II KK 147/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
Dnia 8 maja 2026 r.
w sprawie P. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 maja 2026 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
wniosku obrońcy skazanego
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka
na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego P. B. o
wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania
sprawy o sygn. akt II KK 147/26, z uwagi na istnienie obawy co do jego
bezstronności, bowiem powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
II KK 147/26
2
Wniosek obrońcy skazanego należało pozostawić bez rozpoznania jako
niedopuszczalny z mocy ustawy.
Z całokształtu wniosku i przedstawionej w nim argumentacji wynika, że
kardynalnym powodem, dla którego wnioskodawca wystąpił z przedmiotowym
wnioskiem o wyłączenie sędziego jest okoliczność, że sędzia SN Ryszard
Witkowski został powołany na urząd sędziego - jak twierdzi wnioskodawca - w
wadliwej procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą
Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Podkreślić trzeba, że zawarte we wniosku okoliczności nie mogły zostać
rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie
podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być
wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to
niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze
nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. postanowienie SN z dnia 21 czerwca
2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK
358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i
odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10
sierpnia 2023 r., V KK 162/22; postanowienie SN z dnia 4 czerwca 2025 r., IV KK
25/25).
Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 42 § 1 k.p.k., w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o
wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której
wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o
Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020
r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art.
41 § 1 k.p.k. kwestionuje się bezstronność sędziego tylko z powodu jego powołania
na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy
II KK 147/26
3
(zob. m.in. postanowienie SN z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23; postanowienie
SN z dnia 1 kwietnia 2026 r., III KB 190/25). Należy przy tym zaznaczyć, że
zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W doktrynie dominuje
pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego
powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy
sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń (zob.
postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2024 r., I KK 107/23). W świetle powyższego
stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania
konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do
wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania
ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP
w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy,
na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie
TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09;
wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).
Powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie
stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., V KO 38/24). Podnieść bowiem trzeba,
że sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.,
czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny
w wyroku z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18.
Także z orzecznictwa międzynarodowego można wywnioskować, że udział
Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w procesie powoływania sędziów, nie może sama
w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów
wyłonionych w tym procesie ani statusu sądu z ich udziałem (zob. np. wyrok TSUE
z dna 21 grudnia 2023 r. L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C-718/21;
wyrok TSUE z dnia 24 marca 2026 r., C-521/21).
II KK 147/26
4
Z powyższych względów wniosek obrońcy skazanego był niedopuszczalny z
mocy ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania.
[J.J.]
[r.g.]
