|
1.
Nie sposób zgodzić się z przedstawionymi w apelacji wątpliwościami, czy doszło po stronie spółki (...) do powstania szkody majątkowej. Skarżący uzasadniając swoją tezę w zasadzie zrównuje szkodę majątkową z wypłatą pieniędzy. Całkowicie natomiast pomija fakt wystawienia przez oskarżonego sześciu weksli własnych i konsekwencji tej czynności.
2.
Zachowanie się sprawcy czynu zabronionego z art. 296 k.k. wyznaczają trzy elementy: formalna szczególna powinność określonego zachowania się sprawcy na rzecz pokrzywdzonego, nadużycie przez sprawcę swoich uprawnień lub niedopełnienie przez niego obowiązków oraz powstanie szkody u pokrzywdzonego, jako wynik realizacji przez sprawcę znamion czynnościowych. Wszystkie te elementy muszą wystąpić łącznie, a pomiędzy nimi powinien istnieć związek przyczynowo-skutkowy
(wyrok SA we Wrocławiu z 5 września 2012 r., II AKa 155/12, LEX nr 1223512).
3.
Znamię „szkoda majątkowa” należy interpretować szeroko i ujmować zarówno w kategoriach
damnum emergens, jak i
lucrum cessans. Szkoda ma charakter uniwersalny, nie ma więc powodów, dla których oznaczać coś innego niż szkoda w prawie cywilnym
(uchwała SN z 27.02.1976 r., VI KZP 10/75, OSNKW 1976/4–5, poz. 52; uchwała SN z 26.06.1989 r., VI KZP 28/87, OSNKW 1989/5–6, poz. 34; uchwała SN z 21.06.1995 r., I KZP 22/95, OSNKW 1995/9–10, poz. 58; wyrok SN z 7.06.2001 r., V KKN 75/01, LEX nr 51843; P. Kardas, Szkoda majątkowa jako znamię przestępstwa nadużycia zaufania, Prok. i Pr. 1996/7–8, s. 36 i n., A. Michalska-Warias, kom. do art. 296 k.k. [w:] Kodeks karny..., red. T. Bojarski, LEX 2013; odmiennie wyrok SN z 21.11.1973 r., II KR 238/73, OSNKW 1974/4, poz. 67).
4.
Uszczerbek w majątku obejmujący rzeczywistą stratę (
damnum emergens) polega na zmniejszaniu aktywów majątku przez ubytek, utratę lub zniszczenie jego poszczególnych składników albo na zwiększeniu się pasywów, jak i utracony zysk (
lucrum cessans) wyrażający się w udaremnianiu powiększenia się majątku.
5.
Pojęcie majątku obejmuje zarówno prawa, jak i majątkowe obowiązki danego podmiotu, co odróżnia to pojęcie od mienia, na które składają się wyłącznie dodatnie składniki.
6.
Majątkiem są składniki mienia dające się wyodrębnić jako zespół aktywów, ale i zespół pasywów, będących przedmiotem obrotu, dziedziczenia, podstawą odpowiedzialności za zobowiązania, itp.
(wyrok SA w Łodzi z 28.03.2014 r., I ACa 1278/13, LEX nr 1451723).
7.
W prawie karnym odpowiedzialność sprawcy za przestępstwo z art. 296 k.k. zależy od obiektywnego przypisania mu skutku. W przypadku działań dokonanych przez oskarżonego niewątpliwie skutek w postaci powstania szkody majątkowej nastąpił, gdyż decyzją oskarżonego zwiększone zostały pasywa spółki (...) i stała się dłużnikiem wekslowym.
8.
Weksel jest szczególnym rodzajem papieru wartościowego, zawierającym bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty określonej sumy pieniężnej, w ustalonym terminie i miejscu. Funkcja płatnicza weksla pozwala przyjąć formę substytutu pieniądza, gdyż jedną z cech zobowiązania wekslowego jest fakt, że ma ono zawsze charakter pieniężny.
9.
W sytuacji podpisania przez oskarżonego M. S. sześciu weksli na kwotę 1.200.000 zł powstała szkoda majątkowa. Zobowiązanie wekslowe stało się składnikiem ujemnym majątku spółki, pomniejszając jej aktywa.
10.
Nie bez znaczenia dla dalszej oceny zaistnienia tego znamienia ma fakt, że w zakresie weksli zostało wszczęte postępowanie sądowe i egzekucja komornicza.
11.
W dniu 26 sierpnia 2016 roku B. T. przekazał na rzecz (...) (...) sp. z o.o., za kwotę 1 zł, prawo do żądania kwoty wynikającej z weksli.
12.
Indos na rzecz (...) (...) sp. z o.o. zbiegł się z informacją, że w dniu 22 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w L. wydał postanowienie zatwierdzające plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości (...) Ł., tj. ośrodka wypoczynkowego w Ł., w wyniku postępowania egzekucyjnego wszczętego w dniu 23 czerwca 2013 roku przez byłego pracownika M. M. (2).
13.
Po indosie (...) (...) sp. z o.o. podjęła prawne i faktyczne czynności zmierzające do egzekucji roszczeń wekslowych.
14.
W dniu 30 września 2016 roku złożyła w Sądzie Okręgowym w Warszawie sześć pozwów o zapłatę na kwotę ogółem 1.200.000 zł. Tego samego dnia wydano sześć nakazów zapłaty.
15.
W dniu 6 października 2016 roku komornik przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy M. zawiadomił o wszczęciu postępowania w celu wykonania postanowienia o zabezpieczeniu.
16.
Tego samego dnia na wniosek (...) (...) sp. z o.o. wydano postanowienie o zabezpieczeniu wierzytelności w postaci nakazów zapłaty.
17.
Mając powyższe na względzie nie można utożsamiać szkody majątkowej jedynie z wypłatą pieniędzy. Jest to pojęcie szersze, które nie jest równoznaczne ze zmaterializowaniem w postaci przekazania określonej sumy pieniężnej.
18.
Oskarżony podpisując weksle, które są substratem pieniądza, wyrządził (...) sp. z o.o. szkodę majątkową, a weksle te były przedmiotem obrotu. Co więcej doszło do wydania nakazów zapłaty i rozpoczęta została egzekucja należności z weksli. Jej wynik, dla oceny znamienia z art. 296 k.k., w tej sprawie nie jest rozstrzygający.
|