
dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]