I USK 62/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 kwietnia 2026 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania E. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie
z udziałem: A. G., M. G. i E. S.
o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 23 kwietnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt III AUa 84/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od skarżącego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Szczecinie 1.800 zł (tysiąc osiemset) z
odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 27 marca 2024 r., III AUa 84/24, oddalił apelację płatnika składek E. B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 5 grudnia 2023 r., VI U 1671/21,
oddalającego odwołania płatnika składek od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Szczecinie z 8 września 2021 r. ustalających podstawy
wymiaru składek dla ubezpieczonych M. G. oraz E. S. z tytułu umowy o pracę.
I USK 62/26
2
Zaskarżając wyrok w całości, płatnik składek zarzucił naruszenie przepisów
prawa procesowego - art. 47714 § 2, art. 47714a k.p.c. i art. 321 k.p.c. przez ich
nieprawidłową interpretację.
Przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej uzasadniono występowaniem w
sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do pytania, czy sąd
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych może - nie wychodząc poza
dopuszczalne z punktu widzenia zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia - zmieniać
niekwestionowane w odwołaniu ustalenia faktyczne organu, które były podstawą
wydania decyzji.
W odpowiedzi organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów
postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w
konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją
Sądu Najwyższego.
Skarżąca powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem
nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu
Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest
niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia
I USK 62/26
3
prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale
także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną
argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu
prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu
rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez
Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty
przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art.
390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w taki
sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości,
musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów prawa, na tle
których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma
podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście
zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy
tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli
Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w
podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę
(postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14).
W kontekście powyższego nie sposób uznać powołanej przez skarżącego
przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za zasadną.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga od skarżącego nie tylko
określenia istoty problemu, ale także wskazania, na czym polegają poważne
wątpliwości oraz przedstawienia rozbieżności w orzecznictwie sądów. Ponadto
konieczne jest zajęcie stanowiska w sprawie, przedstawienie własnej propozycji
interpretacyjnej i wskazanie argumentów za nim przemawiających. W niniejszej
sprawie, skarżący lakonicznie i subiektywnie odniósł się do sformułowanego przez
siebie poglądu o istnieniu potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego i nie
przedstawił adekwatnych orzeczeń sądowych oraz swojego stanowiska wraz z
popierającą go rzeczową argumentacją.
Nadto, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zarzuca obrazy jakiegokolwiek
przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wyrokowania sądu
odwoławczego, to nie jest możliwa ocena czy naruszenie przepisów prawa
procesowego wskazanych przez nią w podstawie kasacyjnej mogło mieć
I USK 62/26
4
rzeczywiście istotny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2
k.p.c. Nie chodzi przy tym o czysto teoretyczną możliwość takiego wpływu, lecz o
wykazanie, że w okolicznościach danej sprawy ten wpływ był (mógł być) realny, a
można to stwierdzić dopiero wówczas, gdy w skardze zostanie podniesiony
adekwatny w konkretnych okolicznościach faktycznych zarzut obrazy prawa
materialnego. Innymi słowy, możliwość uznania przez Sąd Najwyższy orzeczenia
Sądu drugiej instancji za merytorycznie błędne uzależnione jest od oceny
materialnoprawnych zarzutów, a skoro ich nie powołano w skardze kasacyjnej, to
nie sposób przyjąć, że nawet jeśli w rzeczywistości do naruszenia wskazanych
przepisów postępowania doszło, to mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Inaczej
rzecz ujmując, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być celem
samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisu
prawa materialnego, który stanowi rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Dlatego powołanie przez skarżącego zarówno w podstawie zaskarżenia, jak i we
wniosku o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania wyłącznie zarzutów
procesowych uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie oceny kasacyjnej w
zakresie tego, czy w postępowaniu odwoławczym rzeczywiście wystąpiły
uchybienia o tak znacznym ciężarze gatunkowym, że doprowadziły do wydania
nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lutego
2022 r., II USK 422/21, LEX nr 3340989).
Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 11 k.p.c.
[a.ł]
