I ZW 6/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 kwietnia 2025 r.
SSN Marek Motuk
w sprawie sędzi Sądu Rejonowego w G. X.Y.
obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
334 i 1907, zwanej dalej „u.s.p.”)
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 2 kwietnia 2025 r.
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie
Apelacyjnym w […]. z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt […]
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi
dyscyplinarnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
postanowił:
sprawę dyscyplinarną obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w G.
X.Y., oznaczoną sygn. akt […], przekazać do rozpoznania Sądowi
Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w […]1.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. postanowieniem z dnia
19 marca 2025 r. sygn. akt […] wystąpił, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., o
przekazanie sprawy dyscyplinarnej obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w G. X.Y.
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru
I ZW 6/25
2
sprawiedliwości. Sędzia X.Y. pełni bowiem funkcję sędziego Sądu Dyscyplinarnego
w […]., a w tej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby tamtejszy Sąd
Dyscyplinarny nie rozpoznawał sprawy swojego sędziego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. zasługuje
na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 36 k.p.k. „Sąd Najwyższy może z inicjatywy
właściwego sądu lub na wniosek prokuratora przekazać sprawę do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru
sprawiedliwości”. Przepis ten na mocy odesłania zawartego w art. 128 u.s.p.
ma odpowiednie zastosowanie w sędziowskim postępowaniu dyscyplinarnym, co
powoduje, że Sądem właściwym do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest Sąd Najwyższy – Izba
Odpowiedzialności Zawodowej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że art. 37 k.p.k. określając
wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, ma na
względzie takie sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub
stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd
miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 13 lutego 1982 r. sygn. akt IV KO 9/82). Fakt przekazania sprawy nie
oznacza bynajmniej swoistej „dyskwalifikacji” sądu właściwego ze względu na
miejsce popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, lecz jest jedynie potwierdzeniem
przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż sądu (lub prokuratora), że
przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla
trafnego rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności prawnej (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95). Dobro wymiaru
sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., wtedy wymaga przekazania
sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zaistnieją takie, szczególne
okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać
przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II KO 27/06).
I ZW 6/25
3
Użyte w treści art. 37 k.p.k. określenie „dobro wymiaru sprawiedliwości” jest
klauzulą generalną odnoszącą się do szeroko pojętego interesu wymiaru
sprawiedliwości. Celem tej instytucji prawa procesowego jest zapewnienie, aby
postępowanie toczyło się przed sądem, który nie budzi wątpliwości co do swojej
niezależności i bezstronności, uniknięcie przewlekłości procesu lub jego paraliżu
organizacyjnego, a także ochrona wizerunku wymiaru sprawiedliwości
i przeciwdziałanie sytuacjom, które mogłyby podważyć autorytet sądu.
W sytuacji procesowej zaistniałej w analizowanej sprawie aktualizuje się
trzeci z wymienionych wyżej celów. W Sądzie Dyscyplinarnym przy Sądzie
Apelacyjnym w […]. orzeka 14 sędziów, wśród nich obwiniona w niniejszym
postępowaniu sędzia Sądu Rejonowego w G. X.Y.. Z punktu widzenia społecznego
odbioru takiej sytuacji procesowej za niepożądaną należy uznać sytuację, w której
sędziowie tamtejszego Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygaliby kwestię poniesienia
przez sędzię tego Sądu odpowiedzialności dyscyplinarnej. Taka sytuacja
podważałaby zaufanie obywateli do organów wymiaru sprawiedliwości, otwierając
pole do spekulacji na temat obiektywizmu i bezstronności sądu orzekającego we
wskazanej sprawie.
Wobec powyższego za zasadne należy uznać przekazanie sprawy
dyscyplinarnej sędzi Sądu Rejonowego w G. X.Y. do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu, tj. Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w […]1.
Sąd ten jest położony na obszarze apelacji sąsiadującej z apelacją […], przy czym
dojazd do tego Sądu oceniany przez pryzmat realnie istniejących połączeń
komunikacyjnych będzie dogodny dla stron tego postępowania oraz świadków.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
I ZW 6/25
4
