II CSKP 1131/24

II CSKP 1131/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 17 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 lipca 2026 r. w Warszawie skargi kasacyjnej P.K. i A.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 13 września 2023 r., I ACa 793/22, w sprawie z powództwa P.K. i A.M. przeciwko Bank spółce akcyjnej o ustalenie i zapłatę, 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt I w zakresie uwzględniającym zarzut zatrzymania oraz oddalającym roszczenie odsetkowe za okres od 10 lipca 2021 r. do dnia zapłaty i w tych granicach sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego; 2. odrzuca skargę kasacyjną w pozostałej części. [PG] Władysław Pawlak Grzegorz Misiurek Agnieszka Piotrowska II CSKP 1131/24 2 UZASADNIENIE Powodowie P.K. i A.M. domagali się zasądzenia od Bank1 S.A. w W. (obecnie: Bank S.A. w W.) kwot 165 814,87 zł i 18 630,48 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenia nieważności umowy kredytu z 7 marca 2008 r., ewentualnie wnieśli o ustalenie bezskuteczności częściowej ww umowy kredytowej w zakresie klauzul indeksacyjnych zawartych w § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1a i § 9 ust. 2 oraz o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego kwoty 79 607,33 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. Wyrokiem z 16 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu: 1. ustalił, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe [...] z 7 marca 2008 r. zawarta pomiędzy powodami a Bankiem1 S.A. w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego) jest nieważna; 2. zasądził od pozwanego na rzecz powodów 165 841,87 zł i 18 630,48 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 17 maja 2021 r. do dnia zapłaty; 3. zasądził od pozwanego na rzecz powodów 11 817 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku, tytułem kosztów procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił m.in., że w 2008 r. powodowie zamierzali kupić mieszkanie i zapoznali się z ofertami kredytów hipotecznych trzech banków. Nie mieli preferencji walutowej, ale woleli uzyskać kredyt złotowy. W Banku1 S.A. doradca kredytowy polecił im kredyt powiązany do waluty obcej - CHF, gdyż rata kredytu była niższa od raty kredytu złotówkowego. Doradca kredytowy zapewniał powodów, że CHF jest stabilną walutą. Powodowi nie rozumieli jednak mechanizmów związanych z wahaniami kursu waluty oraz tego z jakiej przyczyny w umowie kredytowej pojawił się frank szwajcarski, a ponadto nie wiedzieli jaka będzie wysokość raty kredytowej i w jaki sposób bank będzie ustalał jej wysokość. Nie zostali też poinformowani przez pracownika banku o ryzyku walutowym, ale podpisali oświadczenie w tym przedmiocie. Bank nie przedstawił im symulacji II CSKP 1131/24 3 salda zadłużenia w PLN i symulacji wzrostu salda kredytu. Natomiast przedstawiono im wykres historyczny, jak kształtował się kurs CHF w ciągu kilku lat, z którego wynikało, że waluta ta była stabilna. Powodowie zdawali sobie sprawę, że kurs CHF może się zmieniać, ale nie przypuszczali, aby to była duża różnica kursowa. W chwili składania wniosku kredytowego powód był zatrudniony w firmie produkującej oświetlenie, a powódka była absolwentem studiów ekonomicznych i nie miała wiedzy na temat kredytów w CHF. 7 marca 2008 r. powodowie zawarli z Bankiem1 S.A. w W. (poprzednik prawny Bank S.A. w W.) umowę kredytu w celu sfinansowania budowy lokalu mieszkalnego o powierzchni wewnętrznej 58,30 m², a integralną jej częścią były Ogólne warunki kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe i pożyczek hipotecznych (dalej: „owu”). Powodom został udzielony kredyt w kwocie 300 145,07 zł, waloryzowany w CHF, na okres 360 miesięcy. Kwota kredytu miała zostać określona według kursu kupna dewiz dla CHF zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku-kredytodawcy w dniu wykorzystania kredytu lub jego transzy. Uruchomienie kredytu miało nastąpić w 7 transzach i każda z nich miała być wypłacana w PLN, przy