I ZO 39/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
Dnia 20 maja 2026 r.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 20 maja 2026 r. bez udziału stron
wniosku sędziego SN w stanie spoczynku X. Y. - obrońcy sędziego X.1 Y.1 z dnia 7
kwietnia 2026 r. o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie o
sygn. akt I ZI 37/24
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z
dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 334)
postanowił:
wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
obrońca sędziego X.1 Y.1 wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1
k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu
sprawy o sygn. akt I ZI 37/24.
Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż
wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41
§ 1 k.p.k. upatruje w okoliczności, że SSN Barbara Skoczkowska cyt.: „uczestniczy
I ZO 39/26
2
w łamaniu konstytucyjnego porządku prawnego RP, czego wyrazem są wydawane
przez nią lub z jej udziałem orzeczenia kwestionujące konstytucyjne umocowanie
Krajowej Rady Sądownictwa i prerogatywy Prezydenta do powoływania sędziów, w
tym sędziów Sądu Najwyższego. Konsekwencją takich bezprawnych zachowań
SSN Barbary Skoczkowskiej jest odmowa orzekania z sędziami powołanymi po
2018 r. do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego oraz zakwestionowanie w
dniu 7 lutego 2024 r. legalności funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej
Sądu Najwyższego, w której orzeka, w której pełni funkcję Przewodniczącej
Wydziału I, w której kandyduje na Prezesa tej Izby”.
Jak wskazał wnioskodawca, kolejną przyczyną wyłączenia SSN Barbary
Skoczkowskiej od udziału w niniejszej sprawie jest cyt.: „prezentowany przez nią,
również w treści wydawanych orzeczeń, całkowicie jednoznacznie negatywny
stosunek wobec Krajowej Rady Sądownictwa działającej od 2018 r. (…) Sędzia
Barbara Skoczkowska wielokrotnie publicznie jak i w ramach pełnionego urzędu
dawała wyraz swojemu skrajnie negatywnemu stosunkowi wobec przyjętych przez
ustawodawcę zmian mających na celu reformę sądownictwa w Polsce (np.
oświadczenie z 20 lipca 2021 r.), co ma ścisły związek z istotą rozpoznawanych
zagadnień w niniejszej sprawie (…) SSN Barbara Skoczkowska kontestowała także
uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku,
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status. Podważając w ten
sposób konstytucyjny porządek prawny angażowała się w sposób jaskrawy w
polityczny spór istniejący w obrębie wymiaru sprawiedliwości, m.in. podpisując się
pod listem z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie przeniesienia sędziów; kolejno poprzez
odmowę orzekania z określonymi sędziami (oświadczenie z 17 października 2022
r.), manipulację faktami w treści uzasadnienia postanowienia z 17 listopada 2022 r.
w sprawie II ZZ 6/22, wykonywanie czynności orzeczniczych w sprawach
jednoosobowych wbrew obowiązującym przepisom. Ponadto SSN Barbara
Skoczkowska wielokrotnie dała wyraz swojemu negatywnemu stosunkowi wobec
sędziego X.1 Y.1 Sędzia Barbara Skoczkowska wielokrotnie prezentowała w treści
I ZO 39/26
3
wydawanych orzeczeń, negatywny stosunek wobec strony postępowania -
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych X.1 Y.1”.
Przedmiotem sprawy o sygn. akt I ZI 37/24 ma być zarzut udzielenia
poparcia osobom starającym się o wybór do tego konstytucyjnego organu, i dlatego
w ocenie wnioskodawcy, wyraźnie widoczny jest brak bezstronności SSN Barbary
Skoczkowskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie
w niniejszej sprawie – por. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju
sądów powszechnych), sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego
rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w
danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest
zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z
przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o
uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć.
Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć
charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi
zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość wyprowadzenia z nich
wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w
rozstrzygnięciu tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w
rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto.
Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby,
lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej
weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK
214/11). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie
braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych
uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać
wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej
mierze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17).
Wnioskujący wskazał na możliwość zaistnienia tzw. stronniczości
zewnętrznej, opartej na zobiektywizowanych przesłankach, odwołujących się do
I ZO 39/26
4
oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego
obserwatora procesu, gdy brak będzie możliwości obiektywnego przekonania go,
że ujawnione okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy
(zob. postanowienia Sądy Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08; z 9
stycznia 2019 r., IV KK 723/18).
Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego
wniosku, Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24, dotyczącej rozpoznania wniosku
Prokuratora Regionalnego we W. o zezwolenie na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w […] X.1 Y.1 Rozpoznanie
przedmiotowej sprawy przez SSN Barbarę Skoczkowską mogłoby budzi
uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności w oczach opinii
publicznej – zgodnie ze standardami ustawowymi oraz Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie może pozostawać bowiem obiektywnie
bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem
innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu
sędziego. Należy podkreślić, że wybór sędziów odbył się zgodnie z przepisami, a
twierdzenie przeciwne nie ma podstawy prawnej w obowiązującym porządku
prawnym i stanowi nieuprawnione kwestionowanie konstytucyjnych organów
państwa.
Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce w
sytuacji, gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości
przekonania każdego rozsądnie myślącego, kto powziął wątpliwości co do
bezstronności, że z całą pewnością nie wpłyną one na obiektywizm rozpoznania
sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 11 września 2019 r., I DO 44/19). Analizując publicznie
formułowane wypowiedzi SSN Barbary Skoczkowskiej uznać jednak należało, że
zachodzą przesłanki do wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt
I ZI 37/24.
Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
I ZO 39/26
5
Maria Szczepaniec
