II CSKP 197/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
7 listopada 2025 r.
SSN Paweł Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
SSN Marta Romańska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 7 listopada 2025 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej C. w K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 23 marca 2022 r., XII Ga 482/21,
w sprawie z powództwa C. w K.
przeciwko T.H.
o zapłatę,
uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i II i w tym zakresie
przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie, do
ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Grzegorz Misiurek
Paweł Grzegorczyk
Marta Romańska
(K.G.)
UZASADNIENIE
II CSKP 197/23
2
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia
w Krakowie zasądził od pozwanego T.H. na rzecz powoda C. kwotę 33 137,33 zł z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 29 003,17 zł od dnia 26
lutego 2019 r. do dnia zapłaty (pkt I); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt
II) i orzekł o kosztach postępowania (pkt III).
Sąd ustalił, że w dniach od 26 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r. w K. odbywały
się 31. Ś.. W dniach od 30 do 31 lipca 2016 r. wydarzenia odbywały się w B.. W dniu
27 czerwca 2016 r. powód podpisał z M. Sp. z o.o. (KRS […], dalej – „M.” lub „S.”),
reprezentowaną przez prokurenta samoistnego M.K., umowę o współpracę
w zakresie udostępnienia stref sprzedażowych podczas Ś. 2016. Powód zobowiązał
się do: „a. użyczenia znaku graficznego C. eksponowanego na strefie żywności
będącej własnością M., znajdującej się w B.; b. rekomendowania w/w strefy jako
punktu wyżywienia dla pracowników firm zajmujących się przygotowaniem strefy Ś.
w B. na obchody Ś. 2016 (w tym zaaranżowania spotkania z tymi firmami)”. M.
zobowiązała się natomiast do sprzedaży wody mineralnej […] o pojemności 0,5 l, na
zasadach wyłączności, w strefie Ś. w B. i wprowadzenia wody […], na zasadach
wyłączności, do wszystkich innych stref żywieniowych będących własnością M. (§
2.2). W umowie ustalono, że tytułem realizacji wskazanych działań powód otrzyma
jednorazowo wynagrodzenie w wysokości 10 000 zł netto przed rozpoczęciem
obchodów, płatne w ciągu 7 dni od daty wystawienia faktury, nie później niż do 25
lipca 2016 r., a także jednorazowo w wysokości 10 000 zł netto po zakończeniu
obchodów, płatne w ciągu 7 dni od daty wystawienia faktury.
Na podstawie umowy wystawiono dwie faktury VAT:
a) nr […] z dnia 28 lipca 2016 r. z terminem płatności na dzień 11 sierpnia
2016 r., na kwotę 20 404,22 zł, z tytułu dostawy 25 920 sztuk butelek wody; „data
dostawy/wykonania usługi: 2016-07-26”;
b) nr […]1 z dnia 30 lipca 2016 r. z terminem płatności na dzień
6 sierpnia 2016 r., na kwotę 24 600 zł, z tytułu udostępnienia stref sprzedażowych.
Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. pozwany przesłał do prokurenta M.
oświadczenie o „odstąpieniu od powierzonej funkcji prezesa zarządu”. W dniu
19 lipca 2016 r. pozwany rozwiązał umowę o pracę zawartą w dniu 10 grudnia
II CSKP 197/23
3
2015 r. z M. reprezentowaną przez prokurenta M.K.. Pozwany pełnił funkcję prezesa
zarządu M. od 21 listopada 2015 r. do 19 lipca 2016 r.
Sprawy związane z umowami zawieranymi przez M. prowadził prokurent M.K.,
którego powołał pozwany. Od końca maja 2016 r. pozwany nie interesował się
sprawami M., ponieważ poświęcał czas rodzinie i nowonarodzonemu synowi.
Za okres od 23 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. M. poniosła stratę netto w
wysokości 56 581,73 zł. Po obchodach Ś. sytuacja finansowa M. jeszcze bardziej się
pogorszyła, gdyż M. zamówiła dużo towaru, który nie został sprzedany.
