Wyrok SN z 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97 - jak powołują go inne sądy

„Sformułowanie nieprawdziwego obiektywnie zarzutu godzącego w cudze dobra osobiste jest w dotychczasowym orzecznictwie oceniane jako zawsze bezprawne (zob. w szczególności wyroki Sądu Najwyższego z: 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119;”

„… lub uściśleniu jego treści, nie stanowi orzekania o przedmiocie nieobjętym żądaniem (aliud), lecz mieści się w granicach art. 321 § 1 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, OSP 2004, nr 2, poz. 22, z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, niepubl., z dnia 17 maja 2013 r., I CSK 540/12, OSNC-ZD 2013, nr D, …”

„Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego wtedy, gdy opublikowane informacje były prawdziwe (por. m.in. wyrok z dnia 22 grudnia 1997 r. II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7 - 8, poz. 119).”

„Nie leży bowiem w interesie społecznym rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7 - 8, poz. 119 oraz z dnia 10 listopada 2016 r., IV CSK 42/16, nie publ.).”

„Podnoszona w orzeczeniach konieczność sformułowania przez podmiot domagający się ochrony konkretnej treści żądania rozumiana jest jako nakaz skonkretyzowania oczekiwanego oświadczenia; niewystarczający jest więc wniosek, by naruszyciel złożył oświadczenie o treści określonej przez sąd (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119).”

„… przedmiotem żądania, nie oznacza, iż sąd nie jest uprawniony, a nawet w pewnych sytuacjach zobowiązany do ingerowania w treść oświadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119; z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, OSP 2004, nr 2, poz. 22; z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CSK 115/07, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2007 r., II CSK 392/06, OSP 2009, …”

„… zagadnienia były już wielokrotnie przedmiotem oceny i wypowiedzi Sądu Najwyższego (porównaj między innymi wyroki z dnia 19 września 1968 r. II CR 291/68, OSNCP 1969/11/200, z dnia 22 grudnia 1997 r. II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119, z dnia 18 stycznia 2013 r. IV CSK 270/12, OSNC 2013/7-8/94 i z dnia 21 maja 2015 r. IV CSK 557/14, niepubl. oraz uchwałę siedmiu sędziów z dnia 18 lutego 2005 r. III CZP 53/04, …”

„… bezprawności nie uchyla nawet dochowanie należytej staranności i rzetelności w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na których zarzut się opiera (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998 nr 7-8, poz. 119, z dnia 10 września 1999 r., III CKN 939/98, OSNC 2000 nr 3, poz. 56, z dnia 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98, niepublikowany, z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 1095/99, …”

„Tak tę kwestię ujmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. wyroki z dnia 19 września 1968 r., II CR 291/68, OSNCP 1969, nr 11, poz. 200, z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 538/03, nie publ., z dnia 27 stycznia 2010 r., II CSK 326/09, nie publ. i z dnia 14 czerwca 2012 r., I CSK 506/11, nie publ.).”

„… osobistych przez złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie powinno być skonkretyzowane przez osobę domagającą się ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1968, nr 7-8, poz. 119).”

„… utrwalony jest pogląd, że sąd może ingerować w treść żądanego oświadczenia przez ograniczenie zakresu treści bądź uściślenie określonych sformułowań (wyroki Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz.119; z 11 stycznia 2007 r., II CSK 392/06, nie publ.; z 8 października 2008r., V CSK 153/08, nie publ.; z 6 lutego 2013 r., V CSK 123/12, nie publ.).”

„… 12, poz. 142, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, z dnia 28 stycznia 2010 r., I CSK 217/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 94, z dnia 2 lutego 2011 r., II CSK 393/10, z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 334/10, z dnia 19 maja 2011 r., I CSK 497/10, z dnia 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 587/10).”

„W tym celu sąd może kształtować treść oświadczenia nie tylko przez uściślenie, ale także przez usunięcie pewnych jego sformułowań (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, OSP 2004, nr 2, poz. 22, z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, niepubl, z dnia 11 stycznia 2007, II CSK 392/06, OSP 2009, nr 5, p.”

