I USK 814/26

I USK 814/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 czerwca 2026 r. SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania B.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie o ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i zasiłku opiekuńczego i zwrot nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego i chorobowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 czerwca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt IV Ua 10/25, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie na rzecz B.W. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych, wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. DS UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 3 grudnia 2024 r. (sygn. akt IV U 156/20), wydanym w sprawie B.W., z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie, o I USK 814/26 2 ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i zasiłku opiekuńczego i zwrot nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego i chorobowego, zmienił punkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji w ten sposób, że ustalił, iż wnioskodawczyni B.W. nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 45.938,88 zł wraz z odsetkami, tytułem wypłaconych zasiłków opiekuńczego i chorobowego w okresach wymienionych w punkcie 2 i 3 zaskarżonej decyzji, oddalił odwołanie w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego. Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 11 czerwca 2025 r. (sygn. akt IV Ua 10/25), oddalił apelację i zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 120 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach, do dnia zapłaty. Skargę kasacyjną od wyroku Sadu Okręgowego w Rzeszowie do Sądu Najwyższego wywiódł organ rentowy, zaskarżając judykat w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 382 k.p.c., art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez pominięcie w rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy okoliczności faktycznych ujawnionych w zebranym materiale dowodowym dopuszczonych jako dowód w sprawie wyroków: Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 30 listopada 2022 r. (sygn. akt IV U 406/20) i Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 11 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 298/23), z których wynika, że wnioskodawczyni nie świadczyła pracy w spornym okresie w pełnym wymiarze czasu pracy na warunkach wynikających z zawartych aneksów na rzecz płatnika składek T. s.c. J.K., S.W. i zawarte między nimi aneksy do umowy o pracę stanowiły w istocie czynności pozorne oraz ustalone spornymi aneksami do umowy o pracę wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni na poziomie 6.500 zł (przy jednoczesnej zmianie aneksami wymiaru czasu pracy) od 1 lutego 2017 r. miało na celu wyłącznie stworzenie I USK 814/26 3 warunków umożliwiających uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego w zawyżonej wysokości; 2. art. 365 § 1 k.p.c. w związku art. 382 k.p.c., 3271 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez pominięcie w rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy sentencji i kluczowych do sentencji ustaleń prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 30 listopada 2022 r. (sygn. akt IV U 406/20) i wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 11 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 298/23), które wiążą Sąd Okręgowy, a zakres związania wyznacza nie tylko rozstrzygnięcie, z którego wynika niższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, z uwagi na stwierdzoną nieważność warunków aneksu do umowy o pracę w części podwyższającej wymiar czasu pracy ponad 1/8 etatu i wynagrodzenia ponad 812 zł, lecz równolegle ustalenia Sądu Okręgowego w Rzeszowie i Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, które jako kluczowe stały się podstawą jego rozstrzygnięcia, tj. przyjęcie, że wnioskodawczyni pozorowała zatrudnienie w T. s.c. w wymiarze czasu pracy ponad 1/8 etatu za wynagrodzeniem podniesionym do 6.500 zł, co miało wyłącznie na celu stworzenie warunków umożliwiających uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego w zawyżonej wysokości, co wskazuje, że skarżony wyrok Sądu Okręgowego narusza powagę rzeczy osądzonej prawomocnych ww. wyroków Sądu Okręgowego w Rzeszowie i Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie; 