II CSKP 2301/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
12 grudnia 2025 r.
SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marta Romańska
SSN Roman Trzaskowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 grudnia 2025 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej […] spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 9 listopada 2021 r., I ACa 763/19,
w sprawie z powództwa A.K. i Z.K.
przeciwko […] spółce akcyjnej w W.
o ustalenie, ewentualnie o zapłatę,
1. oddala skargę kasacyjną;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwany bank
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
Marta Romańska Karol Weitz Roman Trzaskowski
(M.M.)
UZASADNIENIE
II CSKP 2301/22
2
Pozwem z 8 marca 2018 r. Powodowie A.K. i Z.K. wnieśli przeciwko Bankowi S.A. w
W. o stwierdzenie, że umowa o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych […]
waloryzowany kursem USD zawarta przez nich 10 marca 2008 r. z pozwanym
bankiem (uprzednio Bankiem.1 S.A.) jest bezwzględnie nieważna
i nie wiąże stron postępowania, ewentualnie o ponowne przeliczenie niespłaconych
dotąd rat kredytu z wyłączeniem kwestionowanych przez powodów jako abuzywnych
klauzul waloryzacyjnych względnie o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego banku
solidarnie kwoty 30 213,88 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Wyrokiem z 29 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo.
Sąd ustalił, że 10 marca 2008 r. w L. Bank.1 S.A. z siedzibą w W. oraz powodowie
zawarli umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych […] waloryzowany kursem
USD celem sfinansowania zakupu na rynku wtórnym spółdzielczego
własnościowego praw do lokalu mieszkalnego nr […] w L.
przy ul. C., ustalając kwotę kredytu w wysokości 319 500 zł
i wskazując jako kwotę waloryzacji USD. Kwota kredytu wyrażona w walucie
waloryzacji określona została według kursu kupna USD z tabeli kursów ustalonej
przez bank raty kapitałowo-odsetkowe kredytu spłacane miały być w PLN
[p uprzednim przeliczeniu według kursu sprzedaży z tabeli kursowej banku.
Sąd przyjął, że kwestionowane przez powodów klauzule waloryzacyjne nie regulują
głównych świadczeń stron i ocenił, że nie mają one charakteru abuzywnego, wobec
czego brak podstaw do uznania umowy kredytowej łączącej strony za nieważną.
Apelację od wyroku z 29 października 2019 r. wnieśli powodowie. Wyrokiem
z 9 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględniając apelację powodów
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, że umowa o kredyt
hipoteczny łącząca strony jest nieważna. Sąd Apelacyjny podtrzymał ustaleni
faktyczne poczynione w pierwszej instancji, lecz dokonał ich odmiennej oceny
prawnej, przyjmując, że kwestionowane w sprawie klauzule walutowe kształtują
główne świadczenia stron i stanowią niedozwolone postanowienia umowne,
kształtując prawa i obowiązki powodów jako konsumentów w sposób sprzeczny z
dobrymi obyczajami , a ich wyeliminowanie z umowy kredytowej skutkuje jej
nieważnością.
Skargę kasacyjną od wyroku z 9 listopada 2021 r. wywiódł pozwany bank. Zarzucając
naruszenie art. 3851 §1 w związku z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 69 ustawy
- Prawo bankowe i art. 189 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący starał się podważyć w zarzutach kasacyjnych stanowisko, że klauzule
walutowe przyznające jednej ze stron umowy kredytu uprawnienie do samodzielnego
decydowania o kursach waluty waloryzacji mają charakter abuzywny, i że bez nich
II CSKP 2301/22
3
kwestionowana umowa kredytu nie może być utrzymana. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego dominuje jednak stanowisko, że nie jest możliwe utrzymanie umowy
kredytowej takiej jak umowa zawarta w rozpatrywanej sprawie, w razie stwierdzenia
abuzywności jej postanowień kształtujących mechanizm waloryzacji świadczenia
kursem waluty obcej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r.,
II CSK 282/18 nie publ. i z 13 maja 2022 r. III CSKP 293/22 nie publ. oraz
z 6 czerwca 2023 r.( II CSKP 950/22) (II CSKP950/22). Sąd Najwyższy w niniejszym
składzie stanowisko to podziela. Gdy chodzi o kwestię abuzywności klauzul
umownych rozpatrywanych w niniejszej sprawie, to odnośny zarzut kasacyjny jest
bezzasadny, albowiem Sąd drugiej instancji wyczerpująco, rzetelnie i w pełni
przekonująco wykazał, że przedmiotowe klauzule mają charakter niedozwolony,
a Sąd Najwyższy podziela tę ocenę. Nie mógł także odnieść skutku zarzut
naruszenia art. 189 k.p.c., gdyż w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalone
jest już stanowisko, że dopuszczalne jest wystąpienie z żądaniem ustalenia
nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu, nawet jeżeli
stronie przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie
tej umowy. (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2025 r. II CSKP (475/23)
nie publ. i powołane tam dalsze orzecznictwo), a Sąd Najwyższy w niniejszym
składzie podziela to stanowisko.
Z tych względów, na podstawie art. 39814 oraz art. 98 § 1 i art.108 § 1 w związku
z art. art. 39821 i z art. 391 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Marta Romańska
(R.N.)
[a.ł]
Karol Weitz
Roman Trzaskowski
