II KK 129/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
Dnia 21 maja 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 maja 2025 r.
sprawy R. H.
skazanego za czyn z art. 190a § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt IX Ka 198/24,
utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt V K 578/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić R.H. z kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 1
grudnia 2023 r., sygn. akt V K 578/22, oskarżonego R. H. (ob. Egiptu) uznano za
winnego czynu z art. 190a § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 2 lat i 8 miesięcy
II KK 129/25
2
pozbawienia wolności oraz orzeczono środki karne w postaci zakazu kontaktowania
się i zbliżania do pokrzywdzonej D. S. na odległość 100 m, na okres 10 lat.
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego i jego obrońcy, wyrokiem Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt IX Ka 198/24,
utrzymano w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,
zaskarżając go w całości na jego korzyść i zarzucając:
„1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść
orzeczenia, polegające na obrazie przepisów art. 6 kpk w zw. z art. 5 § 1 i 2 kpk
w zw. z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/343 z 9
marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania
niewinności w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, mające istotny wpływ na treść
orzeczenia, przejawiające się w ograniczaniu prawa do obrony R. H. w postaci
nieodroczenia rozprawy mimo usprawiedliwionej nieobecności na rozprawie z
uwagi stanu jego zdrowia, braku zmiany obrońcy z urzędu oraz
nieuzasadnionemu oddaleniu złożonych istotnych wniosków dowodowych, a
które to błędy przeniknęły z orzeczenia Sądu I instancji do wyroku Sądu
Odwoławczego;
2. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść
orzeczenia, polegające na obrazie przepisów art. 433 § 2 kpk i art. 457 § 3 kpk,
poprzez nienależyte rozważenie i ustosunkowanie się do podniesionych
zarzutów w apelacji obrońcy oraz apelacji R. H. , poprzez ich nieuwzględnienie
w sprawie w ramach dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, z
uwzględnieniem i powieleniem argumentacji zawartych w uzasadnieniu sądu I
instancji, bez zauważania, iż zarzuty określone w apelacjach mają
zastosowanie do przedmiotowej sprawy, gdyż brak jest możliwości przyjęcia
aby R. H. dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa, co w konsekwencji
doprowadziło do przyjęcia przez Sąd Okręgowy w Warszawie, jako sąd
odwoławczy, błędnego zapatrywania, że materiał dowodowy zgromadzony w
niniejszej sprawie jest wystarczający do uznania R. H. za winnego zarzucanego
mu czynu zabronionego, co skutkowało utrzymaniem wyroku Sądu I instancji, w
sytuacji, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku,
II KK 129/25
3
że oskarżony nie dopuścił się popełnienia czynu zabronionego oraz są istotne
braki dowodowe aby wysnuć taki wniosek, bez jakichkolwiek wątpliwości w
sprawie”.
W oparciu o wyżej wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku
Sądu Okręgowego w Warszawie i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu
Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie oraz przekazanie sprawy R. H. do
ponownego rozpoznania.
W odpowiedziach na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w
Warszawie i pełnomocnik pokrzywdzonej wnieśli o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania
spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i środkiem
kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że postępowanie kasacyjne
prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez
sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do
merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona (por.
postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK 6/14).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji, mającego polegać na obrazie
przepisów art. 6 k.p.k. w zw. z art. 5 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 2 Dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/343 z 9 marca 2016 r. w sprawie
wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności w zw. z art. 42 ust. 3
Konstytucji RP, które zdaniem obrońcy przejawiało się w ograniczaniu prawa do
obrony R. H. , wskazać należy, że nie znalazł on potwierdzenia w aktach sprawy.
Obrońca upatruje tych ograniczeń w nieodroczeniu rozprawy mimo
usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego na rozprawie z uwagi na stan jego
zdrowia, niedokonaniu zmiany obrońcy z urzędu i nieuzasadnionym oddaleniu
złożonych, istotnych w jego ocenie, wniosków dowodowych. Przede wszystkim
jednak zwrócenia uwagi wymaga, że obecność oskarżonego na rozprawie w
przedmiotowej sprawie nie była obligatoryjna. Nieobecność oskarżonego na
II KK 129/25
4
rozprawie odwoławczej i przed Sądem I instancji nie umknęła jednak uwadze
sądów. W celu oceny stanu jego zdrowia dopuszczono w sprawie dwie opinie
sądowo-psychiatryczne i opinię sądowo-lekarską w dziedzinie chorób oczu, nie
znajdując jednak podstaw do odroczenia rozprawy. Ponadto, w sprawie
zapewniono oskarżonemu reprezentację obrońcy z urzędu. Odnośnie do zmiany
obrońcy z urzędu, zaznaczyć trzeba, że z pewnością obrońca ten nie może być
automatycznie na zgłoszone przez oskarżonego czy obrońcę żądanie zmieniony na
innego, jeśli nie zachodzi obiektywnie uzasadniona ku temu podstawa. Oddalenie
wniosków dowodowych zostało zaś umotywowane i przez Sąd odwoławczy, i przez
Sąd I instancji na rozprawach. Podkreślenia w tym miejscu także wymaga, że
zarzuty dotyczące udziału oskarżonego w rozprawie, zmiany obrońcy z urzędu,
oddalenia wniosków dowodowych, postawiono także w apelacjach i zostały one
rzetelnie rozpoznane (s. 13-15 uzasadnienia). Brak jest również podstaw do
kwestionowania rzeczowej argumentacji Sądu odwoławczego w tym zakresie i nie
ma także potrzeby jej powtarzania, zaś w świetle wszystkich okoliczności sprawy
stwierdzić należy, że do opisywanych przez skarżącego naruszeń prawa do obrony
nie doszło.
Kolejny zarzut, mający polegać na rażącym naruszeniu prawa
procesowego w postaci obrazy przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.,
poprzez nienależyte rozważenie i ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów w
apelacji obrońcy oraz apelacji R. H. , również okazał się oczywiście bezzasadny.
Lektura pisemnych motywów rozstrzygnięcia wskazuje, że kontrola odwoławcza w
sprawie była rzetelna, Sąd II instancji ustosunkował się odrębnie do apelacji
obrońcy, a odrębnie do apelacji oskarżonego. Sąd odwoławczy szczegółowo przy
tym odniósł się do oceny materiału dowodowego w sprawie (s. 9-12 uzasadnienia).
W istocie zatem, podnosząc wskazany zarzut, obrońca próbuje de facto
kwestionować ocenę dowodów prowadzącą do uznania sprawstwa skazanego, a to
z kolei nie jest dopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.
Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie
zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych
przyczyn odwoławczych, ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia Sądu II instancji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535
II KK 129/25
5
§ 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego, jako oczywiście
bezzasadnej.
Z uwagi na sytuację materialną skazanego, wymierzenie kary izolacyjnej,
zwolnienie z kosztów przez Sąd II instancji oraz zwolnienie z opłaty kasacyjnej, Sąd
Najwyższy postanowił zwolnić skazanego z kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
