II KK 142/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 grudnia 2025 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie Ł.W. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i inne,
wniosku obrońcy skazanego Ł.W. - adwokata K.K. - o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego A.R. od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt II KK 142/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od rozpoznania
sprawy o sygnaturze akt II KK 142/25.
UZASADNIENIE
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego w imieniu skazanego wnieśli jego obrońcy.
Zarządzeniem z dnia 22 października 2025 r. do rozpoznania sprawy został wyznaczony SSN
A.R. W dniu 7 listopada 2025 r. obrońca Ł.W., adwokat K.K., złożył wniosek o wyłączenie
sędziego A.R., powołując się na brak gwarancji dochowania zasady bezstronności i
niezawisłości w aspekcie zewnętrznym, wobec udziału sędziego w procedurze
nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej. Wniosek zawiera
uzasadnienie z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPCz.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
II KK 142/25
2
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego
rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej
sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi
ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności,
które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w
procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie
ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPCz
jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności.
Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku
obrońcy. Sędzia A.R. na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rekomendacji Krajowej Rady
Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Na
wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w
tym między innymi: w uchwale połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz w uchwale
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Argumenty
te odnoszą się także do sędziów byłej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w której
wcześniej orzekał sędzia A.R., a następnie został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej
Sądu Najwyższego. Zależność od władzy politycznej tego organu budziła zastrzeżenia TSUE,
toteż uznał Trybunał, że Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu prawa
europejskiego (por. wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19, przeciwko Polsce).
Udział sędziego A.R. w rozpoznaniu kasacji w niniejszej sprawie prowadziłby wprost do
naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPCz.
Jak już wcześniej wskazano, Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wniosek
o wyłączenie sędziego, winien mieć na względzie stanowisko Europejskiego Trybunału
Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób
powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed
Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r., będzie stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności (por. np. wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., w sprawie
Reczkowicz przeciwko Poilsce, skarga nr 43447/19; wyrok pilotażowy ETPC z dnia 23
listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21). Rozpoznanie przez
sędziego AR. kasacji w przedmiotowej sprawie mogłoby wywołać u stron oraz w opinii
publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu. W interesie systemu
wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale
II KK 142/25
3
także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie.
Problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do
rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego A.R. od udziału w przedmiotowej sprawie. Rozpoznanie sprawy przez sąd
nienależycie obsadzony na gruncie prawa polskiego stanowi bezwzględną przyczynę
odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[a.ł]
