I ZO 9/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2026 r.
SSN Paweł Wojciechowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 12 marca 2026 r., bez udziału stron
wniosku SSN Karola Weitza z dnia 16 stycznia 2026 r. o jego wyłączenie od
rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 13/24
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Karola Weitza od udziału
w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 13/24.
UZASADNIENIE
W dniu 16 stycznia 2026 r. SSN Karol Weitz złożył wniosek o wyłączenie
go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 13/24 w przedmiocie wniosku o
zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza
Demendeckiego. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje,
że SSN Karol Weitz od ponad 20 lat zna SSN Tomasza Demendeckiego i
pozostaje z nim w kontaktach, nie tylko naukowych z racji ich aktywności w tej
samej dziedzinie nauk prawnych (postępowanie cywilne).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności
tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności
I ZO 9/26
2
sędziego SN Karola Weitza w sprawie rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia
wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego.
W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu
Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 –
25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie
wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to
nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy
prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go
od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego
z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie
do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex
inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R.
Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego,
Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie
uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181).
W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 2. Wskazane
w piśmie SSN Karola Weitza z dnia 16 stycznia 2026 r. powody, mogłyby
statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności
wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem sam fakt utrzymywania bliskich
kontaktów na płaszczyźnie osobistej i zawodowej. Wystąpienie wskazanej
okoliczności skutkuje wywołaniem u każdego postronnego obserwatora
przeświadczenia, że nie sposób odrzucić przypuszczenia, że SSN Karol Weitz
mógłby okazać się stronniczy. Wykracza to więc ponad subiektywną ocenę
wnioskującego.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, iż relacje zawodowe zasadniczo nie
stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jednakże „nawet stosunki wyłącznie
służbowe mogą ze względu na osobistą znajomość oraz osobisty charakter
kontaktów zostać uznane za stosunki tego rodzaju, że wywołają w odbiorze
zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów” (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2015 r., sygn. akt II UO 1/15, Lex nr
1806479). Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa istnienia wewnętrznej
I ZO 9/26
3
stronniczości została sformułowana przez składającego zawiadomienie sędziego
SN Karola Weitza.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
Paweł Wojciechowski
