II KK 240/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 września 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie S. T.
oskarżonych z art. 224 § 2 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 3 września 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek, SSN Adama
Rocha i SSN Stanisława Stankiewicza
od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 240/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć SSN Małgorzatę Bednarek, SSN Adama Rocha i SSN
Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK
240/25.
UZASADNIENIE
W dniu 4 sierpnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy
skazanego S. T. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 240/25 SSN
Małgorzaty Bednarek, SSN Adama Rocha i SSN Stanisława Stankiewicza na
podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1
Konstytucji w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 19 ust.
1 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o
Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Obrońca powołała się
również na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uzasadniając ten wniosek obrońca stwierdziła,
że wymienieni w nim sędziowie nie spełniają wymogu instytucjonalnej
bezstronności w rozumieniu wskazanym w uchwale trzech połaczonych izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 oraz uchwały Sądu
II KK 240/25
2
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Wpływ na to ma ich powołanie
na urząd Sędziego Sądu Najwyższego w procedurze ma wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Za wyłączeniem od rozpoznania sprawy II KK 240/25 wymienionych we
wniosku obrońcy sędziów przemawia potrzeba zapewnienia stronie postępowania
karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą.
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany
uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA
I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta
obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy
w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.
3)”. Cytowana uchwała ma moc zasady prawnej, co oznacza, że jest nią związany
każdy skład Sądu Najwyższego. Wynikającego z uchwały trzech Izb stanu rzeczy
nie zmieniło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn.
akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61; Dz. U. 2020, poz. 376). Argumenty na rzecz tej
tezy zostały obszernie zreferowane m.in.: w postanowieniach Sądu Najwyższego: z
dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ
59/21; z dnia 6 lipca 2023 r., IV KO 14/23; czy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia
17 maja 2023 r., V KK 17/23, a Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie je podziela.
Stanowisko zawarte w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego zostało
następnie potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie wskazano
m.in., że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego,
który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do
II KK 240/25
3
sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Jest
ono także aprobowane w kolejnych orzeczeniach (por. m.in. uchwała Sądu
Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, z. 10, poz. 95;
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z
dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego
2024 r., II KK 627/23).
Ponadto, zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
(dalej: „ETPCz”) z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce
(skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności (dalej: „EKPC”, „Konwencja”), udział w
procesie powoływania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w składzie
ukształtowanym w ww. trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od
władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak
powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt
284 – szerzej w tym zakresie m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z
dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr
49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp.
z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia
23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