Nakazem zapłaty z dnia 7 maja 2018 roku, sygn. akt IX GNc 599/18, Sąd
Okręgowy w Krakowie nakazał M. zapłatę na rzecz powoda kwoty 45 004,22 zł wraz
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 24 600 zł od dnia
7 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty i od kwoty 20 404,22 zł od dnia 12 sierpnia 2016 r.
do dnia zapłaty oraz kwoty 2953 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W dniu 6 lipca
2018 r. nakazowi zapłaty nadano klauzulę wykonalności. Postępowanie egzekucyjne
prowadzone przeciwko M. z wniosku strony powodowej zostało umorzone z uwagi
na bezskuteczność egzekucji postanowieniem z dnia 11 października 2018 r. Koszty
postępowania egzekucyjnego ustalono na łączną kwotę 161,16 zł, w tym wydatki
gotówkowe na kwotę 86,54 zł.
Pismem z dnia 13 listopada 2018 r. pozwany jako prezes zarządu M. został
wezwany do zapłaty kwoty 56 594,36 zł, na którą składały się kwoty zasądzone
nakazem zapłaty wraz ze skapitalizowanymi odsetkami oraz kosztami postępowania
sądowego i egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie
w części. Sąd przywołał art. 299 § 1 i 2 k.s.h. i art. 6 k.c., stwierdzając, że strona
powodowa wykazała wierzytelność względem M., która to wierzytelność została
stwierdzona tytułem wykonawczym. Wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego
wynikało, iż sytuacja finansowa M. była zła już na koniec 2015 r.; M. odnotowała
wówczas stratę w kwocie kilkudziesięciu tysięcy złotych, a jej wspólnik musiał udzielić
jej pożyczek. Pozwany nie wykazał natomiast, aby w okresie, w którym pełnił funkcję
prezesa zarządu, nie zachodziły podstawy ogłoszenia upadłości M., w szczególności
II CSKP 197/23
4
nie przedstawił w tej materii żadnych dokumentów. Bez znaczenia jest przy tym fakt,
że pozwany nie interesował się sprawami M. ze względu na sytuację rodzinną.
Za częściowo zasadny Sąd uznał jednak zarzut, że w czasie pełnienia funkcji
prezesa zarządu M. przez pozwanego nie powstała cała wierzytelność wskazana w
tytule wykonawczym, lecz tylko jej część. Pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu M.
w chwili zawierania umowy z dnia 27 czerwca 2016 r. i na podstawie tej umowy
powstało po stronie M. zobowiązanie do zapłaty kwoty 24 600 zł z tytułu
udostępnienia znaku graficznego i rekomendowania strefy żywieniowej.
W okolicznościach sprawy brak natomiast podstaw do przyjęcia, iżby umowa
sprzedaży wody, dostarczonej w dniu 26 lipca 2016 r., została zawarta do dnia 19
lipca 2016 r., tj. w czasie pełnienia przez pozwanego funkcji prezesa zarządu M..
Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie. Ostatecznie zasądzona
kwota wynikała zatem z uwzględnienia kwoty głównej zobowiązania M. w kwocie
24 600 zł i zobowiązań ubocznych.
Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r., na skutek
apelacji obu stron, w pkt I zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadał mu
brzmienie: „oddala powództwo i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego
koszty procesu w kwocie 5417 zł”; w pkt II orzekł o kosztach postępowania
apelacyjnego; w pkt III oddalił apelację strony powodowej.
Odnosząc się do apelacji powoda, Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu
Rejonowego, że powód nie dowiódł, aby umowa sprzedaży wody została zawarta
w czasie pełnienia przez pozwanego funkcji prezesa zarządu M..
Co do apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy podniósł, że w art. 299 § 2 k.s.h.
ustawodawca przyjął możliwość zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności
za zobowiązania spółki, jeżeli nie ponosi on winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie
upadłości. W ocenie Sądu Okręgowego, taki przypadek wystąpił w okolicznościach
sprawy. Całokształt materiału dowodowego wskazywał bowiem na brak okoliczności
zobowiązujących zarząd M. do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości do dnia 19
lipca 2016 r., czyli do dnia, do którego pozwany pełnił funkcję w zarządzie.