jednoczesnym przeliczeniu wysokości transzy według kursu kupna dewiz dla CHF. Z kolei wysokość rat kapitałowo-odsetkowych została określona w CHF, zaś ich spłata miała być realizowana w PLN, po uprzednim przeliczeniu raty według kursu sprzedaży dla CHF zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku-kredytodawcy w dniu spłaty. Powodowie złożyli oświadczenie, że w związku z zaciągnięciem kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie wymienialnej zostali poinformowani przez kredytodawcę o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz że rozumieją wynikające z tego konsekwencje i jednocześnie zaakceptowali zasady funkcjonowania kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie wymienialnej, w szczególności zasady dotyczące określenia kwoty w walucie wskazanej w § 2 umowy kredytowej, sposób jego uruchomienia i wykorzystania oraz spłaty (§ 11 ust. 4 i 5 umowy kredytowej). Aneksem nr 3 dodano w umowie kredytowej § 9a, zgodnie z którym bank ustalał wysokość obowiązujących kursów kupna i sprzedaży dewiz w oparciu o kurs bazowy oraz marżę i kurs bazowy powiększony o marżę banku wyznaczał kurs II CSKP 1131/24 4 sprzedaży dewiz, natomiast kurs bazowy pomniejszony o marżę banku wyznaczał kurs kupna dewiz. Łącznie powodom kredytodawca wypłacił kwotę 300 145,07 zł, co w przeliczeniu odpowiadało 129 573,86 CHF, z tym że kurs CHF przy wypłacie poszczególnych transz kredytu różnił się. W okresie od 12 marca 2008 r. do 15 marca 2021 r. powodowie z tytułu spłaty kredytu wpłacili do banku 170 084,69 zł oraz 18 630,48 CHF. Pismem z 26 marca 2021 r., doręczonym pozwanemu 31 marca 2021 r. powodowie wezwali pozwanego do zapłaty nienależnie pobranych świadczeń z tytułu rat kredytowych w wysokości 79 607,33 zł, z uwagi na zamieszczone w umowie klauzule abuzywne w zakresie mechanizmu waloryzacji i wyznaczyli pozwanemu 14 - dniowy termin na spełnienie świadczenia oraz zajęcia stanowiska. Ponadto wskazali, że z uwagi na nieważność umowy, strony powinny zwrócić sobie to, co wzajemnie świadczyły, zaś suma uiszczonych przez nich rat wyniosła 165 814,87 zł oraz 18 630,48 CHF. Powodowie mają świadomość konsekwencji wynikających ze stwierdzenia nieważności umowy kredytu z 7 marca 2008 r. i zdają sobie sprawę, że strony umowy będą musiały zwrócić sobie świadczenia pieniężne, które nawzajem świadczyły. Sąd Okręgowy po przytoczeniu przepisu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (dalej: „pr. bank.”) wyjaśnił, że o ile w spornej umowie jednoznacznie określono zobowiązanie banku w postaci kwoty kredytu i sposobu wypłaty, o tyle na podstawie jej zapisów nie można ustalić zobowiązania kredytobiorców. Nie wskazano jasnych i obiektywnych zasad, według których określony w umowie kapitał miał zostać przeliczony na CHF, a skoro nie ma zasady określenia salda kredytu w CHF, to nie ma podstaw do wyliczenia rat kapitałowo-odsetkowych w tej walucie. W konsekwencji zawarta przez strony umowa kredytowa nie spełniała wymogów z art. 69 pr. bank., a przez to okazała się nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Według Sądu pierwszej instancji niezależnie od ww podstawy nieważności przedmiotowej umowy kredytowej tego rodzaju sankcja wynika również z art. 385¹ § 1 k.c., gdyż powodowie zawierając ją występowali jako konsumenci. Uregulowany w tej umowie mechanizm waloryzacji określający główne świadczenie kredytobiorców nie został określony w sposób II CSKP 1131/24 5 jednoznaczny, w szczególności ustalenie wysokości kredytu w CHF, jak i jego spłata następować miało według kursu waluty, którego wysokość wynikała z obowiązującej w pozwanym banku tabeli. Ponadto pozwany bank nie sprostał ciążącemu na nim obowiązku wykazania, iż przedstawił kredytobiorcom w sposób pełny i rzetelny informacje w przedmiocie faktycznego ryzyka związanego z tak skonstruowanym kredytem walutowym, a w szczególności nie przedstawił im symulacji zmian kursu waluty obcej w okresie obowiązywania umowy. Ponadto umowa ta nie zawierała żadnych mechanizmów chroniących konsumenta przed nieograniczonym wzrostem kursu CHF w stosunku do PLN. Sąd a quo stwierdził, że wobec braku stosownej woli powodów nie było możliwe wypełnienie luki w umowie powstałej po usunięciu z niej abuzywnych postanowień, tym bardziej, że w polskim systemie prawnym nie ma przepisów, które pozwalałyby zapełnić powstałą w ten sposób lukę. Wyrokiem z 13 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu: I. