I ZO 89/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 października 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
na posiedzeniu w dniu 14 października 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej w kwestii wniosku radcy prawnego K. Ł. - pełnomocnika pozwanego
Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, z dnia 28 sierpnia 2025 r., w przedmiocie
wyłączenia SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25, z
powództwa SSN X1. Y1. o wynagrodzenie
postanowił:
na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wyłączyć SSN X. Y. od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25.
UZASADNIENIE
W dniu 28 sierpnia 2025 r. radca prawny K. Ł. - pełnomocnik pozwanego
Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, złożyła wniosek o wyłączenie, na podstawie
art. 49 § 1 k.p.c., SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU
7/25 z powództwa SSN X1. Y1. o wynagrodzenie. W uzasadnieniu wskazała, że
SSN X. Y. jest powodem w analogicznej sprawie jak sprawa niniejsza dotycząca
powództwa o wynagrodzenie, toczącej się przed Sądem Najwyższym w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZPU 3/23, wobec czego zachodzi
uzasadniona wątpliwość co do bezstronności ww. Sędziego w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I ZO 89/25
2
Wniosek pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego, o
wyłączenie SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25
zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn
wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na
wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 50 §
1 k.p.c. wynika zaś konieczność uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.
Wykładnia art. 49 § 1 k.p.c. pozwala na sformułowanie dwóch przesłanek,
które umożliwiają uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze,
może to nastąpić, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna,
a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności. Po drugie, gdy
wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Bezstronność jest synonimem
obiektywizmu, braku uprzedzeń i neutralności wobec stron, a także niekierowania
się przy rozstrzyganiu sprawy względami, które miałyby charakter inny niż
merytoryczny. Należy przy tym podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne
przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą
przez ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na
obiektywnych, racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej
sprawy przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na
wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych
przesłanek (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn.
akt II NSNc 133/23, LEX nr 3573542).
W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego
rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie SSN X. Y. od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 z powództwa SSN X1. Y1. o
wynagrodzenie. Wskazać należy, że SSN X. Y. też wniósł przeciwko Skarbowi
Państwa powództwo o wynagrodzenie. Jego pozew z dnia 28 grudnia 2023 r. został
zarejestrowany w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod
sygn. akt I ZPU 3/23 i oczekuje na rozpoznanie. Sprawa o sygn. akt I ZPU 3/23 jest
rodzajowo tożsama ze sprawą o sygn. akt I ZPU 7/25, która została przydzielona
SSN X. Y., albowiem obie dotyczą rozstrzygnięcia kwestii wypłacenia sędziom
I ZO 89/25
3
Sądu Najwyższego wyrównania wynagrodzenia. Zgodzić się należy z poglądem
pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez
SSN X. Y. sprawy o sygn. akt I ZPU 7/25 mogłoby wywołać w odbiorze społecznym
uzasadnioną wątpliwość co do Jego bezstronności. W literaturze podnosi się, że
nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. „sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w
niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie
sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie
faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony,
naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność
arbitra a zakaz „zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 –
54).
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak na
wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