Z żadnych dowodów, nawet pośrednich, nie można wyciągnąć wniosku, by M.
II CSKP 197/23
5
w okresie tym posiadała niespłaconych wierzycieli albo by jej majątek nie wystarczał
na istniejące wówczas wierzytelności.
W przekonaniu Sądu Okręgowego, pozwanego nie może też obciążać
okoliczność, że M., w czasie, kiedy pozwany nie był już członkiem zarządu, a na
dodatek niezwłocznie po obchodach Ś., została sprzedana i wydano nabywcy
wszystkie dokumenty, w związku z czym przeprowadzenie dowodu przez
pozwanego jest wykluczone. Sąd uznał, że nie można domagać się, aby pozwany
przeprowadził w sprawie dowód niemożliwy, a w braku jego przeprowadzenia ponosił
związane z tym konsekwencje. Wobec braku dowodów na okoliczność, by zachodziły
przesłanki do złożenia w owym czasie przez zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości
M., Sąd Okręgowy uznał, że pozwany wykazał, iż nie ponosi winy w niezłożeniu
ewentualnego wniosku o ogłoszenie upadłości.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł powód, zaskarżając orzeczenie
w części, tj. w zakresie pkt I i pkt II, zarzucając naruszenie art. 6 k.c. w związku z art.
299 § 1 k.s.h.; art. 299 § 1 k.s.h.; art. 299 § 2 k.s.h.; art. 382 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzucając naruszenie art. 382 k.p.c. powód wywodził, że Sąd Okręgowy
wadliwie nie uwzględnił części materiału dowodowego w postaci złożonych do akt
sprawy dokumentów, które – w ocenie powoda – wskazywały na to, że Sądy meriti
błędnie ustaliły końcową datę pełnienia przez pozwanego funkcji prezesa zarządu
M..
Zgodnie z art. 382 k.p.c. sąd drugiej instancji orzeka nie tylko na podstawie
materiału zebranego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, lecz także
w postępowaniu apelacyjnym. Przepis ten przesądza, że sąd drugiej instancji,
podobnie jak sąd pierwszej instancji, dysponuje kompetencjami w zakresie
gromadzenia materiału procesowego i dokonywania własnych ustaleń faktycznych
(por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (zasada prawna) z dnia
31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Mając na względzie
ogólny, kierunkowy charakter tego przepisu, kasacyjny zarzut jego naruszenia może
okazać się skuteczny tylko wtedy, gdy zostanie powiązany z zarzutem naruszenia
przepisu prawa procesowego dotyczącego konkretnych reguł postępowania
II CSKP 197/23
6
apelacyjnego, z wyłączeniem jednak przepisów objętych zakazem wynikającym z art.
3983 § 2 k.p.c. Odstępstwo od tej zasady przyjęto w orzecznictwie tylko wówczas,
gdyby skarżący wykazał, że sąd drugiej instancji w istocie pominął część „zebranego
materiału” (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2018 r., I CSK
556/17 i powołana tam judykatura). O pominięciu takim można jednak mówić tylko
wtedy, gdy prawidłowo zgromadzone dowody, których zaniechanie oceny jest
przedmiotem zarzutu, dotyczą twierdzeń faktycznych (faktów) wprowadzonych
do postępowania przez stronę skarżącą zgodnie z przepisami prawa procesowego,
w tym zwłaszcza z uwzględnieniem ogólnego ciężaru wspierania procesu
spoczywającego na stronach na podstawie art. 6 § 2 k.p.c.
W okolicznościach sprawy Sąd Rejonowy uznał za bezsporne, że pozwany
sprawował funkcję członka zarządu do dnia 19 lipca 2016 r. Powód w apelacji nie
kwestionował tego stanowiska, w szczególności nie podnosił twierdzeń związanych
z datą doręczenia pozwanemu uchwały odwołującej go ze stanowiska prezesa
zarządu, jak również, jakoby funkcja ta ustała dopiero w dniu 25 lipca 2016 r.
