I ZO 128/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 stycznia 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] - X. Y. w związku z zażaleniem
na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 27 lipca
2018 r., sygn. [...],
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu, w dniu 12 stycznia 2026 r.
żądania sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa o wyłączenie od udziału
w sprawie I ZB 28/25
postanowił:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 42 § 1 k.p.k. wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Jarosława
Matrasa od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZB 28/25.
UZASADNIENIE
W dniu 2 marca 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu
Najwyższego wpłynął wniosek X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w
[…], złożony na podstawie art. 29 § 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym o zbadanie spełnienia, w sprawie o sygn. akt II ZIZ 12/24, przez
SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności. Sprawa ta została
zarejestrowana pod sygn. akt I ZB 28/25.
I ZO 128/25
2
Zgodnie z zarządzeniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia
13 marca 2025 r. przeprowadzono losowanie składu orzekającego do
rozpoznania wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego Sądu Najwyższego
Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności, a w drodze losowania
ukształtował się następujący skład orzekający: SSN Jarosław Matras
(przewodniczący); SSN Stanisław Stankiewicz; SSN Małgorzata Wąsek-
Wiaderek; SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca) i SSN Paweł
Wojciechowski.
W dniu 4 grudnia 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej
wpłynęło złożone przez SSN Jarosława Matrasa – żądanie wyłączenia go, na
podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., od udziału w
rozpoznawaniu sprawy o sygn. I ZB 28/25. Uzasadniając swój wniosek sędzia
wskazał, że został wylosowany do składu mającego rozpoznać wniosek o
zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marka
Siwka w stosunku, do którego w innych sprawach, toczących się lub
zakończonych w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, występując w
charakterze obrońcy sędziów, a w których orzekać miał lub ma SSN Marek
Siwek – złożył wnioski w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Zdaniem SSN Jarosława Matrasa żądanie wyłączenia jest oczywiste, albowiem
w takim układzie procesowym nie może on brać udziału w rozpoznaniu sygn. I
ZB 28/25, gdyż we składanych przez siebie wnioskach wskazuje na takie
okoliczności, które uzasadniają zastrzeżenia co do bezstronności i
niezawisłości SSN Marka Siwka.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Żądanie sędziego SN Jarosława Matrasa o jego wyłączenie od udziału w
sprawie jest zasadne.
I ZO 128/25
3
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do
jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji
wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego
obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze
społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W
powyższym kontekście na uwadze należy mieć ugruntowane stanowisko Sądu
Najwyższego, zgodnie z którym złożenie przez sędziego żądania wyłączenia
od udziału w sprawie, wskazujące na istnienia okoliczności mogących wpłynąć
na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do
możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko
do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w
wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do
zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od
udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym
może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego
do stron procesowych lub uczestników postępowania (por. np. postanowienie
Sądu Najwyższego z 21 maja 2020 r., II KO 18/20).
W tym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z opisaną wyżej
sytuacją. Okoliczności, które w żądaniu podniósł SSN Jarosław Matras
związane z występowaniem przez niego w roli obrońcy w postępowaniach
dyscyplinarnych i immunitetowych (wskazanych w piśmie z dnia 4 grudnia
2025 r.) i składanych w ich toku pism kwestionujących bezstronność i
niezawisłość sędziego Marka Siwka, które to okoliczności podlegać będą
obecnie również ocenie sądu w składzie, w którym orzekałby sędzia
wnioskodawca w niniejszej sprawie, jednoznacznie wskazują na zasadność
złożonego żądania. Udział Jarosława Matrasa w rozpoznawaniu wniosku o
I ZO 128/25
4
zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Marka
Siwka, niewątpliwie mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego
bezstronności w sprawie I ZB 28/25.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w
sentencji.
[M. T.]
[r.g.]
Barbara Skoczkowska