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w pkt 2 w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 165 841,87 zł oraz kwotę 18 630,48 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 17 maja 2021 r. do dnia 9 lipca 2021 r., za równoczesną zapłatą albo zabezpieczeniem zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 300 145, 07 zł , a w pozostałej części powództwo oddalił; II. oddalił apelację pozwanego w pozostałej części i III. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 8100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w tym przedmiocie do dnia zapłaty. Sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, ale nie podzielił w pełnym zakresie zaprezentowanych przez Sąd Okręgowy wywodów prawnych. Przede wszystkim zakwestionował pogląd Sądu pierwszej instancji, iż zawarta przez strony umowa jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c. z uwagi na brak w niej niezbędnych elementów przedmiotowo istotnych konstruujących umowę kredytu w rozumieniu art. 69 pr. bank. Zastosowanie klauzuli indeksacyjnej nie powoduje samo przez się, że nie zostaje jednoznacznie ustalony zakres zobowiązania kredytobiorcy, a brak pewności co do wysokości przyszłych zobowiązań kredytobiorców, związanych ze spłatą kredytu, należy do immanentnych cech kredytu indeksowanego do waluty obcej , II CSKP 1131/24 6 co wynika z naturalnych zmian w czasie kursu waluty indeksacyjnej. Sąd ad quem zaakceptował natomiast ocenę prawną Sądu pierwszej instancji postanowień spornej umowy kredytowej na gruncie art. 385¹ k.c. Sąd odwoławczy uznał też za zasadny podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, wskazując, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c., przy czym złożony w procesie tego rodzaju zarzut może być oceniony jako mający charakter materialno-procesowy, a to oznacza, że nie jest konieczne składanie w tym przedmiocie odrębnego oświadczenia poza procesem. Z kolei skuteczne powołanie się na taki zarzut pociąga za sobą ustanie po stronie zgłaszającego go dłużnika opóźnienia w zapalcie dochodzonego przez wierzyciela świadczenia wzajemnego, co uchyla m.in. obowiązek uiszczania odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 k.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego powodowie z podniesionym przez pozwanego w odpowiedzi na pozew zarzutem zatrzymania mogli się zapoznać najpóźniej 9 lipca 2021 r., a zatem od dnia następnego nie przysługują im odsetki ustawowe za opóźnienie od przyznanego im w wyroku świadczenia. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł, mając na uwadze okoliczność, że zarzuty apelacji pozwanego, skierowane przeciwko zasadności roszczenia powodów, zostały w całości oddalone, a zatem pozwanego należało uznać za przegrywającego postępowanie apelacyjne w rozumieniu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. W skardze kasacyjnej powodowie zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji w części, tj. w zakresie pkt I uwzględniającego zarzut zatrzymania i ustalającego datę końcową naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu przez zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia 17 maja 2021 r. do dnia zapłaty i wyeliminowanie z zaskarżonego wyroku orzeczenia o zarzucie zatrzymania. Zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. oraz art. 481 § 1-24 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”) przez przyjęcie wbrew zasadzie II CSKP 1131/24 7 skuteczności prawa Unii, nakazującej odwrócenie wszystkich skutków zastosowania nieuczciwego warunku umownego i wywołanie efektu odstraszającego