W konsekwencji powód nie może skutecznie zarzucać Sądowi Okręgowemu
pominięcia dowodów, które miałyby służyć dowiedzeniu takich okoliczności.
Jakkolwiek skarżący nie powoływał się na art. 2432 k.p.c., należało przy tym wyjaśnić,
że regulacja ta nie oznacza, iżby sąd był zobligowany oceniać składające się na
materiał dowodowy dokumenty pod kątem wszelkich możliwych faktów, które
hipotetycznie mogą wynikać z ich treści. Przepis ten – zwalniając sąd od
konieczności wydawania postanowienia dowodowego w razie dopuszczenia dowodu
z dokumentu – nie uchyla spoczywającego na stronach ciężaru powoływania
twierdzeń faktycznych. Dokument znajdujący się w aktach sprawy stanowi zatem
dowód bez konieczności wydawania przez sąd postanowienia, lecz tylko w zakresie
związanej z nim tezy dowodowej, tj. podniesionych przez stronę twierdzeń, które
strona zamierza udowodnić przy pomocy konkretnego dokumentu.
Nie można było również podzielić zarzutu naruszenia art. 299 k.s.h. w zakresie,
w jakim dotyczył odpowiedzialności pozwanego za zobowiązanie wynikające
z umowy sprzedaży wody i polegał na twierdzeniu, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął
brak odpowiedzialności pozwanego za zobowiązanie, które stało się wymagalne
po czasie, w którym pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu. Stanowisko Sądów
II CSKP 197/23
7
meriti w tej materii, negujące odpowiedzialność pozwanego za to zobowiązanie,
nie wynikało bowiem z tego, że stało się ono wymagalne po upływie czasu, w którym
pozwany sprawował funkcję prezesa zarządu, lecz z tego, że powód nie udowodnił,
iż do zawarcia umowy sprzedaży wody, a więc powstania długu – choćby jeszcze
niewymagalnego – w zakresie zapłaty ceny, doszło w czasie, w którym pozwany
pełnił tę funkcję.
Sąd Rejonowy wskazał w tej mierze, odwołując się do przeprowadzonych
w sprawie dowodów osobowych, że nie dawały one podstaw do przyjęcia, aby
w czasie sprawowania przez pozwanego funkcji prezesa zarządu doszło
do uzgodnienia ilości wody, mającej stanowić przedmiot sprzedaży, jak i jej ceny,
a dostawa wody miała miejsce już po dniu 19 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy,
podzielając tę ocenę, wyjaśnił, że w umowie z dnia 27 czerwca 2016 r. nie określono
essentialia negoti umowy sprzedaży. Przeciwne twierdzenia powoda podniesione
w skardze kasacyjnej, wskazujące na wcześniejsze zaciągnięcie zobowiązania
wymagalnego w przyszłości, przy jednoczesnym braku zarzutu naruszenia
art. 65 § 2 k.c., stanowiły jedynie niedopuszczalną na etapie postępowania
kasacyjnego polemikę z podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 §
2 k.p.c.).
Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 6 k.c. w związku z art.
299 § 1 i art. 299 § 2 k.s.h. w kontekście oceny ciężaru dowodu w zakresie
okoliczności zwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania
spółki.
Ciężar dowodu w znaczeniu obiektywnym (materialnym) pozwala sądowi na
rozstrzygnięcie sprawy, mimo braku dostatecznej pewności co do prawdziwości
twierdzeń faktycznych jednej ze stron (non liquet). Decyduje on, której ze stron
powinny dotyczyć konsekwencje niemożności wykazania w postępowaniu
dowodowym konkretnego faktu lub zespołu faktów z takim stopniem
prawdopodobieństwa, który pozwalałby je uznać za udowodnione i objąć podstawą
faktyczną rozstrzygnięcia. Stosowanie reguły rozkładu ciężaru dowodu ma charakter
następczy względem postępowania dowodowego i aktualizuje się na etapie oceny
jego wyników. Wyrazem rozumianego w ten sposób ciężaru dowodu jest art. 6 k.c.,
II CSKP 197/23
8
według którego spoczywa on na osobie, która z konkretnego faktu wywodzi skutki
prawne (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2019 r., IV CSK 574/17
i z dnia 16 września 2022 r., II CSKP 358/22).
