I ZI 22/24
Sąd Najwyższy w składzie:
UCHWAŁA Dnia 2 października 2025 r.
SSN Maria Szczepaniec
Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Pogorzelski
po rozpoznaniu z udziałem prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., na posiedzeniu
jawnym w dniu 2 października 2025 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
wniosku prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziałowej Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. z dnia 28 marca 2024 r., w sprawie o
sygn. akt [...], o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej X.1 Y.1 – sędziego Sądu Apelacyjnego w K. w stanie
spoczynku za to, że:
1) w dniu 31 grudnia 1982 r. w K. jako funkcjonariusz publiczny państwa
komunistycznego, pełniąc funkcję sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w
K., działając wspólnie i w porozumieniu z X. Y. i X.2 Y.2 dopuścił się zbrodni
komunistycznej stanowiącej także zbrodnię przeciwko ludzkości popełnioną z
motywów politycznych, a polegającą na stosowaniu represji i naruszaniu praw
człowieka w ten sposób, że przekraczając swoje uprawnienia, bezprawnie pozbawił
wolności J. A. na okres powyżej 14 dni w okresie od dnia 31 grudnia 1982 r. co
najmniej do dnia 29 stycznia 1983 r., poprzez wydanie postanowienia o
nieuwzględnieniu zażalenia na wydane w toku postępowania o sygn. […]
postanowienie z dnia 6 grudnia 1982 r. o zastosowaniu wobec niego środka
zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania pod zarzutem, iż J. A. w
okresie od dnia 13 grudnia 1981 r. do dnia 4 października 1982 r. brał udział w
związku mającym na celu spowodowanie przy użyciu materiałów wybuchowych
zniszczenia na K. „M.” napisu o treści „PZPR” oraz drukowania i rozpowszechniania
ulotek zawierających fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny lub
rozruchy oraz o treści lżącej naczelne organy PRL, czym miał dopuścić się
I ZI 22/24
2
przestępstwa z art. 276 § 1 i 2 k.k. z 1969 r. i art. 270 § 1 k.k. z 1969 r. oraz art. 48
ust. 2, 3 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym w sytuacji, gdy
zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał w dostateczny sposób
podejrzenia, iż popełnił on zarzucane mu przestępstwo, a nadto J. A. nie wypełnił
znamion przypisanego mu przestępstwa z uwagi na fakt, iż zarzucane mu działanie
stanowiło jedynie rozpowszechnianie ulotek wzywających do uchylenia stanu
wojennego nie zawierających informacji nieprawdziwych, a nadto działanie to nie
stanowiło czynu społecznie niebezpiecznego, przez co działał na szkodę interesu
jednostki i interesu publicznego, co stanowiło poważne prześladowanie J. A. z
powodu jego przynależności do określonej grupy politycznej, która sprzeciwiła się
bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz pozbawieniu podstawowych
praw i wolności obywatelskich, t.j. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. przy
zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. z 1997 r. oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18
grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102 t.j. – dalej powoływana
jako: „ustawa o IPN”);
2) w dniu 31 grudnia 1982 r. w K. jako funkcjonariusz publiczny państwa
komunistycznego, pełniąc funkcję sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w
K. działając wspólnie i w porozumieniu z X. Y. i X.2 Y.2 dopuścił się zbrodni
komunistycznej, stanowiącej także zbrodnię przeciwko ludzkości popełnioną z
motywów politycznych, a polegającą na stosowaniu represji i naruszaniu praw
człowieka w ten sposób, że przekraczając swoje uprawnienia bezprawnie pozbawił
wolności R. P. na okres powyżej 14 dni, w okresie od dnia 31 grudnia 1982 r. co
najmniej do dnia 29 stycznia 1983 r. poprzez wydanie postanowienia o
nieuwzględnieniu zażalenia na wydane w toku postępowania o sygn. […]
postanowienie z dnia 6 grudnia 1982 r. o zastosowaniu wobec niego środka
zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania pod zarzutem, iż R. P. w
okresie od stycznia 1982 r. do grudnia 1982 r. założył a następnie kierował
związkiem, którego istnienie miało pozostać tajemnicą wobec organów
państwowych, czym miał dopuścić się przestępstwa z art. 278 § 2 k.k. z 1969 r. w
sytuacji, gdy R. P. nie wypełnił znamion przypisanego mu przestępstwa z uwagi na
fakt, iż istnienie zdelegalizowanych struktur NSZZ „Solidarność” było jawne z uwagi
I ZI 22/24
3
na rozpowszechnianie przez nie ulotek wzywających do uchylenia stanu
wojennego, a nadto działanie to nie stanowiło czynu społecznie niebezpiecznego,
przez co działał na szkodę interesu jednostki i interesu publicznego, co stanowiło
poważne prześladowanie R. P. z powodu jego przynależności do określonej grupy
politycznej, która sprzeciwiła się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego
oraz pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, t.j. o przestępstwo
z art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. z 1997 r. oraz art. 2
ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN.
uchwalił:
I. na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
334 ze zm. - dalej powoływana jako: „u.s.p.”), zezwala na
pociągnięcie X.1 Y.1 - sędziego Sądu Apelacyjnego w K. w stanie
spoczynku do odpowiedzialności karnej za czyny opisane we
wniosku prokuratura Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. z
dnia 28 marca 2024 r., w sprawie o sygn. akt [...];
II. na podstawie art. 129 § 3a u.s.p. obniża X.1 Y.1 - sędziemu
Sądu Apelacyjnego w K. w stanie spoczynku o 25% (dwadzieścia
pięć procent) wysokość jego uposażenia w stanie spoczynku na
czas trwania postępowania dyscyplinarnego;
III. kosztami postępowania immunitetowego obciąża Skarb
Państwa.
[M. T.]
[r.g.]