I ZO 109/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 sierpnia 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2026 r.
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w sprawie X. Y. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...]
w związku wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla […] z dnia 17 lipca
2024 r., sygn. […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej prokuratora R.S.
(sygn. I ZSK 6/24)
wniosku X. Y. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu
sprawy I ZSK 6/24
postanowił:
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2026 r. prawo o
prokuraturze oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marię
Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZSK
6/24;
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 2 lipca 2026 r. X. Y. - prokurator Prokuratury Rejonowej w [...]
wniósł o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn. I ZSK
6/24, której przedmiotem jest wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla […]
z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej
I ZO 109/26
2
prokuratora. We wniosku obwiniony prokurator wskazał na występowanie
okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marii
Szczepaniec w postaci powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co z kolei prowadzi nie tylko do
naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC w postaci prawa strony
postępowania do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd
ustanowiony ustawą, ale także do uznania, że sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Jednocześnie X. Y., w razie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie, wniósł
o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marii Szczepaniec przy
uwzględnieniu okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po
powołaniu, a także z uwzględnieniem okoliczności dotyczących osoby obwinionego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia
sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora
zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą
budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Za uwzględnieniem wniosku przemawia okoliczność, do której odwołano się
we wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec, dotycząca sposobu powołania
tej sędzi Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Należy mieć na uwadze, że brak uwzględnienia tego wniosku, a w
konsekwencji orzekanie przez Sąd Najwyższy z udziałem SSN Marii Szczepaniec,
prowadziłoby do zaistnienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
z uwagi na nienależytą obsadę sądu, który nie stanowiłby sądu ustanowionego
ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i
I ZO 109/26
3
podstawowych wolności (zob. w tym przedmiocie przede wszystkim: uchwała
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20,
OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; wyrok ETPCz z dnia
22 lipca 2021 r., Reczkowicz p. Polsce, skarga 43447/19; wyrok ETPCz z dnia 8
listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i
57511/19, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr
50849/21).
Z uwagi na wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu
sprawy o sygn. I ZSK 6/24, wniosek ewentualny X. Y. stał się całkowicie
bezprzedmiotowy.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.
[r.g.]