Wykładnikiem oceny, która ze stron wywodzi z konkretnego faktu skutki
prawne, są normy prawne wyznaczające treść merytorycznych rozstrzygnięć
sądowych. W miarodajnym z punktu widzenia okoliczności sprawy art. 299 k.s.h.
ustawodawca rozłożył ciężar dowodu w ten sposób, że powinność udowodnienia
okoliczności określonych w art. 299 § 2 k.s.h. spoczywa na członku zarządu (por.
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r., IV CKN 793/00, OSNC 2003,
nr 2, poz. 22, z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 740/04, z dnia 25 sierpnia 2016 r.,
V CSK 699/15, OSNC-ZD 2018, nr B, poz. 5). Taki rozkład ciężaru dowodu,
wynikający jasno z treści przepisu, z jednej strony wzmacnia pozycję wierzyciela
spółki, ułatwiając dochodzenie odpowiedzialności od członków zarządu za jej
zobowiązania, z drugiej zaś koresponduje ze spostrzeżeniem, że to członkowie
zarządu dysponują, względnie powinni dysponować wiedzą co do kondycji
ekonomicznej spółki i czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
W konsekwencji, jeżeli powód udowodni zobowiązanie spółki
i bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce (art. 299 § 1 k.s.h.), to pozwany członek
zarządu, chcąc zwolnić się od odpowiedzialności, musi udowodnić, że ma miejsce
jedna z okoliczności określonych w art. 299 § 2 k.s.h., w okolicznościach sprawy –
że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie było związane z jego
zawinieniem. Dowód taki może w szczególności polegać na wykazywaniu,
że w czasie, w którym pozwany pełnił funkcję członka zarządu, nie było podstaw do
ogłoszenia upadłości, co wyklucza przypisanie członkowi zarządu nienależytej
staranności w związku z niezłożeniem wniosku (por. także wyroki Sądu Najwyższego
z dnia 28 września 1999 r., II CKN 608/98, OSNC 2000, nr 4, poz. 67 i z dnia
14 lutego 2003 r., IV CKN 1779/00, OSNC 2004, nr 5, poz. 76, w których wykazanie
tej okoliczności zrównano z sytuacją, w której wniosek o ogłoszenie upadłości został
złożony w terminie), względnie iż – mimo że istniały wówczas podstawy ogłoszenia
upadłości – pozwanemu z innych przyczyn nie można przypisać winy z tytułu
niezłożenia wniosku, z uwzględnieniem należytej staranności wymaganej od członka
zarządu spółki kapitałowej (art. 2091 § 2 k.s.h.). Ewentualny brak możliwości
II CSKP 197/23
9
ustalenia relewantnych w tej materii faktów (non-liquet) obciąża członka zarządu
i wyklucza możliwość przyjęcia, że uwolnił się on od odpowiedzialności.
Wychodząc z tych założeń, motywy zaskarżonego wyroku nie pozwalały
uznać, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 299 § 1 i 2 k.s.h.
z uwzględnieniem wynikającej z tego przepisu reguły rozkładu ciężaru dowodu.
