I USK 250/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 kwietnia 2026 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z odwołania W.Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu
o składki,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 14 kwietnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 2282/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od W.Z. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Sosnowcu kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy
czterysta złotych) wraz z odsetkami wynikającymi
z art 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego.
[it]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 2 listopada 2021 r.,
XIU 1692/21 zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 17 sierpnia 2021 r. Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu w ten sposób, że zobowiązał
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu do rozpoznania w terminie
30 dni wniosku ubezpieczonego o wznowienie postępowania zakończonego
I USK 250/26
2
decyzją nr […] z dnia 30 grudnia 2020 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz
orzekł o kosztach procesu.
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2024 r.,
III AUa 2282/21 po rozpoznaniu apelacji organu rentowego zmienił zaskarżony
wyrok w całości i oddalił odwołanie (pkt 1) oraz odstąpił od obciążania
odwołującego kosztami procesu (pkt 2).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku odwołujący się zarzucił
naruszenie: 1. art 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.; 2. art. 386 § 1 k.p.c. w
zw. z art 47714 § 2 k.p.c. i w zw. z art 145 § 1 k.p.a. i art 149 § 1 i 2 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
Katowicach oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów
postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych, a ponadto o dołączenie do
akt niniejszego postępowania (jako akt związkowych) - akt postępowania, które
prowadzone było przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod sygn. akt X U 341/21
oraz o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił
oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego skarga zasługuje
na przyjęcie do rozpoznania, ponieważ uchybienia, jakich dopuścił się Sąd drugiej
instancji, miały charakter kwalifikowany, a zaskarżone orzeczenie w sposób
oczywisty narusza przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na
treść orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; a w
razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o oddalenie skargi kasacyjnej w
całości z uwagi na jej oczywistą bezzasadność oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu
na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I USK 250/26
3
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia
zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń Sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń
oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w
sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
"przedsądu" jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi -
bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika,
że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się
na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym
charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Nie może
powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność
skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy
prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że
zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe.
Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi powinien samodzielnie, czyli
odrębnie od zarzutów podstaw kasacyjnych, wskazać i wykazać naruszenie prawa,
które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest
I USK 250/26
4
oczywiście wadliwy i dlatego skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do
rozpoznania. W skardze brak jest tego we wniosku. Zarzuty podstaw kasacyjnych
(art. 3983 § 1 k.p.c.) nie zastępują szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdyż stanowią odrębną część skargi kasacyjnej i podlegają
rozpoznaniu dopiero po przyjęciu jej do rozpoznania.
Biorąc pod uwagę fakt, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie wskazano żadnego przepisu prawa, z którym skarżący łączyłby
kwalifikowane naruszenie prawa oraz okoliczność, że skarga kasacyjna nie zawiera
odrębnego uzasadnienia tego wniosku należy uznać, że nie kwalifikowała się ona
do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach
postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11
k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
[it]
[SOP]
