I USK 233/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Renata Żywicka
Dnia 28 maja 2025 r.
w sprawie z odwołania B.R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Szczecinie
z udziałem zainteresowanej C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 28 maja 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt III AUa 212/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącej B.R. na rzecz pozwanego Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Szczecinie kwotę 240
(dwieście czterdzieści) zł wraz z odsetkami wynikającymi z art. 98
§ 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
[I.T.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r., VI U 935/22, Sąd Okręgowy w
Szczecinie w oddalił odwołanie B.R. od decyzji z dnia 13 maja 2022 r. Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Szczecinie i zasądził od wnioskodawczyni
na rzecz organu rentowego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego.
I USK 233/24
2
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie
wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r., III AUa 212/23, oddalił apelację
wnioskodawczyni oraz zasądził od niej na rzecz organu rentowego kwotę 2.700 zł
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym
wraz z ustawowymi odsetkami należnymi po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia
niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.
W skardze kasacyjnej ubezpieczona zarzuciła naruszenie: 1. art. 22 § 1 k.p.
w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.; 2. § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
Przyjęcie skargi do rozpoznania, skarżąca uzasadniła występowaniem
istotnego zagadnienia prawnego „w postaci dopuszczalności zatrudnienia
wspólnika dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym także na
stanowiskach zarządczych”.
Skarżąca wskazała, że Sądy powszechne warunkują dopuszczalności
takiego zatrudnienia gdy z ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności
rzeczywiście realizowanego stosunku prawnego, na podstawie którego wspólnik
wykonywał czynności na rzecz spółki wynika, że był on poddany zarówno
ekonomicznej zależności od swojego pracodawcy, jak i formalnemu nadzorowi
sprawowanemu przez zgromadzenie wspólników, na którym podjęcie uchwał
wymagało uzyskania takiej kwalifikowanej większości głosów, że posiadane przez
wspólnika-zarządcę udziały własnościowe jako wspólnika większościowego nie
dawały mu statusu wspólnika dominującego, który mógłby samodzielnie decydować
w sprawach istotnych dla spółki.
Tymczasem nie ma przepisów rangi ustawy, które by warunkowały
dopuszczalność zatrudnienia wspólnika dwuosobowej spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością, w tym także na stanowiskach zarządczych.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie punktu I
zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem ubezpieczonej poprzez
ustalenie podstawy do ubezpieczeń zgodnie z treścią deklaracji złożonej 15
czerwca 2021 r.; uchylenie punktu II wyroku oraz punktu II wyroku Sądu pierwszej
instancji i zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kosztów
I USK 233/24
3
procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego przy uwzględnieniu sześciokrotnej
krotności stawki minimalnej za postępowanie przed Sądem pierwszej i drugiej
instancji oraz przed Sądem Najwyższym; a ponadto o wstrzymanie, na podstawie
art. 388 k.p.c. wykonalności wyroku Sądu pierwszej i drugiej instancji w części
obejmującej orzeczenie o kosztach z uwagi to, że na skutek wykonania orzeczeń w
przedmiocie kosztów procesu może być wyrządzona niepowetowana szkoda.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. z
uwagi na brak przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., ewentualnie, w przypadku przyjęcia
skargi do rozpoznania, o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie
od ubezpieczonej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna skarżącej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne
zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3)
zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty
świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie
kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu
Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne
I USK 233/24
4
zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze
wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje
oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen
prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego.
Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu
zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr
1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego
zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać
rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim,
być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22
października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP
119/08, LEX nr 478179) i pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co
oznacza, że sformułowane zagadnienie prawne musi mieć wpływ na
rozstrzygnięcie danej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r.,
III CSK 180/07, LEX nr 864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr
560504), a w końcu, dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne
(poważne) wątpliwości.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia
zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Skarżąca w przedstawionym zagadnieniu prawnym nie powołała żadnego
przepisu prawnego w oparciu, o które skonstruowała przedstawiony przez siebie
problem. Nie wskazała też, żadnych argumentów prawnych, które prowadzą do
rozbieżnych ocen prawnych w kwestii powoływanego zagadnienia oraz nie
wskazała w tym temacie własnego stanowiska.
I USK 233/24
5
Powyższe nie pozwala na ocenę, że skarżąca skutecznie przywołała
podstawę przedsądu wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c.
orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 § 1 i § 11 k.p.c.
[I.T.]
[a.ł]