Sąd Okręgowy wskazał w szczególności, że wobec „sprzedaży Spółki”
po obchodach Ś. nie było możliwości poczynienia ustaleń co do faktycznej sytuacji
finansowej M. w drugim półroczu 2016 r., że fakt straty bilansowej i zaciągnięcia
pożyczek nie świadczy o okolicznościach uzasadniających złożenie wniosku o
ogłoszenie upadłości, jak również, że trudno ze złożonych w sprawie zeznań świadka,
z racji ich skąpego i niepewnego charakteru, wyciągnąć wniosek, iż w miarodajnym
okresie występowały okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie
upadłości. Konkludując, Sąd wskazał m.in., że brak było dowodów pozwalających na
wyciągnięcie wniosku, iż do dnia 19 lipca 2016 r. wystąpiły okoliczności
uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Wywody te wskazują jednoznacznie, że podłożem oddalenia powództwa Sąd
Okręgowy uczynił brak dowodów, które potwierdzałyby, iż w okresie pełnienia przez
pozwanego funkcji prezesa zarządu powstały okoliczności uzasadniające złożenie
wniosku o ogłoszenie upadłości, a inaczej rzecz ujmując – brak podstawy do
pozytywnego ustalenia, że okoliczności takie wystąpiły. Tymczasem, jak wyjaśniono
wcześniej, w świetle przyjętego w art. 299 § 1 i 2 k.s.h. rozkładu ciężaru dowodu,
jeżeli powód udowodnił okoliczności określone w art. 299 § 1 k.s.h., to do oddalenia
powództwa konieczne jest udowodnienie jednej z przesłanek określonych w art. 299
§ 2 k.s.h., tj. – w okolicznościach sprawy – że w miarodajnym czasie nie było podstaw
do ogłoszenia upadłości.
Pozwany powinien zatem udowodnić fakty, które świadczyłyby
lub przynajmniej pozwalałyby wnioskować (art. 231 k.p.c.) o tym, że kondycja
finansowa M. była na tyle dobra, iż podstawy te nie wystąpiły, a zatem, że M. miała
zdolność wykonywania wymagalnych zobowiązań, a istniejące zobowiązania
pieniężne nie przekroczyły wartości jej majątku z wyłączeniem składników
wyłączonych z masy upadłości (por. art. 11 pr. upadł. w brzmieniu nadanym ustawą
II CSKP 197/23
10
z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, jedn. tekst: Dz. U. z 2024 r., poz.
1428). Pozwany twierdził wprawdzie w apelacji, że taki stan miał miejsce – wskazując,
że w czasie, gdy był prezesem zarządu M. była zdolna do realizacji wymagalnych
zobowiązań, zawierała umowy i pozyskiwała fundusze, niemniej twierdzenia
te winien udowodnić.
Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że niemożność poczynienia
stanowczych ustaleń co do kondycji finansowej M. w miarodajnym czasie,
spowodowana brakiem dokumentacji finansowej, nie może działać na niekorzyść
powoda. Fakt ten nie czyni ponadto niemożliwym przeprowadzenia przez
pozwanego dowodu co do faktów świadczących o braku podstaw ogłoszenia
upadłości. Na okoliczność, że brak dokumentacji finansowej spółki nie zwalnia
członka zarządu od ciężaru dowodu wynikającego z art. 299 k.s.h. zwracano już
uwagę w judykaturze (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2016 r.,
V CSK 699/15).
Nie można również zgodzić się z argumentem Sądu, że upływ ponad 2 lat
między sprzedażą udziałów w M. a wszczęciem egzekucji z jej majątku przerwał
związek przyczynowy między pełnieniem przez pozwanego funkcji członka zarządu
a niezaspokojeniem wierzytelności powoda. Przepis art. 299 k.s.h. nie wymaga, aby
bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce wystąpiła w określonym czasie po
zakończeniu okresu sprawowania funkcji członka zarządu, jeżeli zobowiązanie spółki
powstało przed zakończeniem sprawowania tej funkcji. Bez znaczenia w tej materii
pozostaje także sprzedaż udziałów przez dotychczasowego wspólnika po ustaniu
funkcji członka zarządu. Pozwany może natomiast uwolnić się od odpowiedzialności,
dowodząc m.in., że w czasie, w którym kierował M., jej kondycja finansowa była
dobra i uległa pogorszeniu dopiero po zakończeniu sprawowania przezeń funkcji
członka zarządu (art. 299 § 2 k.s.h.).
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak
w sentencji.
Grzegorz Misiurek
Paweł Grzegorczyk
Marta Romańska
II CSKP 197/23
11
(K.G.)
[r.g.]