II CSKP 147/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
18 lutego 2025 r.
SSN Karol Weitz (przewodniczący)
SSN Marta Romańska
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 lutego 2025 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej T. spółki akcyjnej w K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z 29 października 2021 r., IV Ca 182/21,
w sprawie z powództwa Ł.Ś.
przeciwko T. spółce akcyjnej w K.
o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji,
1) oddala skargę kasacyjną;
2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda, z tytułu kosztów
postępowania kasacyjnego, kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie
w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie
tygodnia od doręczenia pozwanej niniejszego orzeczenia.
Marta Romańska
Karol Weitz
Roman Trzaskowski
(K.L.)
II CSKP 147/23
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił
apelację pozwanej T. S.A. w K. od wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w
Katowicach z dnia 7 grudnia 2020 r. zwalniającego od postępowania
zabezpieczającego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie
Rejonowym w Bielsku-Białej P.R., pod sygn. akt Km […], dwa tysiące akcji na
okaziciela serii A Spółki H. S.A. w R. (dalej – „H. S.A.”) o numerach od 480329 do
480522 oraz od 495288 do 497093 (dalej akcje o tych numerach – „Akcje”).
W sprawie ustalono – w zakresie istotnym dla rozpoznania skargi kasacyjnej
- że zgodnie z art. 7.2 Statutu H. S.A. („Statut”) spółka ta mogła zorganizować obrót
swoimi akcjami między osobami trzecimi albo zlecić zorganizowanie i prowadzenie
takiego obrotu. W myśl art. 9.1 Statutu wszystkie akcje Spółki były akcjami zwykłymi
na okaziciela i nie podlegały zamianie na akcje imienne, z wyjątkiem przypadku
wymienionego w art. 9.3. W celu wydania akcji Spółka miała złożyć je do depozytu
w wybranym przez siebie banku, biurze maklerskim lub innej instytucji posiadającej
uprawnienia do przechowywania papierów wartościowych oraz spowodować
wydanie akcjonariuszowi przez ten bank, biuro maklerskie lub instytucję imiennego
zaświadczenia depozytowego (art. 9.2 Statutu). Akcjonariusz mógł podjąć akcje
z depozytu, o którym mowa w art. 9.2, po ich uprzedniej zmianie na akcje imienne
(art. 9.3 Statutu).
H. S.A. pierwotnie wyznaczyła B. w B. jako miejsce zdeponowania akcji.
Stamtąd akcje należące do spółki E. S.A. (dalej – „Spółka E.”) – w tym Akcje - zostały
podjęte przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach jako dowód rzeczowy
w prowadzonym postępowaniu karnym w sprawie V Ds. […].
W dniu 26 sierpnia 2010 r. Spółka E. zbyła Akcje (wraz z innymi, oznaczonymi
akcjami H. S.A.) A.P., który pełnił w niej funkcję członka zarządu.
II CSKP 147/23
3
W dniu 21 grudnia 2012 r. H. S.A. zawarła umowę o realizację usług
w zakresie prowadzenia depozytu akcji z T.-1 („T. DM”). W jej § 2 wskazano akcje,
których umowa ta nie obejmuje, co dotyczyło m.in. Akcji.
Na podstawie prawomocnego postanowienia Prokuratora Prokuratury
Okręgowej w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2015 r. (sygn. akt V Ds. […]) Akcje (wraz
z innymi, oznaczonymi akcjami H. S.A.) zostały wydane Spółce E.. Faktyczne
władztwo nad dokumentami akcji objął A.P.
A.P. złożył Akcje w Domu Maklerskim T.-2 S.A. w K. („Dom Maklerski”). W
dniu 11 maja 2016 r. Dom ten zawarł z A. Sp. z o.o. („Spółka A.”), jako klientem,
umowę o przechowywanie i rejestrowanie zmian stanu posiadania instrumentów
finansowych rynku niepublicznego oraz umowę wykonania zleceń nabycia lub zbycia
tych instrumentów. W wykonaniu tych umów Dom Maklerski pośredniczył przy
zawarciu umowy, mocą której A.P. sprzedał Akcje (wraz z innymi, oznaczonymi
akcjami H. S.A.) Spółce A.
