Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 36.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 36 KPK przewiduje możliwość przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Decyzję w tej sprawie może podjąć sąd wyższego rzędu nad sądem, który jest właściwy do rozpoznania sprawy. Przekazanie nie następuje do dowolnego sądu, lecz wyłącznie do sądu równorzędnego. Przepis wskazuje konkretną podstawę takiej decyzji: większość osób, które trzeba wezwać na rozprawę, mieszka blisko innego sądu, a daleko od sądu właściwego. Regulacja służy więc zmianie miejsca prowadzenia sprawy ze względu na położenie miejsca zamieszkania osób wzywanych na rozprawę.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 36 KPK może mieć zastosowanie, gdy sprawa została już przypisana do sądu właściwego według reguł właściwości określonych w przepisach postępowania karnego. Konieczne jest ustalenie, że istnieje inny sąd równorzędny wobec sądu właściwego. Należy również ocenić, gdzie zamieszkuje większość osób, które należy wezwać na rozprawę. Sam fakt, że pojedyncza osoba mieszka bliżej innego sądu, nie odpowiada przesłance wskazanej w przepisie, ponieważ ustawa mówi o większości osób. Znaczenie ma jednocześnie porównanie odległości od sądu właściwego i od sądu, któremu sprawa miałaby zostać przekazana.

Przykład zastosowania w codziennej sytuacji

Sprawa karna należy do właściwości sądu w jednym mieście. Do rozprawy trzeba wezwać oskarżonego, kilku świadków oraz inne osoby, a większość z nich mieszka w okolicy innego miasta, gdzie działa sąd równorzędny. Do tego drugiego sądu mają oni znacznie bliżej niż do sądu właściwego. W takiej sytuacji sąd wyższego rzędu może, na podstawie art. 36 KPK, przekazać sprawę temu innemu sądowi równorzędnemu. Przepis nie przesądza jednak automatycznie, że sprawa zawsze musi zostać przekazana, lecz stanowi, że sąd wyższego rzędu może podjąć taką decyzję.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 36 KPK nie zmienia ogólnych zasad ustalania sądu właściwego dla każdej sprawy karnej. Jest to przepis pozwalający na przekazanie sprawy po spełnieniu wskazanej przesłanki dotyczącej miejsca zamieszkania większości osób wzywanych na rozprawę. Błędem byłoby uznanie, że wystarczy bliskość miejsca zamieszkania jednej osoby albo że chodzi o wygodę wszystkich uczestników postępowania bez uwzględnienia większości. Nie można też na podstawie tego przepisu przekazać sprawy sądowi nierównorzędnemu wobec sądu właściwego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może przekazać sprawę na podstawie art. 36 KPK?

Sprawę może przekazać sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym. Przekazanie następuje do innego sądu równorzędnego.

Czy art. 36 KPK dotyczy miejsca zamieszkania świadków?

Przepis odnosi się do większości osób, które należy wezwać na rozprawę. Może to obejmować świadków, jeżeli są osobami podlegającymi wezwaniu.

Czy wystarczy, że jedna osoba mieszka bliżej innego sądu?

Nie. Art. 36 KPK wymaga, aby blisko innego sądu mieszkała większość osób, które należy wezwać na rozprawę.

Czy sprawa może trafić do każdego sądu bliższego uczestnikom?

Nie. Przepis pozwala przekazać sprawę wyłącznie innemu sądowi równorzędnemu wobec sądu właściwego.

Czy przekazanie sprawy jest obowiązkowe?

Nie. Ustawa stanowi, że sąd wyższego rzędu może przekazać sprawę, co oznacza możliwość podjęcia takiej decyzji po spełnieniu przesłanek przepisu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI