II CSK 615/15

Sygn. akt II CSK 615/15

POSTANOWIENIE

Dnia 17 marca 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Karol Weitz

w sprawie z wniosku K. B.
‎przy uczestnictwie P. […] Spółki Akcyjnej w L.
‎o ustanowienie służebności przesyłu,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2016 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w S.
‎z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I Ca […],

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z  dnia 11 marca 2015 r. W skardze powołano się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, związanych z koniecznością ustalenia początkowej daty biegu terminu zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. W tym zakresie sformułowali oni sześć szczegółowych kwestii odnoszących się do relacji pomiędzy służebnością gruntową (w tym ukształtowaną w orzecznictwie koncepcją służebności gruntowej „o treści odpowiadającej służebności przesyłu”) a służebnością przesyłu w rozumieniu art. 305¹ i nast. k.c. oraz pytania, czy termin zasiedzenia tej ostatniej może rozpocząć bieg przed dniem wydania orzeczeń Sądu Najwyższego stwierdzających możliwość nabycia tego prawa przez zasiedzenie.

W judykaturze Sądu Najwyższego wskazano, że przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w  sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por.  postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Zagadnienia prawne wskazanie w treści skargi nie odpowiadają tej definicji. Problem obliczania biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu oraz służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu stanowił przedmiot uwag Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 139). Z orzeczenia tego jednoznacznie wynika możliwość uwzględnienia pełnego okresu posiadania służebności w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu przy orzekaniu w przedmiocie zasiedzenia. Uchwała ta jednoznacznie określiła także relację pomiędzy służebnością gruntową „o treści odpowiadającej służebności przesyłu” i służebnością przesyłu w ścisłym rozumieniu, wskazując na czasową i konstrukcyjną ciągłość pomiędzy nimi oraz potwierdzając wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego co do możliwości ustanowienia przed dniem wejścia w życie art. 305¹ i nast. k.c. prawa o treści analogicznej do służebności przesyłu oraz nabycia go przez zasiedzenie.

Osobno natomiast należy odnieść się do problemu wskazanego jako trzecie zagadnienie prawne – sformułowanego jako pytanie o treść służebności przesyłu nabytej przez uczestnika postępowania w sytuacji, w której podniósł on zarzut zasiedzenia wyłącznie w zakresie korzystania z przestrzeni nad powierzchnią gruntu. Problem ten nie został szerzej rozwinięty przez skarżących w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jego sformułowanie zdaje się przy tym wskazywać raczej na odniesienie go do okoliczności konkretnej sprawy – i dążenie do uzyskania tą drogą poglądu, który miałby służyć jej rozstrzygnięciu – nie zaś na istnienie w tym zakresie ogólnego problemu związanego z wykładnią prawa. Sposób sformułowania tej kwestii nie wskazuje zatem, by odpowiadała ona przesłance istotnego zagadnienia prawnego w  opisanym wyżej rozumieniu.

Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3, art. 98 § 3, art. 99 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 13 § 2, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c.

l.n