W dniu 9 sierpnia 2016 r. powód Ł.Ś. udzielił Domowi Maklerskiemu
pełnomocnictwa do dokonywania w imieniu i na rzecz powoda wszelkich czynności
faktycznych i prawnych, zarówno jednostronnych jak i wielostronnych, w tym
składania i odbierania wszelkich oświadczeń woli i wiedzy, w tym poleceń i
dyspozycji w jakiejkolwiek formie prawnej przewidzianej przez jakiekolwiek przepisy
prawa, statuty, regulaminy, procedury i inne obowiązujące normy, mające na celu
dokonanie czynności określonych w Umowie oraz pełnomocnictwie
(„Pełnomocnictwo powoda”). Następnego dnia zaś zawarł z Domem Maklerskim
umowy o przechowywanie i rejestrowanie zmian stanu posiadania instrumentów
finansowych rynku niepublicznego oraz umowy wykonania zleceń nabycia lub zbycia
tych instrumentów.
Spółka A. - za pośrednictwem Domu Maklerskiego - dała zlecenie zbycia akcji
na okaziciela serii A spółki H. S.A. w łącznej liczbie 2000 po 25 zł każda, które z kolei
powód zlecił nabyć. Na podstawie umowy zawartej w dniu 12 sierpnia 2016 r.
(„Umowa”) - za pośrednictwem tego Domu - Spółka A. sprzedała powodowi 2000
Akcji za cenę 50.000 zł, uiszczoną przezeń na rachunek Domu i przekazaną
II CSKP 147/23
4
następnie sprzedawcy. Zgodnie z § 2 pkt 6 Umowy, z chwilą jej podpisania doszło
do przeniesienia posiadania akcji na rzecz kupującego.
W dniu 1 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Katowicach wydał postanowienie
o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pozwanej przeciwko Spółce E. przez zajęcie
2 872 596 akcji na okaziciela H. S.A., a w dniu 12 lipca 2017 r. Komornik Sądowy
przy Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej przystąpił do wykonania tego
postanowienia przez odebranie dokumentów 989 017 akcji na okaziciela serii A
spółki H. S.A. z Domu Maklerskiego, wymienionych w Załączniku nr 1 do protokołu
zajęcia, w tym dokumentów Akcji.
W dniu 25 lipca 2017 r. powód zaskarżył tę czynność Komornika, a w dniu 7
sierpnia 2017 r. Spółka E. złożyła w trybie art. 841 § 2 k.p.c. oświadczenie, że nie
rości sobie jakichkolwiek praw do zdeponowanych w Domu Maklerskim akcji na
okaziciela serii A spółki H. S.A., które zostały zajęte przez Komornika.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. (sygn. akt V ACz 786/17) Sąd
Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie Spółki E. na postanowienie Sądu
Okręgowego w Katowicach z dnia 1 czerwca 2017 r. o udzieleniu zabezpieczenia
roszczenia pozwanej. W uzasadnieniu wskazano, że pozwana uprawdopodobniła
fakt posiadania przez Spółkę E. spornego pakietu akcji, a Spółka nie wykazała
okoliczności jego zbycia.
Komornik odmówił wydania przedmiotowych akcji obowiązanemu.
Uzasadniając pogląd o słuszności żądania powoda, Sąd Okręgowy przyjął –
w zakresie istotnym dla rozpoznania skargi kasacyjnej - że w sprawie zasadnicze
znaczenie miało ustalenie, czy powodowi przysługuje własność Akcji zajętych na
rzecz pozwanej, a więc czy skutecznie je nabył. Oceniając tę kwestię, wskazał
najpierw, że w okolicznościach sprawy nabycie nie naruszało postanowień Statutu.
Zwrócił uwagę, że przewidziany w art. 9 ust. 2 Statutu obowiązek złożenia akcji do
depozytu w wybranym przez Spółkę banku lub biurze maklerskim był obowiązkiem
Spółki, która przez to złożenie miała wydać akcje. Natomiast do akcjonariuszy Spółki
adresowany był art. 9 ust. 3 Statutu, warunkujący możliwość podjęcia akcji
z depozytu przez akcjonariusza uprzednią ich zamianą (przez Spółkę) na akcje
imienne. In casu zaś Akcje nie zostały podjęte z depozytu wyznaczonego przez H.