pozwanego przedsiębiorcę przed stosowaniem nieuczciwych warunków w przyszłości oraz, że prawo zatrzymania przysługuje pozwanemu kredytobiorcy obok zarzutu potrącenia, a co za tym idzie przez przyjęcie, iż odsetki ustawowe za opóźnienie należą się w tej sprawie powodom jako dłużnikom retencjonistom jedynie do dnia złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa zatrzymania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz.108). Powodowie zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji domagali się także zasądzenia ustawowych odsetek za okres od 17 maja 2021 r., a zatem także w części, w jakiej Sąd odwoławczy orzekając reformatoryjnie nie oddalił powództwa. W tym zakresie, tj. co do roszczenia odsetkowego za okres od 17 maja 2021 r. do 9 lipca 2021 r. skarżący nie wykazali własnego interesu prawnego, ani też interesu publicznego w rozpoznaniu skargi kasacyjnej także w tej części. Z tej przyczyny w powyższym zakresie należało skargę kasacyjną odrzucić na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. Ochrona konsumentów należy do priorytetowych zadań w polityce i prawodawstwie unijnym, czego wyrazem jest art. 38 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Stosownie do art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Jak z kolei stanowi art. 7 ust. 1 dyrektywy 91/13 zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców (przedsiębiorców) z konsumentami. II CSKP 1131/24 8 Zważywszy na konstytucyjną hierarchię źródeł prawa, przepisy dyrektywy 93/13 mają, w zakresie, który regulują, charakter nadrzędny w stosunku do przepisów prawa krajowego. Tak samo pierwszeństwo ma wykładnia przepisów tej dyrektywy dokonywana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy miał na uwadze okoliczność, że według jednego nurtu orzecznictwa Sądu Unijnego skutki nieważności umów zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami określa wyłącznie prawo krajowe (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 listopada 2019 r., C-349/18, C-350/18, C-351/18). Z drugiej jednak strony Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na gruncie dyrektywy 93/13, podkreślał, że jakkolwiek jej przepisy nie normują wyraźnie skutków nieważności umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem po usunięciu zawartych w niej abuzywnych postanowień, to do Państw Członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego, skutków takiego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej konsumentowi przez tę dyrektywę, w szczególności poprzez zagwarantowanie przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znajdowałby się w braku takiego nieuczciwego warunku (zob. wyrok z 16 marca 2023 r., M.B. i in. c. X S.A., C-6/22). Wobec tego unijna ochrona konsumenta, stosowana przez sądy krajowe, rozciąga się także na czas po upadku umowy zawartej między konsumentem i przedsiębiorcą oraz na wynikające stąd rozliczenia finansowe (por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13 stycznia 2023 r., C-395/21). Zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c. w zakresie, w jakim Sąd odwoławczy orzekając reformatoryjnie oddalił roszczenie odsetkowe za okres po zgłoszeniu przez pozwanego zarzutu zatrzymania. W tej materii wypowiedział się już Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a mianowicie w wyroku z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście nieważności umowy kredytowej ze względu na przewidziane w niej abuzywne postanowienia, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, II CSKP 1131/24 9 jest uzależniona od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego abuzywnego warunku, oraz że jest świadomy konsekwencji uznania nieważności umowy oraz wyraża on zgodę na uznanie umowy za nieważną. Z kolei w wyroku z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania świadczenia po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych mu w wykonaniu tej umowy. Wobec tego o wymagalności roszczenia zwrotnego konsumenta przeciwko