I USK 362/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 grudnia 2025 r.
SSN Agnieszka Żywicka
w sprawie z odwołania A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. przeciwko
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku
z udziałem zainteresowanych: R.K., C.L., C.K., M.K. i M.J.
o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 4 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt III AUa 2167/21,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od skarżącej A. Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w J. na rzecz organu rentowego kwotę 1800
zł (jeden tysiąc osiemset złotych)
wraz z odsetkami
wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c., tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w Rybniku od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia
18 października 2021 r., wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r.; w pkt 1. zmienił
zaskarżony wyrok w punkcie 1 i oddalił odwołania; w pkt 2. zmienił zaskarżony
wyrok w punkcie 2 i zasądza od A. spółki z o.o. w J. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
I USK 362/24
2
Społecznych Oddział w Rybniku kwotę 3600 zł z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od
dnia ogłoszenia orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego; w pkt 3. zasądził od A. spółki z o.o. w J. na
rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku kwotę 3600 zł z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za
czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia
zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
apelacyjnym.
A. spółka z o.o. w J. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 18 października 2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości i
zarzucając:
naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych, art. 2 pkt. 11 i 12, art. 7 pkt 27, art. 23 ust. 2 i 3, art. 24, art. 141,
art. 144 Prawo zamówień publicznych, art. 95 i art. 96 k.c., a nadto naruszenie
przepisów postępowania, to jest art. 233 § 1 k.p.c., art. 224 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c.
Skarżąca wniosła o przyjęcie do rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej z
uwagi na fakt, że dotyczy ona istotnego problemu (zagadnienia) prawnego, jakim
jest wzajemna zależność przepisów ustawy prawo zamówień publicznych oraz
ustawy systemowej.
W ocenie skarżącej (co w szerokim stopniu wynika z niniejszej skargi)
całkowicie nieuprawnione jest pomijanie przy wyrokowaniu w oparciu o art. 8
ust. 2a ustawy systemowej przepisów prawa zamówień publicznych (co czynił Sąd
Apelacyjny w niniejszej sprawie), które definiują charakter konsorcjum, jako relacji
podmiotów, które występując względem zamawiającego równorzędnie - tj. żadne z
podmiotów biorących udział w konsorcjum nie występuje w roli podwykonawcy,
któregokolwiek z innych podmiotów również stanowiących cześć konsorcjum.
Podmioty takie ponoszą względem zamawiającego solidarną i równorzędną
odpowiedzialność i wspólnie realizują, bezpośrednio na jego rzecz, zlecone
zadanie.
Tymczasem w skarżonym wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że
pomimo, iż skarżąca wchodziła w skład konsorcjum trzech spółek (m.in. z
I USK 362/24
3
zaineresowanym B. sp. z o.o.) i wspólnie realizowała na rzecz zamawiającego
zlecone zadania, to jednocześnie - na gruncie ustawy systemowej - skarżącą łączył
z pozostałymi konsorcjantami stosunek podwykonawczy (gdyż w ocenie Sądu
Apelacyjnego w Katowicach, pracownicy/zleceniobiorcy B. sp. z o.o. wykonywali
czynności na rzecz skarżącej). Takie zapatrywanie prowadzi do niezrozumiałego i
groźnego dualizmu w rozpatrywaniu stanu faktycznego, gdzie na gruncie przepisów
jednej ustawy podmioty nie są w stosunku podwykonawczym, a na gruncie innej
ustawy już w takim stosunku pozostają. Nawet jeżeli takie zapatrywanie oceniać z
punktu widzenia celowościowej wykładni przepisów prawa ustawy systemowej, to
wydaje się, że taka wykładnia jest zbyt daleko idąca, gdyż stoi wprost w
sprzeczności z wykładnią (w tym wypadku literalną) przepisów ustawy Prawo
zamówień publicznych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach postępowania
kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Spółki nie może być przyjęta do rozpoznania, co też
zresztą dostrzegł Sąd Najwyższy w analogicznych sprawach (zob. postanowienie z
dnia 19 marca 2025 r., I USK 143/24, postanowienie z dnia 23 lipca 2025 r. I USK
79/25).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem
prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,
nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić
się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego
dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne
zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze
wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje
oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen
I USK 362/24
4
prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego.
Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu
zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr
1102817).
Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w
oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z
dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca
2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), a jednocześnie być przedstawione w sposób
ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179) i
pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że sformułowane
zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy
(postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr
864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504), a w końcu, dotyczyć
zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości.
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony
przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w
odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i
rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze
źródła (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK
104/08; czy z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 424365 i 1652383).
Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen
prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. np.
postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009
nr 3-4, poz. 43). Powołanie się na omawianą przesłankę wymaga również
wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie
I USK 362/24
5
zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje
potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają
wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji
świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do
zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa.
Sformułowane przez skarżącą problemy prawne, przedstawiane jako
zagadnienia prawne i uzasadniające twierdzenie o potrzebie wykładni przepisów
budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, nie mają przymiotu
istotnych zagadnień prawnych i nie budzą poważnych wątpliwości w zakresie
wykładni wskazanych przepisów prawnych. Należy podkreślić, że poza wyrażeniem
swoich oczekiwań względem wykładni przepisów ustawy prawo zamówień
publicznych i ustawy systemowej, strona skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek
argumentacji prawnej, która mogłaby wykazać, że w niniejszej sprawie powoływany
zbieg przepisów obu ustaw rzeczywiście wzbudza poważne wątpliwości
interpretacyjne, czy też ich wzajemna wykładnia jest niejasna. Podobnie nie
wykazano w żaden sposób, aby w kontekście tych przepisów istniały rozbieżności
w orzecznictwie sądów powszechnych, czy też Sądu Najwyższego. Nie jest w tym
zakresie odesłanie do uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem ta część
skargi kasacyjnej spełnia odmienną rolę od uzasadnienia wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednak, nawet analiza wyroków wskazanych w
uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej nie wskazuje na rozbieżność w
orzecznictwie sądów. Przypomnieć bowiem należy, że rozbieżność w orzecznictwie
występuje wtedy, gdy w podobnych stanach faktycznych różne sądy dokonują
odmiennej wykładni przepisów prawa i wydają odmienne rozstrzygnięcia. Sytuacja,
w której sąd w zaskarżonym wyroku orzeka odmiennie od utrwalonej linii
orzeczniczej innych sądów w podobnych sprawach może świadczyć o oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej, a nie o rozbieżności w orzecznictwie. Strona
skarżąca zaś nie wskazała na rozbieżne rozstrzygnięcia różnych sądów w
podobnych sprawach.
Sumując powyższe, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3989 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 39821 w związku z
art. 98 § 1 k.p.c.
I USK 362/24
6
[a.ł]
M.G.