II CSKP 147/23
5
S.A. (ówcześnie B. w B.) przez akcjonariusza, lecz pobrane stamtąd przez
Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach jako dowód rzeczowy w
prowadzonym postępowaniu karnym.
Sąd drugiej instancji uznał ponadto, że nawet gdyby przyjąć, iż omawiane
regulacje statutowe dotyczą wprost każdego akcjonariusza H. S.A., nie wpływałoby
to na skuteczność nabycia Akcji przez powoda. Z art. 337 § 1 i 2 k.s.h. bowiem wynika
jednoznacznie, że statutowe ograniczenie zbywalności akcji dopuszczalne jest tylko
co do akcji imiennych, a to oznacza, iż wszelkie ograniczenia możliwości
rozporządzania akcjami na okaziciela są niedopuszczalne i bezskuteczne. Cechą
charakterystyczną akcji na okaziciela jest pełna swoboda w rozporządzaniu nimi
przez akcjonariusza i możliwość zachowania anonimowości przez nabywcę.
Tymczasem dążenie H. S.A. do objęcia kontroli nad obrotem akcjami na okaziciela
w sposób określony w Statucie wprowadza faktyczną, niedopuszczalną
reglamentację obrotu tymi akcjami. Skoro Statut uzależniał możliwość odebrania
akcji z depozytu od zamiany akcji na okaziciela na akcje imienne, zbycie akcji na
okaziciela, wymagające wydania akcji nabywcy, było de facto statutowo wyłączone
przed zamianą akcji na akcje imienne. Zważywszy zaś, że zgodnie z art. 9.5 Statutu
zbycie akcji imiennej wymagało zgody Spółki, zbycie akcji na okaziciela połączone
z jej fizycznym wydaniem nabywcy nie było możliwe bez zgody H. S.A. Gdyby
natomiast omawiane postanowienie Statutu rozumieć w ten sposób, że zbycie akcji
na okaziciela było możliwe bez konieczności ich odebrania z depozytu, wyłącznie
przez dokonanie odpowiedniego zapisu na rachunku maklerskim, to – zdaniem Sądu
Okręgowego - oznaczałoby, że obrót akcjami na okaziciela odbywa się w sposób
charakterystyczny dla akcji zdematerializowanych, czyli bez konieczności ich
wydania nabywcy, mimo że nie zostały one zdematerializowane. Taki sposób
regulacji obrotu akcjami przed dniem 1 marca 2021 r. pozostawał w sprzeczności
z istotą obrotu papierami wartościowymi na okaziciela, którą jest uznawanie za
uprawnionego z papieru wartościowego osoby będącej w jego posiadaniu,
a przeniesienie praw z tego dokumentu zgodnie z dyspozycją art. 92112 k.c. wymaga
jego wydania. Z art. 343 § 1 k.s.h. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 marca
2021 r. wynikało, że wobec spółki uważa się za akcjonariusza posiadacza akcji na
okaziciela. Tymczasem w Statucie przewidziano możliwość wydawania
II CSKP 147/23
6
akcjonariuszom zamiast akcji, nieprzewidzianych w kodeksie spółek handlowych
dokumentów nazwanych „imiennymi zaświadczeniami depozytowymi" na wzór
świadectw depozytowych wydawanych na dowód objęcia akcji
zdematerializowanych. Całkowicie zmienia to charakter akcji, która w rzeczywistości
przestaje być akcją „na okaziciela”. Sąd odwoławczy zwrócił też uwagę, że
wymaganie przechowywania akcji na okaziciela w wyznaczonym przez H. S.A.
depozycie zaprzeczało przewidzianemu w art. 328 § 5 k.s.h. prawu akcjonariusza do
żądania wydania mu akcji i jego uprawnieniu do posiadania objętego papieru
wartościowego. Zgodził się również z powodem, że wskazanie przez H. S.A. na
określone biuro maklerskie jako na wyłącznego przechowawcę wszystkich akcji
zmuszałoby potencjalnego nabywcę akcji do zawarcia umowy zlecenia nabycia oraz
umowy o depozyt akcji z tym biurem maklerskim i stanowiło oczywisty przejaw
ograniczenia obrotu akcjami niezdematerializowanymi. W związku z tym Sąd
stwierdził, że statutowo uregulowana organizacja obrotu akcjami na okaziciela w H.
