I ZI 60/26
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 sierpnia 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
Na podstawie art. 80 § 2b i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art.
120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego
w K. X.Y. złożonego przez J.K., albowiem wnioskodawca pomimo
wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie uzupełnił ich we
wskazanym terminie, a więc nie odpowiada on warunkom
formalnym i nie jest możliwe nadanie mu dalszego biegu.
UZASADNIENIE
J.K. wnioskiem z dnia 2 czerwca 2026 r. (pierwotnie skierowanym do Sądu
Rejonowego […] wraz z prywatnym aktem oskarżenia (k.3-4)) wniósł o zezwolenie
na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego – X.Y. za
czyn z art. 212 § 1 k.k.
Pełniący obowiązki Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności
Zawodowej Sądu Najwyższego – Przewodniczący II Wydziału tej Izby
zarządzeniem z dnia 3 lipca 2026 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia
braków formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez
adwokata lub radcę prawnego oraz przesłania aktu oskarżenia wniesionego do
sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony - w terminie 7 dni
od daty wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
I ZI 60/26
2
Przesyłka pocztowa została osobiście odebrana przez wnioskodawcę w dniu
29 lipca 2026 r. (k. 20). Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie
uzupełnił braków formalnych wniosku.
Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które
zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do
odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego.
Wobec tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a
§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje
uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie
sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien
być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego
pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o
zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada
warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania
Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze
zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie
nastręcza problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia
obowiązek zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego
postępowanie immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-
radcowskiego, określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do
sporządzenia i podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim
podmioty te muszą występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność
dyscyplinarna sędziów, Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja,
pojawiająca się na przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie
odpowiedniej jakości pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi
wnioskami składanymi przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski,
Komentarz do art. 80 - Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11).
Brak sporządzenia i podpisania wniosku, o zezwolenie na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego, objętego przymusem adwokacko-radcowskim
stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu.
I ZI 60/26
3
Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w
piśmie z uwagi na niespełnienie warunków formalnych w postaci braku przesłania
wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą
prawnym lub adwokatem.
Marginalnie wskazać jeszcze trzeba, odnosząc się do pisma wnioskodawcy
z 10 sierpnia 2026 r., że argumentacja skarżącego „jakoby dokonanie oceny w
sprawie na podstawie fałszywych przesłanek (…) spowoduje skierowanie czynności
wskazanych w pkt 1-4 przeciwko sędziemu referentowi” jest obecnie całkowicie
nieuzasadniona. Sąd na etapie badania dopuszczalności wniosku o uchylenie
immunitetu nie rozpatruje sprawy merytorycznie, a jedynie ocenia wymogi formalne
pisma. Co kluczowe, odmowa przyjęcia wniosku z przyczyn formalnych – w tym z
powodu braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika – nie zamyka skarżącemu
drogi do dochodzenia swoich praw. Rozstrzygnięcie to nie tworzy bowiem stanu
powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wniosek, po uzupełnieniu braków i
prawidłowym sporządzeniu oraz podpisaniu go przez adwokata lub radcę
prawnego, będzie mógł zostać złożony i wówczas poddany ponownej ocenie
formalnej i merytorycznej.
Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie.
[…]
