I ZO 139/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 21 sierpnia 2026 r.
Prezes SN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. bez udziału stron
wniosku SSN Grzegorza Żmija z dnia 21 lipca 2026 r. o wyłączenie go od orzekania
w sprawie o sygn. akt I ZB 5/26
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku SSN Grzegorza Żmija o jego
wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 5/26.
UZASADNIENIE
W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Żmij na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 5/26
w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości
i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego.
Wnioskujący wskazał, że: „W mojej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju,
że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie.
Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz
w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał wyjaśnił, że
okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są
z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego,
które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I ZO 139/26
2
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest
stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego
wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.
W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu
sprawy o sygn. akt I ZB 5/26 przez SSN Grzegorza Żmija, nie ma znaczenia
powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C-
748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane
orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym
szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.
Należy podkreślić, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie
połączonych Izb: Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita
Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji
międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację
i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu,
w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie
konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na
podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym
zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob.
uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