S.A. wykraczała poza regulacje formalne i porządkowe, powodując, że
w rzeczywistości akcje nie mogły być zbyte jako akcje na okaziciela, dopóki nie staną
się akcjami imiennymi i to zbywalnymi tylko za zgodą H. S.A., a ponadto nie mogą
zostać odebrane z depozytu bez spełnienia warunku ich przekształcenia celem
wydania nabywcy. Konstrukcja takiej „organizacji obrotu" stanowi co najmniej
obejście przepisów prawa statuujących zasadę zbywalności akcji.
Zarazem Sąd nie miał wątpliwości, że naruszenie zobowiązania wynikającego
z faktycznie wprowadzonej winkulacji umownej akcji na okaziciela nie powoduje
nieważności zbycia akcji lub bezskuteczności ich zbycia w stosunku do H. S.A. Za
dyskusyjną zaś i irrelewantną w sprawie uznał kwestię, czy stwarza ono podstawę
do formułowania roszczeń odszkodowawczych w związku z niewykonaniem
zobowiązania. Wskazał ponadto, że gdyby omawiane postanowienia Statutu miały
jedynie charakter porządkowy i służyły tylko zapewnieniu H. S.A. stanu wiedzy
o strukturze akcjonariatu, nie stanowiąc faktycznego ograniczenia obrotu akcjami, to
drobne naruszenie postanowienia statutu o charakterze porządkowym nie powinno
prowadzić do nieważności rozporządzenia akcjami, jako podstawowego prawa
majątkowego akcjonariusza, skoro H. S.A. dowiedziała się jednak o transakcji i nic
nie stało na przeszkodzie, by zostało to odnotowane w jej dokumentacji. Uchybienie
II CSKP 147/23
7
formalne nienaruszające w żaden sposób praw innych akcjonariuszy ani interesu
spółki nie powinno stanowić podstawy do podważania skuteczności umowy zawartej
przez osoby trzecie poza stosunkami wewnętrznymi spółki.
Sąd drugiej instancji zwrócił też uwagę, że Akcje znalazły się poza depozytem
w następstwie przekazania ich Prokuraturze. Następnie Prokuratura zwróciła je
Spółce E., przez co Spółka ta znalazła się w faktycznym posiadaniu własnych akcji.
Wprawdzie można by twierdzić, że kierując się brzmieniem Statutu, powinna była
ponownie złożyć Akcje do depozytu, ale nie ma argumentów, by przyjąć, iż akcje
znajdujące się poza depozytem nie mogły z tego powodu być przedmiotem obrotu
na zasadach ogólnych i zostać zbyte przez Spółkę E. będącą ich właścicielem. Nie
ma podstaw, by uznać, że przed zawarciem Umowy Akcje powinny zostać
bezwzględnie, pod rygorem zawieszenia prawa majątkowego akcjonariusza do
zbycia akcji, przekazane do depozytu przymusowego, skoro warunek taki nie wynika
z treści Statutu. W ocenie Sądu świadectwem ułomności procedury wprowadzonej
do Statutu jest też to, że nie było nawet technicznej możliwości oddania akcji do
przymusowego depozytu T. DM, gdyż z umowy z dnia 21 grudnia 2012 r. o realizację
usług w zakresie prowadzenia depozytu akcji, zawartej przez H. S.A. z T. DM,
wynikało, iż akcje o wskazanych numerach (w tym Akcje) nie podległy złożeniu do
tego depozytu.