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej, poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że zawyżony zasiłek chorobowy i opiekuńczy pobrany przez wnioskodawczynię za sporne okresy nie stanowi nienależnie pobranego świadczenia i tym samym nie podlega zwrotowi, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni pozorowała zatrudnienie w wymiarze pełnego etatu za wynagrodzenie 6.500 zł brutto, świadomie wprowadzając organ rentowy w błąd, co do przysługującej jej (wyższej) podstawy wymiaru świadczeń. Wskazując na powyższe skarżący organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w I USK 814/26 4 Rzeszowie do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie w pkt I i III, poprzez oddalenie odwołania i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych za I i II instancję oraz zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący organ rentowy wniósł także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjne, która polega na wydaniu przez Sąd rozstrzygnięcia, którego skutkiem jest brak obowiązku zwrotu przez odwołującą nienależnie pobranych zasiłków: opiekuńczego i chorobowego w łącznej kwocie 45.938,88 zł wraz z odsetkami, z uwagi na ustalenie przez Sąd, że odwołująca pobrała ww. świadczenia w dobrej wierze, bez świadomości i przekonania, iż pobrane zasiłki jej się nie należą w wysokości w jakiej zostały wypłacone, a które to stwierdzenia pozostają w jaskrawej opozycji do rozstrzygnięć: Sądu Okręgowego w Rzeszowie (wyrok z 30 listopada 2022 r., sygn. akt IV U 406/20) i Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie (wyrok z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 298/23), w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składek, u podstaw których legło ustalenie, że odwołująca i zatrudniający ją podmiot (powiązany rodzinnie z odwołującą) pozorowały zatrudnienie odwołującej ponad wymiar 1/8 etatu za wynagrodzeniem ponad 812 zł, co miało na celu wyłącznie stworzenie warunków umożliwiających uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego w zawyżonej wysokości. Zestawienie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i wyroków Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w sprawie o podstawę wymiaru składek prowadzi do ich sprzeczności i kolizji zaskarżonego wyroku z prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, co obniża zdaniem organu rentowego zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną odwołująca wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa I USK 814/26 5 procesowego według norm przepisanych, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów postępowania,w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna organu rentowego nie kwalifikuje się do przyjęcia. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 września 2016 r., V CSK 143/16, LEX nr 2135552; z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, LEX nr 2069457 czy z 1 grudnia 2015 r., I PK 71/15, LEX nr 2021944). W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na przesłance oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 I USK 814/26 6 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący organ rentowy wykazał istnienie tej przesłanki przedsądu. Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jej oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126 oraz z 10 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Zatem we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona nie może decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860). Z tego względu przyjmuje się, że nie spełnia tych wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu dodatkowo określeniem „rażącego”, „ewidentnego”, „kwalifikowanego” lub „oczywistego”, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117 i z 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Do przyjęcia skargi I USK 814/26 7 do rozpoznania nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego we wniosku okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać – czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło - że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła. Materia podnoszona przez organ rentowy była już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego, którego stanowisko należy uznać za ugruntowane. Przykładowo w wyroku Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2023 r. (III USKP 44/22, LEX nr 3569503) wskazano, że wynikające z art. 365 k.p.c. związanie wyrokiem sądu