II GOK 6/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 18 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II GOK 6/18 w sprawie z odwołania A.B. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr 318/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 6 maja 2021 r. sygn. akt II GOK 6/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z 24 sierpnia 2018 r. nr 318/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej w punkcie I. w całości oraz w punkcie II. w stosunku do A.B. (pkt 2 sentencji wyroku) oraz umorzył postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa w powyższym zakresie (pkt 3 sentencji wyroku).

W piśmie z 6 września 2021 r. Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wniósł o wykładnię tego wyroku. Wskazał, że w punkcie trzecim ww. wyroku NSA umorzył postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 389 ze zm.) oraz art. 39819 w związku z art. 355 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.), nie przedstawiając praktycznie żadnego wywodu prawnego przemawiającego za zastosowaniem takiego rozwiązania, co uniemożliwiło poznanie argumentów i motywów, które doprowadziły NSA do przedstawionej konkluzji. Przewodniczący KRS zaznaczył, że Rada nie stosuje przepisów k.p.c. Zwrócił się też o wskazanie podstawy prawnej umorzenia postępowania przed Radą.

Istotne wątpliwości Przewodniczącego KRS wzbudziło użyte w orzeczeniu sformułowanie o "umorzeniu postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa", które – jego zdaniem – można odczytywać jako swego rodzaju wkroczenie przez NSA w kompetencje KRS, która jako konstytucyjny organ samodzielnie decyduje, czy dane postępowanie nominacyjne umorzyć czy też je kontynuować. Podał, że umorzenie postępowania przed KRS ma istotne znaczenie dla dalszego toku postępowań nominacyjnych dotyczących obsadzenia wolnych stanowisk sędziowskich w Sądzie Najwyższym, bowiem wpływa na status uczestników tych postępowań. Wydane orzeczenie wzbudziło wątpliwości odnośnie do dalszego losu konkursu do Izby Karnej SN, toczącego się przed KRS, a w konsekwencji także niepewność uczestników tego postępowania odnośnie do ich przyszłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa o dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2021 r. w sprawie sygn. akt II GOK 6/18 należało ocenić jako niezasadny, a tym samym jako podlegający oddaleniu.

W punkcie wyjścia trzeba podnieść, że z art. 352 k.p.c. stanowiącego podstawę do dokonania (na wniosek lub z urzędu) wykładni wyroku – co może odnosić się także do jego uzasadnienia – nie wynika, aby zakres określonej nim kompetencji sądu, który wyrok wydał, był nieograniczony. W trybie określonym przywołanym przepisem prawa mogą być bowiem rozstrzygane wyłącznie – a trzeba to podkreślić – wątpliwości co do treści wyroku, a mianowicie jeżeli jego treść została sformułowana w sposób niejasny i uniemożliwiający tym samym jednoznaczne rozumienie tekstu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 września 2019 r., I CSK 434/18; 8 maja 2013 r., I UZ 6/11; 15 stycznia 2001 r., I PZ 29/00).

Jeżeli tak, to w przedstawionym powyżej rozumieniu "wykładnia wyroku", gdy chodzi o jej aspekt negatywny, nie może prowadzić ani do uzupełnienia rozstrzygnięcia, ani też do zmiany jego treści, a w konsekwencji do wydania nowego rozstrzygnięcia, czy też uzupełnienia poprzedniego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2015 r., V CNP 6/15), zaś wykładnia uzasadnienia nie może prowadzić – bo byłoby to niedopuszczalne – do uzupełnienia powodów oraz motywów rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1970 r., II CZ 32/70).

Co więcej, w relacji do wynikającego z art. 352 k.p.c. pozytywnego oraz negatywnego aspektu wykładni wyroku, również wniosek o jego wykładnię nie może zmierzać nie dość, że do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i ich znaczenia, to również – jeżeli nie przede wszystkim – do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie, czy też ze wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 1998 r., III AO 25/97).

Przedstawione uwagi sprzeciwiają się więc temu, aby oczekiwanie wnioskodawcy odnośnie do wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2021 r. w sprawie II GOK 6/18 można było uznać za uzasadnione, a co za tym idzie i usprawiedliwione.

Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych uwag oraz w odpowiedzi na argumentację prezentowaną we wniosku podnieść, że jakkolwiek istotnie – jak podnosi wnioskodawca – przepisy ustawy – Kodeks postępowania cywilnego nie mają zastosowania w postępowaniu przez Krajową Radą Sądownictwa, to jednak miały one zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (który jest organem konstytucyjnym, jak jasno i wyraźnie stanowi o tym art. 184 Konstytucji RP), a mianowicie w postępowaniu wywołanym odwołaniem od uchwały nr 318/2018 z 24 sierpnia 2018 r. Stanowiły one – z wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy (a te nie są odosobnione, gdy w tej mierze dla porównania przywołać chociażby przepis art. 145 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – proceduralną (formalnoprawną) podstawę prowadzenia tego postępowania, którego przedmiotem była kontrola zgodności z prawem wymienionej uchwały, co zostało wyjaśnione w pkt 7.8 – 7.9 uzasadnienia wyroku, o którego wykładnię wystąpiono. We wszystkich zaś poprzedzających punktach uzasadnienia tego wyroku (w szczególności w pkt 7.5 – 7.7) oraz w pkt 8 – 8.2., przedstawiono argumenty uzasadniające krytyczną ocenę podstaw wszczęcia, przebiegu oraz rezultatu postępowania prowadzonego przed takim organem, jak Krajowa Rada Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, a mianowicie postępowania w sprawie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej, a co za tym idzie także konsekwencje wynikające z tej oceny. Jest to nie mniej oczywiste, albowiem jasno i wyraźnie wynika z całego wywodu prezentowanego w uzasadnieniu wyroku z 6 maja 2021 r. w sprawie II GOK 6/18.

W odpowiedzi natomiast na oczekiwanie wnioskodawcy odnośnie do potrzeby dokonania wykładni wyroku w zakresie odnoszącym się do kwestii "[...] dalszego toku postępowań nominacyjnych [...]" oraz "[...] dalszego losu konkursu do Izby Karnej SN [...]" i "[...] niepewności uczestników tego postępowania odnośnie do ich przyszłości." trzeba wyjaśnić, że nie może być ono uznane za usprawiedliwione z tego powodu, że nie ma podstaw do dokonania wykładni wyroku, jeżeli wątpliwości – a więc takie jak wskazane powyżej – miałyby dotyczyć skutków prawnych wyroku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2007 r., II CSK 93/07).

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania o braku potrzeby wykładni wyroku z 6 maja 2021 r., II GOK 6/18 i w związku z tym o braku podstaw do uwzględnienia wniosku Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa o jego wykładnię i dlatego wniosek ten na podstawie art. 352 k.p.c. oddalił.

-----------------------

5