Art. 13.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 13 KPK określa, kto ma uzyskać zezwolenie władzy, jeżeli ustawa uzależnia od niego możliwość ścigania. Przepis wskazuje wprost, że obowiązek ten należy do oskarżyciela. Nie opisuje natomiast rodzaju zezwolenia ani nie wymienia organów, których zgoda może być wymagana. Zakres konieczności uzyskania zezwolenia wynika więc z innych przepisów ustawy. Art. 13 KPK ustanawia jedynie regułę dotyczącą podmiotu odpowiedzialnego za podjęcie czynności prowadzących do uzyskania wymaganej zgody.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 13 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy konkretny przepis ustawy uzależnia ściganie od zezwolenia władzy. Samo postępowanie karne nie wymaga na podstawie tego artykułu uzyskiwania zgody w każdej sprawie. Konieczne jest najpierw ustalenie, czy przepis szczególny przewiduje taki warunek ścigania. Jeżeli warunek występuje, czynność uzyskania zezwolenia należy do oskarżyciela. Przepis nie przenosi tego obowiązku na pokrzywdzonego, podejrzanego ani innego uczestnika postępowania.

3. Konkretny, codzienny przykład zastosowania

W sprawie dotyczącej czynu, którego ściganie ustawa uzależnia od zezwolenia określonej władzy, oskarżyciel prowadzi działania zmierzające do otrzymania tej zgody. Pokrzywdzony może przekazać organom informacje o zdarzeniu, lecz art. 13 KPK nie nakłada na niego obowiązku uzyskania zezwolenia. Oskarżyciel powinien ustalić, czy w danej sprawie wymagany jest taki warunek, a następnie zwrócić się do właściwej władzy. Dopiero treść przepisów szczególnych pozwala określić, jakiego rodzaju zezwolenie jest potrzebne oraz jakie znaczenie ma jego brak.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym błędem jest traktowanie art. 13 KPK jako samodzielnej podstawy do żądania zezwolenia w każdej sprawie karnej. Przepis nie tworzy takiego wymogu, lecz odsyła do sytuacji, w których obowiązek uzyskania zgody wynika już z ustawy. Nie należy także utożsamiać zezwolenia władzy z każdym działaniem pokrzywdzonego, takim jak zgłoszenie przestępstwa lub złożenie wniosku. Art. 13 KPK dotyczy wyłącznie uzyskania zezwolenia, od którego ustawa uzależnia ściganie, i wskazuje oskarżyciela jako podmiot właściwy do tej czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.