„… na dalszym planie pozostawało wyrażające się poprzez dokonaną zmianę stanowisko powoda w tym zakresie, tym więcej, że jak przyjmuje się w judykaturze (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119 oraz z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, nie publ., wyrok z dnia 2 lutego 2011 r, II CSK 393/10, nie publ.) przepis art. 24 § 1 k.c. pozostawia ocenie sądu kwestię, …”

„Przyjmuje się w nich, że żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia określonych dóbr pokrzywdzonego przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie powinno być skonkretyzowane przez osobę domagającą się ochrony (por. wyrok SN z dnia 22.12.1997 r., II CKN 546/97 OSNC 1998/7-8/119).”

„Granice ochrony dóbr osobistych powoda wyznacza bowiem treść jego żądania, a nie sformułowanie brzmienia żądanego oświadczenia (wyrok SN z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CSK 115/07, niepubl.; wyrok SN z dnia 11 marca 2004 r., V CSK 337/03, niepubl.; wyrok SN z dnia 19 września 2002 r., II CKN 929/00, niepubl.; wyrok SN z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, niepubl.).”

„Na podzielenie zasługują zapatrywania wskazujące na to, że powołanie się na wyłączenie bezprawności zachowania naruszającego dobra osobiste wymaga wykazania, że podawane fakty obiektywnie zaistniały (por. wyroki Sądu najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119; z dnia 28 maja 1999 r., I CKN 16/98 OSNC 2000/2/25;”

„Nie jest wyłączona możliwość ingerencji sądu w żądaną przez powoda treść oświadczenia, polegająca na ograniczeniu jej zakresu, wyeliminowaniu konkretnych sformułowań albo ich uściśleniu, jak też nadaniu przejrzystości i poprawności pod względem językowym (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r. II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119 i z dnia 11 stycznia 2007 r. II CSK 392/06, niepubl.).”

„Jego bezprawności nie uchyla dochowanie należytej staranność i rzetelność w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na których zarzut się opiera (np. wyroki SN z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 10 września 1999 r., III CKN 939/98, OSNC 2000, nr 3, poz. 56, z dnia 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98 nie publ., z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 1095/99, OSNC …”

„W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się podobny pogląd przy orzekaniu w sprawach o ochronę dóbr osobistych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007r., II PK 76/07, nie publ., z dnia 11 stycznia 2007r., II CSK 392/06, nie publ., z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, nie publ. oraz z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119).”

„Zniesławiająca wypowiedź musi się więc odnosić do oznaczonego lub dającego się oznaczyć podmiotu prawa, a powód musi wykazać, że jest osobą, którą zniesła- wiono (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998 nr 7-8, poz. 119;”

„… musi do wniosku, że sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grud- nia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998 nr 7-8, poz. 119 oraz z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, niepublikowany).”

„… musi do wniosku, że sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119 oraz z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, niepubl.).”

„Zniesławiająca wypowiedź musi się więc odnosić do oznaczonego lub dającego się oznaczyć podmiotu prawa, a powód musi wykazać, że jest osobą, którą zniesławiono (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1999, nr 3, poz. 119).”

„Wprawdzie sąd jest związany treścią oświadczenia, którego ogłoszenia domaga się powód (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, dotyczący oświadczenia przewidzianego w art. 24 § 1 k.c.), ale nie stanowi naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. tylko taka jego modyfikacja, która sprowadza się do podanie w …”

„Stanowisko, że dla uchylenia odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych konieczne jest wykazanie prawdziwości zarzutu zostało wprost wyrażone w wyrokach z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97 (OSNC 1998, nr 7- 8, poz. 119) i z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 538/03 (nie publ.).”

„… prowadzić musi do wniosku, że sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7 – 8, poz. 119).”

„SN w wyroku z 22.12.1997 r., II CKN 546/97 i z 20.02.2020 r., IV CSK 518/18 – Lex).”

„Sąd Okręgowy stwierdził, że treść i forma przeproszenia powinna być skonkretyzowana przez powoda (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 roku, II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119).”

