I ZB 103/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 sierpnia 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
W związku z wnioskiem pełnomocnika P.M. – obwinionego
w postępowaniu o odpowiedzialność zawodową, toczącym się przed
Sądem Najwyższym pod sygn. akt II ZK 127/25 – o zbadanie, czy
sędzia Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania tej sprawy
spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem
okoliczności towarzyszących powołaniu oraz postępowania po
powołaniu, złożonym na podstawie art. 29 § 6 w zw. z art. 29 § 5, 7–9
i 24 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej:
uSN) oraz odpowiednio stosowanego art. 429 § 1 k.p.k.,
stwierdziwszy, że:
– wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem
Najwyższym – obwinionego (art. 29 § 7 uSN),
– został sporządzony i podpisany przez wnioskodawcę,
działającego w imieniu własnym jako radca prawny,
– wniesiony został z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 §
8 zd. pierwsze uSN) i
– czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma
procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),
1) wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć wnioskodawcy oraz dołączyć do akt
II ZK 127/25;
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić sędziego Sądu
Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania sprawy II ZK 127/25;
I ZB 103/25
2
4) zakreślić sprawę w repertorium ZB jako zakończoną w inny
sposób.
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku
obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne
(por. art. 99 § 2 k.p.k. w zw. z art. 24 uSN). Jednakże – z uwagi na odrzucenie
wniosku – należało je sporządzić.
Wnioskodawca, powołując się na art. 29 § 6 ustawy o Sądzie Najwyższym,
wniósł o zbadanie, czy sędzia Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania jego
sprawy dyscyplinarnej spełnia ustawowe wymogi niezawisłości i bezstronności. W
piśmie z 5 grudnia 2025 r., złożonym w związku z otrzymanym w dniu 2 grudnia
2025 r. zawiadomieniem z 13 listopada 2025 r. o składzie wyznaczonym do
rozpoznania sprawy, wnioskodawca nie podniósł żadnych okoliczności
odnoszących się indywidualnie do osoby wyznaczonego sędziego ani sposobu jego
powołania, lecz oparł wniosek wyłącznie na argumentacji o charakterze
systemowym, dotyczącej całej Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu
Najwyższego.
Uzasadniając wniosek, powołał się w pierwszej kolejności na postanowienie
Sądu Najwyższego z 7 lutego 2024 r., sygn. akt II ZIZ 14/23, w którym sędzia Sądu
Najwyższego zawiesiła postępowanie z uwagi na – jak ujęto w uzasadnieniu
tamtego orzeczenia – „strukturalną i ustrojową wadę” Izby Odpowiedzialności
Zawodowej. Wnioskodawca przytoczył wskazane w tamtym uzasadnieniu
okoliczności mające świadczyć o tej wadzie, a to: powoływanie sędziów tej Izby
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za kontrasygnatą Prezesa Rady
Ministrów, brak ustawowych kryteriów tego wyboru i brak jego uzasadnienia, udział
w składzie Izby sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa, pięcioletnią kadencję orzekania w tej Izbie bez możliwości rezygnacji,
brak możliwości uzupełniania składów sędziami Sądu Najwyższego spoza tej Izby,
szczególnie wrażliwy i represyjny charakter rozpoznawanych w niej spraw
I ZB 103/25
3
dyscyplinarnych i immunitetowych, wreszcie ryzyko braku możliwości
zagwarantowania stronom postępowania dwuinstancyjnego przed sądem wolnym
od wady nienależytej obsady.
Powołując się na tę argumentację oraz na uchwałę składu połączonych Izb
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020, a także na
orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (wyroki w sprawach
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce oraz Reczkowicz przeciwko Polsce) i
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 6 października 2021 r., C-
487/19), wnioskodawca wywodził, że skoro Krajowa Rada Sądownictwa
ukształtowana w trybie ustawy z 2017 r. nie jest organem tożsamym z organem
konstytucyjnym, o którym mowa w art. 187 Konstytucji RP, to sędziowie powołani z
jej udziałem do Izby Odpowiedzialności Zawodowej nie dają rękojmi niezawisłego i
bezstronnego rozpoznania sprawy, a wada ta – wobec braku w ustawie o Sądzie
Najwyższym możliwości przekazania sprawy do innej izby – ma charakter
nieusuwalny w ramach tej Izby jako całości.
Wnioskodawca podniósł ponadto, że nawet sędzia niewątpliwie bezstronny i
doświadczony może – jego zdaniem – pozostawać pod wpływem sporu toczącego
się wewnątrz Sądu Najwyższego pomiędzy sędziami kwestionującymi a
niekwestionującymi prawidłowość powołania części składu tego sądu, co miałoby
rodzić ryzyko naruszenia standardu bezstronności także wobec sędziów, których
status nie jest kwestionowany. Wywodził dalej, że skoro powołane orzeczenie
doprowadziło do bezterminowego zawieszenia innego postępowania przed tą Izbą
do czasu usunięcia przeszkody ustrojowej, to wskazywana przez niego wadliwość
strukturalna Izby stanowi samoistną podstawę do przyjęcia, że orzeczenie wydane
w jego sprawie byłoby obarczone bezwzględną przyczyną odwoławczą w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wnioskodawca zastrzegł przy tym, że powołana
przez niego sędzia Sądu Najwyższego legitymuje się wieloletnim doświadczeniem
orzeczniczym, a przedstawiona przez nią argumentacja nie jest przez niego
kwestionowana co do meritum, lecz w pełni podzielana.
Tak umotywowany wniosek podlegał odrzuceniu.
I ZB 103/25
4
Wniosek spełnia wprawdzie wymogi formalne przewidziane dla pisma
procesowego oraz został złożony przez uprawniony podmiot z zachowaniem
ustawowego terminu, nie czyni jednak zadość wymaganiom materialnym
określonym w art. 29 § 5 uSN. Wnioskodawca nie wskazał bowiem – i to pomimo
obszernego wywodu – żadnych okoliczności odnoszących się indywidualnie do
sposobu powołania wyznaczonego w jego sprawie sędziego, ani do sposobu jego
postępowania po powołaniu, które w okolicznościach tej konkretnej sprawy miałyby
prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności. Cała
argumentacja wniosku ma charakter generalny i odnosi się nie do osoby
wyznaczonego sędziego, lecz do instytucjonalnego sposobu ukształtowania całej
Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.
Test przewidziany w art. 29 § 5 uSN, tak jak i test wynikający z powołanej
przez wnioskodawcę uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia
2020 r., BSA I-4110-1/2020, ma charakter zindywidualizowany i odnosi się do
okoliczności powołania oraz postępowania konkretnego sędziego, ocenianych w
kontekście konkretnej sprawy, nie zaś do abstrakcyjnej i uogólnionej oceny całego
składu izby, w której ten sędzia orzeka.
Wobec powyższego wniosek podlegał odrzuceniu jako nieodpowiadający
wymaganiom określonym w art. 29 § 5 uSN.
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[J.J.]
[a.ł]
