I USK 221/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z odwołania M.B.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do renty z tytułu choroby zawodowej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 20 stycznia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Lublinie z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 754/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 6 listopada 2024 r., w sprawie
M.B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo
do renty z tytułu choroby zawodowej, oddalił apelację ubezpieczonego, wniesioną
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2023 r.
Sąd odwoławczy ustalił stan zdrowia odwołującego się na podstawie opinii
biegłych i konstatował, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa do
renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w związku z chorobą
zawodową.
Skargę kasacyjną wywiódł ubezpieczony, zarzucił naruszenie: art. 2352 § 1
pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.; art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; art.
21 ust 1, ust 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
I USK 221/26
2
W ocenie ubezpieczonego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Wniosek taki uzasadnia rażące uchybienie Sądu
Okręgowego, który zaniechał dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii
Instytutu Medycyny Pracy, opierając rozstrzygnięcie w sprawie na opinii biegłego
reumatologa, podczas gdy w sprawie powinni opiniować biegli z zakresu ortopedii,
co miało bezpośredni wpływ na treść wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Staje się to
zrozumiałe, jeśli uwzględni się wymogi stawiane postępowaniu kasacyjnemu.
Po pierwsze, podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące
ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy
związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Skoro kwestie te nie mogą stanowić podstawy
skargi kasacyjnej, to tym bardziej nie mogą świadczyć o jej oczywistej zasadności.
W sprawie sporna jest tylko jedna okoliczność – ustalenie stopnia niezdolności do
pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżący próbuje zwalczać niekorzystne dla siebie
ustalenie faktyczne Sądu odwoławczego. Działanie to jest jednak w postepowaniu
kasacyjnym nieproduktywne.
Po drugie, odwołujący się nie dostrzegł, że skargę kasacyjna wnosi się od
wyroku sądu odwoławczego, a zatem to uchybienia tego sądu muszą świadczyć o
oczywistości skargi. Ma to znaczenie, jeśli uwzględni się, że podstawa skargi
odwołująca się do art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. nie dotyczy
postępowania przed sądem drugiej instancji. Postępowanie dowodowe przed tym
sądem reguluje art. 382 k.p.c., którego ubezpieczony nie podaje. Trzeba przy tym
dodać, że Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną tylko w granicach
zgłoszonych podstaw (art. 39813 § 1 k.p.c.), a to oznacza, że o oczywistości skargi
kasacyjnej nie może świadczyć przepis, na którym strona nie oparła podstawy
zaskarżenia. W tym kontekście trzeba również dodać, że od dnia 7 listopada 2019
r. (czyli przed datą wyrokowania przez Sąd odwoławczy) art. 328 § 2 k.p.c. zmienił
treść i aktualnie nie reguluje treści uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Aspekt ten
I USK 221/26
3
został przeniesiony do art. 3271 § 1 k.p.c., którego odwołujący się również nie
wskazuje w podstawie skargi kasacyjnej. Natomiast treść uzasadnienia wyroku
sądu odwoławczego reguluje art. 387 § 21 k.p.c., który również w skardze nie został
przywołany.
Po trzecie, ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy,
gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej
analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego
albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze
elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na
wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią
przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już
nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego
przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Oczywiste jest przy tym tylko
to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia
dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć
kwalifikowany charakter i być dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego
prawnika (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN
1780/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 52; z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC
2001 nr 10, poz. 156). Pewne jest, że wywiedziona przez ubezpieczonego skarga
kasacyjna nie posiada takich właściwości.
Kierując się wskazanymi racjami Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2
k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
[A.P.]
[a.ł[