„… 28 czerwca 2007 r., IV CSK 115/07, niepubl.; wyrok SN z dnia 11 marca 2004 r., V CSK 337/03, niepubl.; wyrok SN z dnia 19 września 2002 r., II CKN 929/00, niepubl.; wyrok SN z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, niepubl.).”

„Występując z żądaniem złożenia oświadczenia, którego celem jest usunięcie skutków naruszenia dobra osobistego, powód powinien sprecyzować treść tego oświadczenia (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, Legalis nr 42756).”

„… w obronie uzasadnionego interesu społecznego wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego wtedy, jeśli opublikowane informacje były prawdziwe (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC/7-8/119).”

„… rzecz biorąc naruszy również dobre imię osoby prawnej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 lutego 2017r., I CSK 124/16, z dnia 10 listopada 2005 r., V CK 314/05, z dnia 22 grudnia 1997r., II CKN 546/97, Legalis).”

„… musi do wniosku, że sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, z dnia 19 października 2007 r., II PK 76/07).”

„… / por. bliżej, powołane jedynie dla przykładu:, wyrok SN z 19 stycznia 1982, sygn. CR 500/81, wyrok SN z dnia 22 grudnia 1997r, sygn.. II CKN 546/97, obydwa powołane za zbiorem Lex a także uwagi S.”

„… w obronie uzasadnionego interesu społecznego wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego tylko wtedy, jeśli opublikowane informacje były prawdziwe (patrz. uzasadnienie wyr. SN z 22.12.1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, Nr 7–8, poz. 119).”

„Powód nie może pozostawiać sformułowania oświadczenia sądowi, ponieważ ta konkretna treść postulowanego przez stronę oświadczenia poddana jest osądowi organu orzekającego (zob. wyr. SN z 22.12.1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, Nr 7–8, poz. 119;”

„… nie powinno więc wykraczać poza sprecyzowanie jego treści podanej w pozwie przez jego skrócenie, czy usunięcie niektórych sformułowań (tak Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 22 grudnia 1997 roku, II CKN 546/97, OSNC z 1998 roku, Nr 7 - 8, poz. 119, z dnia 19 stycznia 1982 roku, IV CR 500/81, OSNC z 1982 roku, Nr 8 - 9, poz. 123, z dnia 13 kwietnia 2007 roku, I CSK 28/07, Lex numer 407143 i z dnia 19 …”

„Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 22 grudnia 1997 r. (II CKN 546/97, nie publ.), sąd może ingerować w treść oświadczenia jedynie poprzez ograniczenie jego zakresu lub konkretnych sformułowań, uwzględniając wówczas żądanie jedynie w określonej części (zakresie).”

„W tym miejscu przypomnieć należy, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się (por. wyroki: z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 413/04, nie publ., z dnia 2 lutego 2011 r. II CSK 393/10, LEX nr 936486), iż przepis zawarty w art. 24 § 1 k.c. pozostawia ocenie sądu …”

„… 17 maja 2013 r., I CSK 540/12, z dnia 30 maja 2014 r., III CSK 179/13), jednakże zakres dopuszczalnej ingerencji sądu w zaproponowany przez powoda tekst jest ograniczony (wyr. SN z 22.12.1997 r., II CKN 546/97 – OSN 1998/7-8/119).”

„… (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, czy wyrok Sądu Najwyższego z 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, a także dalsze orzeczenia wskazane w uzasadnieniu wydanego w tej sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 r., I CSK 543/15).”

„… (por. wyrok SN z dnia 10.10.1989 r. w sprawie II CZ 167/89, oraz z dnia 25.04.1990 r. w sprawie I CR 147/05 nie publ., wyrok SN z dnia 22.12.1997 r. w sprawie II CKN 546/97, OSNC 1998/7-8/119).”

„Występując z żądaniem złożenia oświadczenia, którego celem jest usunięcie skutków naruszenia dobra osobistego, powód powinien natomiast sprecyzować treść tego oświadczenia (wyr. SN z 10.10.1989 r., II CZ 167/89, Legalis; wyr. SN z 22.12.1997 r., II CKN 546/97, OSN 1998, Nr 7–8, poz. 119).”