I ZO 111/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
Dnia 23 lipca 2026 r.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2026 r. bez udziału stron
żądania wyłączenia SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie o sygn. akt I
ZZP 1/26
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w sprawie o
sygn. akt I ZZP 1/26.
UZASADNIENIE
W dniu 2 lipca 2026 r. SSN Barbara Skoczkowska złożyła żądanie
wyłączenia w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. od udziału w sprawie
o sygn. akt I ZZP 1/26 dotyczącej zagadnienia prawnego zadanego przez Sąd
Rejonowy w S. II Wydział Karny w sprawie o sygn. akt II Kp …: „Czy właściwym
Sądem do rozpoznania zażalenia na zatrzymanie sędziego bez zezwolenia
właściwego sądu dyscyplinarnego tj. na gorącym uczynku dokonanego w trybie art.
80 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych będzie Sąd Rejonowy
właściwy dla miejsca zatrzymania sędziego (art. 246 § 1 i 2 k.p.k.) czy też zgodnie
z art 110 § 1, 2 i 2a w zw. z art. 80 ustawy o ustroju sądów powszechnych oraz art.
181 Konstytucji Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej, a w wypadku
stwierdzenia, iż właściwym do rozpoznania jest Sąd Rejonowy miejsca zatrzymania
czy Sąd ten jest uprawniony do oceny czy zaszły przesłanki umożliwiające
I ZO 111/26
2
zatrzymanie sędziego bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego (art 80 § 1
u.s.p.)?"
SSN Barbara Skoczkowska wskazała, że ww. pytanie prawne Sądu
Rejonowego w S. zostało zadane na kanwie sprawy o sygn. akt I ZI 66/25, w której
wydała w dniu 6 listopada 2025 r. uchwałę zezwalającą na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y., która to sędzia
została zatrzymana w dniu 5 listopada 2025 r., zaś Sąd uznał, że zatrzymanie to
było dokonane na gorącym uczynku w trybie art. 80 § 2da u.s.p. SSN Barbara
Skoczkowska wskazała nadto, że na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2025 r. był
wielokrotnie poruszany temat zasadności i podstawy prawnej zatrzymania, który to
temat jest przedmiotem ww. pytania prawnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego,
wymagane jest zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli
zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do
wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją
rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które
powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej
sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość
wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku
bezstronności w rozstrzygnięciu tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do
bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. zachodzi zatem zawsze in concreto,
a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania
określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się
zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012
r., III KK 214/11). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w
aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych
uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać
I ZO 111/26
3
wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej
mierze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17).
Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego
żądania, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
A.W.
[r.g.]