Sąd Okręgowy nie miał też wątpliwości, że nabyte Akcje znalazły się
w posiadaniu powoda. Zauważył bowiem – nawiązując do poglądów doktryny
i orzecznictwa – że wydanie akcji na okaziciela w rozumieniu art. 92112 w związku
z art. 92116 k.c. może nastąpić także przez przeniesienie posiadania dokumentów
w sposób opisany w art. 350 albo art. 348 zd. drugie k.c. Skoro w art. 92112 k.c. mowa
jest o wydaniu dokumentu, a nie o jego wręczeniu, chodzi o dopełnienie
któregokolwiek ze sposobów przeniesienia posiadania określonych w art. 348-350
k.c.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniosła pozwana,
zaskarżając go w całości. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 337 § 2
k.s.h. (w stanie prawnym obowiązującym w dniu 12 sierpnia 2016 r.). Wniosła
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi
II CSKP 147/23
8
Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach
postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzucanego naruszenia art. 337 § 2 k.s.h. skarżąca dopatrzyła się
w przyjęciu, że statutowy wymóg deponowania niezdematerializowanych akcji na
okaziciela w depozycie wyznaczonym przez emitenta stanowi niedozwolone
ograniczenie zbywalności tych akcji. Zwróciła uwagę, że istotą tych postanowień
Statutu nie było wyłączenie możliwości jakiegokolwiek rozporządzania tymi akcjami,
skoro każdy właściciel akcji na okaziciela mógł je zbyć dowolnemu podmiotowi, na
dowolnych warunkach, bez wiedzy emitenta. Zasady te obowiązywały wszystkich
akcjonariuszy, a do dualizmu obrotu prawnego akcjami na okaziciela H. S.A. doszło
dopiero na skutek podjęcia pakietu 2.872.596 akcji przez Prokuratora Prokuratury
Okręgowej w Gliwicach i następnie fizycznym zwrocie tych akcji nie do emitenta
w celu zdeponowania tych akcji w wybranym depozycie (i zawarcia lub aneksowania
umowy w tym zakresie z depozytariuszem), lecz do Spółki E., będącej
akcjonariuszem H. S.A. W ocenie skarżącej brak technicznej możliwości
zdeponowania Akcji w przymusowym depozycie T. DM, stanowił przejaw działania
mającego na celu zmuszenie podmiotu, który fizycznie otrzymał akcje na okaziciela
od Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach do ich zdeponowania za
pośrednictwem emitenta, co miało zrównać sytuację wszystkich akcjonariuszy z akcji
na okaziciela tej spółki i uchronić przed powstaniem dwóch reżimów obrotu tymi
akcjami. Nic zaś nie stało na przeszkodzie, aby powód wraz ze Spółką A. wystąpili
do H. S.A. o przyjęcie spornych akcji do depozytu przymusowego albo o wskazanie
przez emitenta takiego depozytu.
Pozwana nie zgodziła się też ze stanowiskiem, że zawarcie umowy sprzedaży
akcji w sytuacji, w której akcje te znajdują się poza depozytem wyznaczonym przez
emitenta, stanowi jedynie uchybienie formalne nienaruszające praw innych
akcjonariuszy ani interesu spółki i nie stwarza podstawy do podważania skuteczności
tej umowy. Jej zdaniem oznaczałoby to, że sporne postanowienia Statutu byłyby –
sprzecznie z wolą akcjonariuszy, będących ich twórcami - puste, pozbawione
jakiejkolwiek sankcji, dochodzenie bowiem przez H. S.A. albo innego akcjonariusza
II CSKP 147/23
9
roszczeń przeciwko powodowi w związku z nabyciem przezeń Akcji bez dochowania
wymogu ich deponowania w depozycie przymusowym ustanowionym przez H. S.A.,
byłoby w istocie niemożliwe, skoro nabywanie akcji na okaziciela nie podlegało
jakiemukolwiek zgłoszeniu do emitenta. W konsekwencji należało uznać, że
skuteczne przeniesienie własności akcji na okaziciela H. S.A. w ówczesnym stanie
prawnym mogło nastąpić jedynie, jeśli akcje te były zdeponowane w depozycie
wyznaczonym przez emitenta, tj. w T. DM.
Rozważenie argumentów pozwanej należy rozpocząć od przypomnienia, że
zgodnie z art. 337 § 1 k.s.h. akcje są zbywalne, co w świetle art. 57 § 1 k.c. oznacza,
iż nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć uprawnienia do ich
przeniesienia albo obciążenia. Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 337 § 2
k.s.h., jednakże dotyczy ono jedynie akcji imiennych. W odniesieniu do akcji na
okaziciela kodeks go nie przewiduje, a tym samym niedopuszczalne i prawnie
niemożliwe jest skuteczne rzeczowo wyłączenie albo ograniczenie rozporządzania
nimi. Nic w tym względzie nie zmienia art. 338 § 1 k.s.h., który wprawdzie dopuszcza
umowne ograniczenie na określony czas (nie dłuższy niż pięć lat) rozporządzania
akcją lub częścią ułamkową akcji i – lege non distinguente – dotyczy także akcji na
okaziciela, jednakże zgodnie z dominującym poglądem chodzi tu jedynie
o ograniczenie obligacyjne, skuteczne inter partes, którego naruszenie nie podważa
skuteczności rozporządzenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego
2013 r., II PK 169/12, niepubl.).