przedsiębiorcy decydują ogólne reguły w tym przedmiocie określone w art. 455 k.c. W uchwale składu siedmiu sędziów Sąd Najwyższy z 28 lutego 2025 r., III CZP 126/22, zostało wyjaśnione, że umowa kredytu jest umową wzajemną. Jednak przesądzenie w ramach krajowego porządku prawnego, że umowa o kredyt bankowy jest umową wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 k.c., nie oznacza jeszcze, że w świetle prawa unijnego przedsiębiorca w sporze z konsumentem może zgłosić skutecznie zarzut zatrzymania. W kwestii dopuszczalności skorzystania przez przedsiębiorcę w sporze z konsumentem z zarzutu zatrzymania również wypowiadał się już Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Mianowicie w postanowieniu z 8 maja 2024 r., C - 424/22, Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez II CSKP 1131/24 10 instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez tego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy. Z powyższego wyroku wynika, że skorzystanie przez bank z zarzutu zatrzymania świadczenia uzyskanego nienależnie od kredytobiorcy-konsumenta (i podlegającego zwrotowi na rzecz tego konsumenta) jest niedopuszczalne w zakresie, w jakim zarzut ten miałby zabezpieczać roszczenie banku o zwrot całości wypłaconego kapitału kredytu, mimo iż konsument zwrócił jego część, wykonując nieważną umowę kredytu. Bank może natomiast skorzystać z zarzutu zatrzymania tylko w celu zabezpieczenia tej części swego roszczenia restytucyjnego, która odpowiada różnicy między kwotą kredytu oddaną do dyspozycji kredytobiorcy, a łączną kwotą dokonanych przez niego spłat (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2025 r., II CSKP 2277/22). Tymczasem w sprawie Sąd Apelacyjny uwzględnił w całości podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, tj. w zakresie pełnej kwoty wypłaconego powodom kredytu, mimo iż w okresie objętym żądaniem pozwu spłacili oni w wykonaniu nieważnej umowy łącznie kwoty 165 814,87 zł i 18 630,48 CHF. Sąd nie poczynił ustaleń faktycznych, z których wynikałoby ile wynosi kwota wpłat w PLN po przeliczeniu kwoty 18 630,48 CHF oraz kwota zasądzonych od tych kwot odsetek ustawowych za opóźnienie. Takich ustaleń nie dokonuje Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Ponadto w sprawie zachodzi konieczność zbadania istnienia po stronie pozwanego interesu prawnego w podnoszeniu zarzutu zatrzymania, a to w kontekście zawartego 12 października 2023 r. przez strony porozumienia w sprawie wzajemnych rozliczeń związanych z nieważnością umowy. W konsekwencji zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. II CSKP 1131/24 11 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c. Uchylenie wyroku sądu odwoławczego w części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania co do zasady pociąga za sobą również uchylenie rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego, nawet gdy rozstrzygnięcie to (tak jak w tej sprawie) nie zostało objęte zakresem zaskarżenia skargą kasacyjną. Jednak mając na względzie prokonsumencką wykładnię przepisów, także w zakresie kosztów procesu (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 listopada 2025 r., C-746/24) Sąd Najwyższy nie uchylił orzeczenia Sądu Apelacyjnego o kosztach postępowania odwoławczego, gdyż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku ze względu na zakres, w jakim uwzględniona została apelacja na rzecz powodów zostały zasądzone te koszty w pełnej wysokości za drugą instancję. Dlatego też z uwagi na wynik postępowania kasacyjnego uchylenie zaskarżonego wyroku także i w odniesieniu do kosztów postępowania apelacyjnego spowodowałoby odwleczenie ostatecznego rozstrzygnięcia o należnych powodom kosztach postępowania apelacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.. Władysław Pawlak Grzegorz Misiurek Agnieszka Piotrowska Na mocy art. 330 § 1 k.p.c. stwierdzam niemożność podpisania uzasadnienia wyroku przez sędziego SN Grzegorza Misiurka z powodu długotrwałej nieobecności Agnieszka Piotrowska (G.N.-J.) [SOP]