I ZO 132/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 21 sierpnia 2026 r.
Prezes SN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. bez udziału stron
wniosku SSN Grzegorza Żmija z dnia 21 lipca 2026 r. o wyłączenie go od orzekania
w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił
nie uwzględnić wniosku SSN Grzegorza Żmija o jego
wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24.
UZASADNIENIE
W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Żmij na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24 w
przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności
SSN Tomasza Demendeckiego.
Wnioskujący wskazał, że: „W mojej ocenie istnieje okoliczność tego
rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w
sprawie. Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-
748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał
wyjaśnił, że okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane
są z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu
sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”.
I ZO 132/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest
stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego
wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.
Należy zaznaczyć, że końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi
podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do
weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art.
42 k.p.k., dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie
faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 r., SNO 82/15).
W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu
sprawy o sygn. akt I ZB 13/24 przez SSN Grzegorza Żmija, nie ma znaczenia
powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C-
748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane
orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym
szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.
Dodatkowo, zwrócić należy uwagę, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd
Najwyższy podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita Polska nie
przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji
międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i
funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w
którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie
konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na
podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym
zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob.
uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
I ZO 132/26
3
[J.J.]
[a.ł]