cywilnego zobowiązuje do respektowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Dotyczy to jednak tylko tych ustaleń faktycznych, które w związku z podstawą sporu stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia. Należy bowiem pamiętać, że omawiane związanie ograniczone jest do sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Z tego względu dominuje stanowisko, że sąd nie jest związany ustaleniami i oceną dowodów dokonanymi w innej sprawie. Zwraca się przy tym uwagę, że - dokonując samodzielnych ustaleń - sąd nie może ignorować stanowiska zajętego w innej sprawie, w której stan faktyczny był konstruowany na podstawie tego samego zdarzenia, lecz biorąc je pod uwagę, obowiązany jest dokonać własnych, wszechstronnych ustaleń i samodzielnych ocen, które w rezultacie mogą doprowadzić do odmiennych konkluzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2017 r., V CSK 197/17, LEX nr 2434726). Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, że o tożsamości roszczeń można mówić, gdy identyczne są nie tylko przedmiot, lecz także podstawa sporu. Dla tożsamości podstaw sporu niezbędna jest natomiast tożsamość podstawy faktycznej i prawnej roszczenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 czerwca 1971 r., II CZ 59/71, OSNCP 1971 nr 12, poz. 226; z 22 kwietnia 1967 r., I CR 570/66, OSPiKA 1968 nr 7-8, poz. 158; z 21 stycznia 1999 r., I PKN 474/98, OSNAPiUS 2000 nr 5, poz. 177; z 23 marca 2006 r., IV CSK 89/05, OSNC 2007 nr 1, poz. 15; Przegląd Sądowy 2007 nr 5, s. 122, z glosą P. Drapały; OSP 2007 nr 6, poz. 66, z glosą K. Zagrobelnego; z 24 lutego 2009 r., I UK 239/08, LEX nr 736714; I USK 814/26 8 z 9 października 2014 r., IV CSK 37/14, LEX nr 1544215; z 7 marca 2013 r., I PK 181/12, OSNP 2013 nr 21-22, poz. 277; z 14 marca 2014 r., III CSK 124/13, LEX nr 1463866; z 21 listopada 2013 r., III CSK 43/13, LEX nr 1427740 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z 29 marca 2006 r., II PK 163/05, OSNP 2007 nr 5-6, poz. 71; z 13 kwietnia 2007 r., I CSK 479/06, LEX nr 253401; z 6 marca 2008 r., II UK 144/07, LEX nr 420911; z 15 listopada 2012 r., V CSK 515/11, LEX nr 1276233; z 4 lipca 2013 r., II UK 410/12, LEX nr 1375198; z 4 listopada 2016 r., I CSK 736/15, LEX nr 2156645; z 22 lutego 2017 r., IV CSK 316/16, LEX nr 2309600; z 14 września 2017 r., V CSK 673/16, LEX nr 2428282, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2013 r., III CZP 67/13, OSNC 2014 nr 7-8, poz. 73). Podsumowanie dotychczasowego orzecznictwa nastąpiło w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2019 r. (III CZP 27/19, OSNC 2020 nr 6, poz. 48) przyjmującej, że wykładnia umowy, na podstawie której powód dochodził wynagrodzenia za świadczenie usług, nie jest objęta mocą wiążącą wyroku (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawie o inną część przewidzianego tą umową wynagrodzenia za świadczenie usług. Po omówieniu pełnego zakresu dotychczasowego orzecznictwa w uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że w kontekście art. 178 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady bezpośredniości i swobodnej oceny dowodów nie sposób jest odmówić sądowi, gdy przytoczy za tym poważne argumenty, uprawnienia do innej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów, mogącej prowadzić do innych ustaleń o faktach, a w konsekwencji i innej oceny kwestii, która waży na wyniku postępowania, od oceny, którą przyjął inny sąd w odrębnie rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza że art. 365 § 1 k.p.c. dotyczy verba legis związania orzeczeniem, nie zaś ustaleniami faktycznymi, w obrębie których lokuje się także zrekonstruowanie treści umowy łączącej strony. W uchwale z dnia 27 października 2021 r. (III CZP 109/20, OSNC 2022 nr 4 poz. 38) Sąd Najwyższy przyjął, że wykładnia prawa, która legła u podstaw rozstrzygnięcia w zakończonej prawomocnie sprawie, w której powód dochodził części świadczenia, nie jest objęta mocą wiążącą wyroku - w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. - w innej sprawie o dalszą część tego świadczenia, pomiędzy tymi samymi stronami, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, jeśli jest rażąco sprzeczna z prawem. Należy także zwrócić uwagę, na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 18 listopada 2021 I USK 814/26 9 r. (III PSKP 44/21, OSNP 2022 nr 8, poz. 75) stanowiące kontynuację wyżej wyznaczonej linii orzeczniczej, z którego wynika, że