I ZO 56/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 kwietnia 2026 r.
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie z powództwa sędziego Sądu Najwyższego X. Y., po rozpoznaniu w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2026 roku,
wniosku pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1. Y1. od rozpoznania
sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZPU 21/24
na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.
postanowił:
wyłączyć SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.
akt I ZPU 21/24.
UZASADNIENIE
W dniu 24 marca 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) pełnomocnik
pozwanego, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., wniosła o wyłączenie o SSN X1. Y1. od
udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik pozwanego podniosła, że SSN X1.
Y1. jest powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, toczącej się przed
Sądem Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZPU
3/24, wobec czego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w
niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I ZO 56/25
2
Wniosek pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn
wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na
wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 50 §
1 k.p.c. wynika zaś konieczność uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.
Przepis art. 49 § 1 k.p.c. określa dwie przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie
wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze, może to nastąpić, gdy w
okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna,
wątpliwość co do jego bezstronności. Po drugie, gdy wątpliwość ta ma charakter
uzasadniony. Bezstronność jest synonimem obiektywizmu, braku uprzedzeń i
neutralności wobec stron, a także niekierowania się przy rozstrzyganiu sprawy
względami, które miałyby charakter inny niż merytoryczny. Należy przy tym
podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o
braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję
tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających
się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za
wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek
wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (por. np.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II NSNc 133/23,
LEX nr 3573542).
W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego
rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24. Wskazać należy, że SSN X1. Y1. w
dniu 18 stycznia 2024 r. wniosła tożsame rodzajowo powództwo o zapłatę,
zarejestrowane w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod
sygn. akt I ZPU 3/24. Zarówno sprawa o sygn. akt I ZPU 3/24, w której powodem
jest SSN X1. Y1., jak i o sygn. akt I ZPU 21/24, która została jej przydzielona jako
sędziemu sprawozdawcy, dotyczą roszczenia o zapłatę z tytułu wypłacenia
sędziom Sądu Najwyższego wyrównania wynagrodzenia.
I ZO 56/25
3
Zgodzić należy się zatem z pozwanym, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez
SSN X1. Y1. sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 mogłoby wywołać w odbiorze
społecznym uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Jakkolwiek
wskazana okoliczność nie musi świadczyć o deficycie bezstronności przy
rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24, to jednak rozstrzyganie w tej
sprawie może rodzić w oczach opinii publicznej wątpliwość co do tego, czy
rozstrzygnięcie to będzie dokonywane w warunkach zapewniających bezstronność i
obiektywizm ocen. Orzekanie jednak w takim układzie faktycznym, dla postronnego
obserwatora, a także z punktu widzenia strony, mogłoby naruszać zaufanie do
wymiaru sprawiedliwości (zob. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a
zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54).
Kierując się powyższym wskazaniem, Sąd Najwyższy uznał, że zachodzi
potrzeba wyłączenia SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I
ZPU 21/24.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
