II CSK 472/17

Sygn. akt II CSK 472/17

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2017 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa "P." Spółki Akcyjnej w S.
‎przeciwko Syndykowi Masy Upadłości "U." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w S.
‎z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej "M." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
‎o ustalenie nieistnienia uchwał,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2017 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
‎z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa [...],

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej oraz interwenienta ubocznego kwoty po 480 (czterysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398⁹ § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Pełnomocnik powódki P. spółki akcyjnej z siedzibą w S. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 16 lutego 2017 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 398⁹ § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c.

Pełnomocnik powódki stwierdzenia, że „w sprawie zachodzi nieważność postępowania” w żaden sposób nie uzasadnił. Sąd Najwyższy w postępowaniu ze skargi kasacyjnej bierze jednak pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji (art. 398¹³ § 1 in fine k.p.c.). W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli zachodzi nieważność postępowania (art. 398⁹ § 1 pkt 3 k.p.c.). Odnosząc się do sformułowanego przez autora skargi kasacyjnej twierdzenia o nieważności postępowania, należało wskazać, że szczegółowa analiza sprawy nie pozwala na przyjęcie, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 398⁹ § 1 pkt 3 k.p.c.

Uzasadniając występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego autor skargi kasacyjnej wskazał, że pojęcie interesu prawnego, o którym stanowi art. 189 k.p.c., „budzi poważne wątpliwości w orzecznictwie sądów, co wprost wynika z zaskarżonego orzeczenia”. Zdaniem pełnomocnika powódki „to jak szeroko należy rozumieć interes prawny jest kwestią budzącą rozbieżności w orzecznictwie, a Sąd odwoławczy zbyt wąsko rozumie interes prawny i odmawia go skarżącej”.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, różni się od przesłanki z art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. Ten sam problem prawny nie może być istotnym zagadnieniem, które z założenia jest problemem charakteryzującym się „nowością” i jednocześnie stanowić przedmiot rozbieżnej wykładni w orzecznictwie bądź wypowiedziach doktryny (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2013 r., III SK 11/13, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., III SK 2/14, nie publ.). Z treści uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, że pełnomocnik powódki obie przesłanki potraktował zamiennie.

Odnosząc się do twierdzenia o występowaniu w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c., należy przypomnieć, że przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy, dotychczas niewyjaśniony i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na przesłance określonej w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżność w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.).

Szczegółowa analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że żadna z powołanych przesłanek nie została wykazana. Sformułowane w skardze kasacyjnej pytania nie stanowiły istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ zmierzały do uzyskania kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś do rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego. Wywody przedstawione w skardze kasacyjnej w istocie stanowiły pozór występowania w sprawie zagadnienia prawnego.

W sprawie nie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określona w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. Uzasadnienie wniosku w zakresie analizowanej przesłanki autor skargi kasacyjnej sprowadził do polemiki ze stanowiskiem przyjętym w zaskarżonym orzeczeniu. Sformułowane w ten sposób uzasadnienie nie pozwalało na przyjęcie, że zachodzą publicznoprawne okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ pełnomocnik powódki nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, które mogłyby świadczyć o występowaniu rozbieżności interpretacyjnych. W szczególności nie wskazał na rozbieżne postrzeganie przesłanki interesu prawnego w orzecznictwie sądowym lub wypowiedziach doktryny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że „rozbieżności w orzecznictwie” nie można utożsamiać z różną interpretacją przepisów lub stosowania prawa przez sądy rozpoznające konkretną sprawę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., V CSK 353/14, nie publ.).

Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że  popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia.

Tym wymaganiom autor skargi kasacyjnej nie sprostał. Wywód, zawarty w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzał się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w wyniku kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).

Na wnioski pozwanego oraz interwenienta ubocznego zawarte w  odpowiedziach na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i art. 107 in fine k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c. oraz § 8 pkt 22 w zw. z § 20 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

jw

l.n