I ZI 14/25
UCHWAŁA
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 czerwca 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant sekretarz sądowy Lena Stasiak
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu jawnym, w dniu 9 czerwca 2025 r.,
z udziałem X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie spoczynku,
wniosku Prokuratora Okręgowego w S. z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt […], o
podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie spoczynku za czyn
z art. 177 § 1 k.k.
na podstawie art. 135 § 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o
prokuraturze
uchwalił:
1. zezwolić na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. -
prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie spoczynku za to, że:
w dniu 18 lipca 2024 roku w miejscowości P1., gm. W. woj. […],
kierując samochodem osobowym marki V. nr rej. […] nieumyślnie
naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że
znajdując się na skrzyżowaniu dróg i wykonując manewr skrętu w
lewo w kierunku miejscowości Ż. nie zachował szczególnej
ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu jadącemu drogą z
pierwszeństwem przejazdu od miejscowości Ż. T. B. kierującemu
motocyklem marki A. nr rej. […] doprowadzając do zderzenia obu
pojazdów, w następstwie czego kierujący motocyklem marki A. nr rej.
[…] T. B. doznał obrażeń ciała w postaci otarć naskórka w powłokach
ciała, wieloodłamowego złamania prawej rzepki z podłużnie
I ZI 14/25
2
przebiegającymi szczelinami złamania, ze zwichnięciem odłamów
oraz niewielkim krwiakiem śródstawowym, złamania prawej kości
strzałkowej w obrębie kostki bocznej, które spowodowały u
pokrzywdzonego naruszenie czynności narządu ciała (narządu ruchu)
inne niż określone w art. 156 §1 k.k. trwające dłużej niż 7 dni,
tj. za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania.
[M. T.]
UZASADNIENIE
Prokurator Okręgowy w S. wnioskiem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt […]
zwrócił się o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie
spoczynku, gdyż zgromadzone dowody uzasadniają podejrzenie popełnienia przez
niego przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.
W pisemnym stanowisku, X. Y. wniósł o nieuwzględnienie wniosku.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 135 § 5 Prawa o prokuraturze, sąd dyscyplinarny
wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności
karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez
niego przestępstwa. Do wydania uchwały zgodnej z zamierzeniem wnioskodawcy
są zatem niezbędne dowody – ocenione obiektywnie – na podstawie których
można podejrzewać, że miało miejsce przestępstwo. Nie jest oczywiście wymagane
przekonanie o winie, ale też nie wystarcza samo przypuszczenie, że było tak, jak
we wniosku. Z powołanego przepisu wynika również, że nie każde uzasadnione
podejrzenie popełnienia przestępstwa daje podstawę do uchylenia immunitetu,
bowiem należy wykazać, że podejrzenie jest dostatecznie uzasadnione (por.
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt SNO 21/07).
W niniejszej sprawie zauważyć należy, że załączony do wniosku materiał
dowodowy czyni zadość przywołanym wymaganiom. Przedstawione okoliczności
I ZI 14/25
3
sprawy przemawiają za tym, że X. Y. - prokurator Prokuratury Okręgowej w P. w
stanie spoczynku mógł naruszyć przepisy prawa.
W sprawie wykonano szereg czynności zmierzających do ustalenia
przebiegu zaistniałego zdarzenia, którego skutkiem było dostateczne wykazanie, że
wskazany we wniosku Prokurator mógł popełnić zarzucany mu czyn. Przede
wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w toku dotychczasowego
postępowania tj.: protokół oględzin miejsca zdarzenia, szkic miejsca wypadku
drogowego, protokół oględzin pojazdów, protokoły przesłuchania świadków
dokumentacja fotograficzna, badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu,
opinia sądowo – lekarska, opinia M. R. biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków
drogowych i techniki samochodowej, opinia M. K. biegłego z zakresu badań
przyczyn wypadków drogowych, dokumentacja medyczna T. B., pozwala na
przyjęcie, że istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że X. Y. - prokurator
Prokuratury Okręgowej w P. w stanie spoczynku, w dniu 18 lipca 2024 kierując
samochodem marki V., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu
lądowym i dopuścił się czynu z art. 177 § 1 k.k.
Na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy wskazuje, że
Prokurator X. Y., kierujący pojazdem marki V. o numerze rej. […], jadąc od
miejscowości W. w kierunku miejscowości Ż., znajdując się na oznakowanym
skrzyżowaniu dróg w miejscowości P., na którym to zamierzał skręcić w lewo, nie
zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu
kierującemu motocyklem A. nr rej. […] T. B., jadącemu drogą z pierwszeństwem od
miejscowości Ż. w kierunku miejscowości P. W wyniku tego zdarzenia
pokrzywdzony doznał obrażeń ciała, które skutkowały naruszeniem czynności
narządu ciała powyżej 7 dni.
Z opinii biegłego z zakresu badań przyczyn wypadków drogowych mgr inż.
M. K., sporządzonej w związku z niniejszą sprawą wynika, że zeznania uczestników
zdarzenia przedstawiają dwie, wzajemnie wykluczające się, wersje przebiegu
wypadku drogowego zaistniałego w dniu 18 lipca 2024 roku w miejscowości P.