Prowadzi to do wniosku - zgodnego ze stanowiskiem Sądu Okręgowego - że
wszelkie nieprzewidziane ustawą, a zastrzeżone w statucie czy innej czynności
prawnej przesłanki dopuszczalności rozporządzania akcją na okaziciela nie mogą
wywrzeć skutku rzeczowego, a jedynie – co najwyżej - skutek obligacyjny.
W tym świetle kwestia, czy postanowienia Statutu przewidujące złożenie akcji
na okaziciela (w tym Akcji) do depozytu wybranego przez H. S.A. i wydanie
imiennego zaświadczenia depozytowego zmierzały także pośrednio – choć wprost
to z nich nie wynika - do ograniczenia obrotu tymi akcjami przez wykluczenie obrotu
akcjami niezdeponowanymi, czy też miały jedynie charakter porządkowy (zmierzały
do zapewnienia H. S.A. wiedzy o obrocie akcjami na okaziciela i o ich nabywcach) i
II CSKP 147/23
10
w ogóle nie regulowały kwestii obrotu pozadepozytowego, jest in casu irrelewantna,
ponieważ ewentualne ograniczenie i tak nie mogło wywrzeć skutku rzeczowego, a co
najwyżej obligacyjny (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2022 r.,
II CSKP 717/22, niepubl.). W związku z tym bez znaczenia jest również to, czy Spółka
A. miała obowiązek i możliwość zdeponowania Akcji za pośrednictwem H. S.A. i czy
sporna Umowa została zawarta z naruszeniem przedmiotowych postanowień
statutowych. Nawet bowiem gdyby uznać, że in casu doszło do takiego naruszenia,
nie podważałoby ono skuteczności Umowy, będącej źródłem prawa powoda
uzasadniającego zwolnienie Akcji z zabezpieczenia. W tej sytuacji jedynie ubocznie
można odnotować sprzeczność w rozumowaniu skarżącej, która z jednej strony
twierdzi, że sporne postanowienia Statutu nie stanowiły ograniczenia zbywalności
akcji, a z drugiej – że zbycie akcji niezłożonych do depozytu było nieskuteczne.
Pewną niekonsekwencję można też dostrzec w rozumowaniu Sądu odwoławczego,
skoro z jednej strony dopatruje się w tych postanowieniach statutowych
niedopuszczalnego ograniczenia możliwości rozporządzania akcjami na okaziciela –
w ich świetle zbycie akcji na okaziciela, wymagające wydania akcji nabywcy, miało
być wyłączone przed zamianą akcji na akcje imienne, która wymagała zgody H. S.A.
– albo niedopuszczalnej dematerializacji obrotu akcjami na okaziciela (m.in. przez
rezygnację z wymagania wydania zbywanej akcji i podważenie funkcji legitymacyjnej
związanej z posiadaniem akcji oraz naruszenie prawa akcjonariusza do faktycznego
władania akcją), a z drugiej strony przyznaje, że wydanie akcji na okaziciela w
rozumieniu art. 92112 w związku z art. 92116 k.c. może nastąpić nie tylko przez
wydanie rzeczy, o którym mowa w art. 348 zd. 2 k.c., ale także w sposób określony
w art. 350 k.c. (por. co do wykładni dopuszczającej taką możliwość wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 3 czerwca 2015 r., V CSK 566/14, OSNC 2016, nr 5, poz. 64 i z
dnia 27 kwietnia 2022 r., II CSKP 717/22, niepubl.).
Z tych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak
w sentencji.
Marta Romańska
Karol Weitz
Roman Trzaskowski
(K.L.)
II CSKP 147/23
11
[r.g.]