sąd nie jest związany prawomocnym orzeczeniem w nowej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami o dalszą część uprzednio dochodzonego świadczenia, jeżeli zmianie uległ stan faktyczny sprawy (choćby wskutek odmiennej oceny dowodów) lub sąd przyjął odmienną, dotychczas nieuwzględnioną kwalifikację prawną (art. 365 § 1 k.p.c.). W rozumieniu art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej błąd stanowi następstwo świadomego działania pobierającego świadczenie, determinowanego wolą wywołania przekonania po stronie organu rentowego, że zostały spełnione warunki nabycia prawa do świadczenia lub świadczenia o określonej wysokości. Ów błąd wiąże się zawsze z pierwotną wadliwością rozstrzygnięć organu rentowego lub odwoławczego, z etapem ustalania prawa do świadczeń, a jego istotną cechą konstrukcyjną, odróżniającą od innych uchybień, jest istnienie fałszywego wyobrażenia organu o stanie uprawnień ubezpieczonego, wywołanego na skutek świadomego zachowania osoby pobierającej świadczenie (tak wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2021 r., II USKP 30/21, OSNP 2022 nr 1, poz. 9). W konkluzji Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rozpoznający sprawę o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie jest związany oceną stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu chorobowemu. Z kolei w wyroku z 15 czerwca 2023 r. (III USKP 87/22, LEX nr 3569771) Sąd Najwyższy stwierdził, że wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca wyroku dotyczy związania sentencją, a nie uzasadnieniem wyroku innego sądu, czyli przesłankami faktycznymi i prawnymi przyjętymi za jego podstawę, gdyż zakresem prawomocności materialnej jest objęty tylko ostateczny wynik rozstrzygnięcia, a nie jego przesłanki (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z 16 lutego 1937 r., C.II. 2507/36, OSP 1937, poz. 727; z 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062; z 23 maja 2002 r., IV CKN 1073/00, LEX nr 55501; z 8 czerwca 2005 r., V CK 702/04, LEX nr 402284; z 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07, LEX nr 345525 i z 22 czerwca 2010 r., IV CSK 359/09, OSNC 2011 nr 2, poz. 16). Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, w zaskarżonym wyroku dokonał, odmiennej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów i orzekając o braku obowiązku zwrotu przez I USK 814/26 10 odwołującą zasiłków: chorobowego i opiekuńczego ustalił, ze nie doszło do „świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Ocenę tę potwierdził także Sąd Okręgowy w Rzeszowie. Sądy meriti uznały, że odwołującej nie można przypisać świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego. Od czasu kontroli organu rentowego w 2014 r., przez kolejne lata odwołująca pozostawała w przekonaniu, że nie ma w kwestii podlegania przez nią ubezpieczeniom i związanym z tym uprawnieniem do korzystania ze świadczeń z funduszu chorobowego, żadnych uchybień z jej strony. Wypłata świadczeń przez organ rentowy kolejne lata dodatkowo mogła wzmacniać przekonanie odwołującej, że nie zachodzą żadne nieprawidłowości z tym związane. Postępowanie organu rentowego, który przez długi czas dokonywał wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych, mogło wywoływać u odwołującej przekonanie, że jest ona do tych świadczeń uprawniona i to w wysokości w jakiej były one wypłacane. W razie występowania okoliczności budzących wątpliwości, to organ rentowy powinien odmawiać wypłaty świadczeń ze spornych ubezpieczeń społecznych, a nie wypłacać świadczenia i dopiero wskutek spóźnionych refleksji, co do zasadności zrealizowanych kontrowersyjnie wysokich świadczeń kontestować legalność wypłaty. Nie bez znaczenia pozostawała w sprawie również okoliczność, że odwołującej następczo zmieniono podstawę wymiaru składek ubezpieczeniowych. Uznano, że mimo iż zostało już prawomocnie przesądzone bezpodstawne wypłacenie odwołującej zawyżonych zasiłków chorobowego i opiekuńczego, nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 84 ust. 2 ustawy systemowej do żądania ich zwrotu. Organ rentowy nie wykazał świadomego wprowadzenia go w błąd przez odwołującą. W związku z powyższym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 108 § 1 i art. 98 § 1,11 k.p.c. w związku art. 39821 k.p.c. i w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności I USK 814/26 11 radców prawnych (jednolity tekst Dz.U. z 2026 r., poz. 118). DS. [a.ł]