Biegły wskazał także, że w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy
nie można wprawdzie przeprowadzić dokładnej rekonstrukcji czasowo-
przestrzennej przebiegu wypadku, bezsporne jednak pozostaje to, że X. Y.,
I ZI 14/25
4
poruszał się po drodze podporządkowanej, a wjeżdżając na oznakowane
skrzyżowanie dróg, na którym to zamierzał skręcić w lewo zobowiązany był ustąpić
pierwszeństwa przejazdu pojazdom się tam znajdującym. Bezspornym jest także,
że motocykl prowadzony przez T. B. poruszał się z prędkością ok. 50 km/h, a także
to, że w motocyklu tym włączone były światła mijania.
Z kolei z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych i
techniki samochodowej mgr inż. M. R., sporządzanej po oględzinach obu pojazdów
wynika, iż oprócz uszkodzeń powstałych w zdarzeniu, nie stwierdził
nieprawidłowości w układach odpowiedzialnych za mechanikę ruchu. W
podzespołach, nie ujawniono niesprawności, które wpływałyby negatywnie na
sprawność układów. Biegły wskazał, że podczas oględzin w motocyklu nie świeciła
tylko żarówka w reflektorze prawym, pozostałe były sprawne. Włókno żarówki
zostało zerwane i odkształcone z charakterystycznym wygięciem, co może
wskazywać, że przepaliło się w momencie kolizji.
Nie można wreszcie tracić z pola widzenia, że dla wyjeżdżających z ulicy
podporządkowanej, którą jechał X. Y., usytuowane było urządzenie bezpieczeństwa
ruchu drogowego „lustro drogowe”, które było tam umieszczone z uwagi na
ograniczoną widoczność drogi ze względu na lekki łuk (z lewej strony kierującego
pojazdem samochodowym). Biegły mgr inż. M. K. w tym zakresie wskazał, że X. Y.
winien zauważyć motocyklistę dużo wcześniej, niż w momencie wjechania na
skrzyżowanie. Oceniając wersje wskazane przez obu uczestników ruchu biegły
wskazał, że w wersji wskazanej przez T. B. wyłączną winę za spowodowanie
wypadku ponosi kierujący samochodem V. Z kolei nawet gdyby przyjąć wersję
przedstawioną przez X. Y., także i w tym przypadku technika kierującego pojazdem
V. nie była prawidłowa.
Przypomnieć przy tym należy, że rolą sądu dyscyplinarnego wydającego
uchwałę zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie jest
ustalenie czy czyn X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie
spoczynku, miał miejsce w sposób niebudzący wątpliwości, lecz jedynie
stwierdzenie czy występuje dostatecznie uzasadnione podejrzenie jego popełnienia,
co zdaniem Sądu Najwyższego ma miejsce.
I ZI 14/25
5
Ponadto, powszechnie przyjmuje się, że dobrem prawnym chronionym przez
art. 177 k.k. (przestępstwo karalnego wypadku w ruchu lądowym, wodnym lub
powietrznym) jest bezpieczeństwo w komunikacji w aspekcie ochrony życia i
zdrowia człowieka. Przestępstwo z art. 177 k.k. jest występkiem nieumyślnym.
Użyty w dyspozycji tego przepisu zwrot „chociażby nieumyślnie”, który odnosi się
do naruszenia przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym
lub powietrznym, oznacza jedynie, iż sprawca działał z zamiarem naruszenia tych
reguł albo naruszenie ich było skutkiem lekkomyślności lub niedbalstwa. Sposób
naruszenia zasad bezpieczeństwa nie rzutuje więc na stronę podmiotową
przestępstwa karalnego wypadku, ale wpływa na zawartość bezprawia, gdyż jest
ono większe w razie umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa, a mniejsze w
razie ich nieumyślnego naruszenia.
Dokonując kompleksowej oceny objętego wnioskiem zachowania X. Y. -
prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. w stanie spoczynku oraz zakres
doznanych przez T. B. obrażeń skutkujących naruszenie czynności narządu ciała
inne niż określone w art. 156 § 1 k.k., nie sposób uznać ponadto, iż stopień
społecznej szkodliwości czynu jest znikomy. Naruszenie zasad ruchu drogowego
skutkowało wypadkiem, przy czym zachowanie szczególnej ostrożności oraz
należytej obserwacji drogi i zbliżającego się pojazdu wykluczyłoby jego zaistnienie.
Spowodowanie wypadku miało zatem ścisły związek z niezastosowaniem się X. Y.
do zasad ruchu drogowego.
Końcowo, należy przypomnieć, że postępowanie o uchylenie immunitetu
prokuratorskiego przez wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora do
odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem rozstrzygającym o jego
odpowiedzialności karnej, a kwestia ta zostanie dopiero rozstrzygnięta w
prawomocnym orzeczeniu sądu karnego, który władny jest do obalenia
domniemania niewinności określonej osoby w odniesieniu do czynu objętego
wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcia do odpowiedzialności karnej.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[M. T.]
I ZI 14/25
6
[r.g.]
