Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… tym ustawy o gospodarce nieruchomości , nie regulują tych kwestii, zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące podejmowania czynności prawnych przez pełnomocnika ( art. 96 kc ). Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 u.g.n., z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy i ustaw odrębnych, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania jego nieruchomościami jest…
Fragment uzasadnienia
… zawartej przez strony umowy. W ocenie Sądu zarzut pozwanego o braku umocowania osoby, która przyjmowała zamówienia w imieniu powoda, należy uznać za nietrafny. Zgodnie z art. 96 k.c. umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Należy w tym miejscu wskazać, iż dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa w sposób…
Fragment uzasadnienia
… odrzucił apelację bez wyznaczenia pozwanej odpowiedniego terminu do potwierdzenia czynności polegającej na złożeniu apelacji przez osobę działającą bez stosownego umocowania; - art. 96 k.c. w zw. z art. 106 k.c. przez błędne uznanie, że pełnomocnictwo udzielone pracownikowi pozwanej było pełnomocnictwem procesowym, podczas gdy posiadało ono charakter materialnoprawny i jego wygaśnięcie nie miało wpływu na skuteczność…
Fragment uzasadnienia
… osób, do których odnosi się pojęcie strony w rozumieniu art. 7 3 ust. 1 w/w ustawy o kosztach, o tyle nie sposób przyjąć, że tego rodzaju status przysługuje pełnomocnikowi (art. 96 k.c. in fine); jest on reprezentantem zaangażowanego w stosunek cywilno – prawny podmiotu na podstawie oświadczenia reprezentowanego i to również w przypadku ustanowienia adwokata z urzędu (art. 118 k.p.c.). Jako taki nie jest odrębną od…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 96: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 96 Kodeksu cywilnego stanowi, że umocowanie do działania w cudzym imieniu może mieć dwie podstawy prawne. Po pierwsze, może opierać się na ustawie, co określane jest jako przedstawicielstwo ustawowe. Po drugie, umocowanie to może wynikać z oświadczenia woli reprezentowanego, czyli z pełnomocnictwa. Obie formy umocowania są dopuszczalne i różnią się źródłem uprawnień do reprezentacji. Przedstawicielstwo ustawowe to sytuacja, w której prawo szczegółowo określa, kto i w jakim zakresie może działać w imieniu innej osoby, bez konieczności jej zgody wyrażonej w danym przypadku. Natomiast pełnomocnictwo jest aktem woli osoby reprezentowanej wyrażonym poprzez oświadczenie, na mocy którego inna osoba otrzymuje uprawnienia do dokonywania czynności prawnych w jej imieniu.
Przepis znajduje zastosowanie w codziennych sytuacjach, w których osoba fizyczna lub prawna potrzebuje, aby inna osoba działała w jej imieniu. Dotyczy to między innymi kwestii zawierania umów, składania oświadczeń czy podejmowania działań prawnych. Przedstawicielstwo ustawowe ma miejsce na przykład w przypadku opiekunów prawnych lub kuratorów, którzy działają na podstawie przepisów prawa rodzinnego lub opiekuńczego. Z kolei pełnomocnictwo jest stosowane w bardzo szerokim zakresie, gdy jedna osoba upoważnia drugą do załatwienia określonych spraw, np. w urzędzie, banku czy podczas transakcji handlowych.
Przykład zastosowania art. 96 KC to sytuacja, gdy rodzic działa jako przedstawiciel ustawowy dziecka i załatwia dla niego sprawy administracyjne lub podpisuje umowę. Innym przypadkiem jest pełnomocnictwo udzielone notariuszowi do przeprowadzenia aktu sprzedaży nieruchomości w imieniu właściciela. W obu przypadkach osoba umocowana działa w imieniu reprezentowanego, ale jej umocowanie wynika z różnych podstaw prawnych, co ma istotne znaczenie dla zakresu oraz sposobu egzekwowania odpowiedzialności za dokonane czynności.
Popularne błędy w stosowaniu art. 96 KC to mylenie przedstawicielstwa ustawowego z pełnomocnictwem, zwłaszcza pod względem sposobu ustanowienia i zakresu umocowania. Często nie jest też rozróżniana różnica prawna między tymi formami, co może prowadzić do nieprawidłowego działania osoby reprezentującej i do zakwestionowania skuteczności jej czynności prawnych. Innym problemem jest brak odpowiedniego udokumentowania pełnomocnictwa lub jego przekroczenie, co może skutkować nieważnością czynności. Warto pamiętać, że każde umocowanie powinno być jasno określone zarówno pod względem treści, jak i podstawy prawnej, co zabezpiecza interes strony reprezentowanej. W indywidualnych przypadkach interpretacja i zastosowanie art. 96 KC może wymagać konsultacji z prawnikiem, aby uniknąć nieporozumień i błędów prawnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To prawo lub upoważnienie do podejmowania działań prawnych w imieniu innej osoby.
Umocowanie może wynikać z ustawy (przedstawicielstwo ustawowe) lub z oświadczenia woli reprezentowanego (pełnomocnictwo).
Przedstawicielstwo ustawowe wynika z przepisów prawa, a pełnomocnictwo z dobrowolnego oświadczenia woli reprezentowanego.
Forma pełnomocnictwa zależy od czynności, jaką ma reprezentować, ale często wymagana jest forma pisemna dla zachowania ważności.
Gdy zakres umocowania jest niejasny lub pojawiają się wątpliwości co do legalności i skutków prawnych działań osoby umocowanej.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 96