I USK 1145/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 sierpnia 2026 r.
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z odwołania I.S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku
z udziałem B. spółki z o.o. w T.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 3 sierpnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 443/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od I.S. na rzecz organu rentowego kwotę 240
(dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego
po upływie tygodnia od dnia doręczenia stronie ubezpieczonej
odpisu postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 29 kwietnia 2025 r., na skutek
apelacji organu rentowego, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego
w Katowicach z dnia 23 lutego 2023 r. w ten sposób, że oddalił odwołanie I.S. od
decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rybniku z dnia
I USK 1145/26
2
20 czerwca 2022 r. stwierdzającej, że odwołująca się nie podlega obowiązkowo
ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu
od 11 stycznia 2022 r., jako pracownik u płatnika składek B.
Sp. z o.o. w T.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej I. S. zaskarżając
wyrok Sądu drugiej instancji w całości, podniosła zarzut naruszenia przepisów
postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 233 § 1 k.p.c. w
zw. z art. 382 k.p.c., art. 382 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 1 k.p.c., art. 3271 § 1 k.p.c. w
zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a także naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 22
k.p. w zw. z art. 83 k.c. w zw. z art. 300 k.p., art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw.
z art. 300 k.p. i art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 1 ustawy z
dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie
zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do
ponownego rozpoznania ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w
całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji. Ponadto skarżąca
wniosła o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kosztów procesu
według norm prawem przepisanych.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała
się na oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. Według odwołującej Sąd
drugiej instancji rozpoznając apelację wniesioną przez organ rentowy, dopuścił się
istotnych naruszeń tak przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, zaś
analiza sporządzonego w tej sprawie pisemnego uzasadnienia do zaskarżonego
wyroku pozwala na konstatację, że wskazane w petitum podstawy skargi kasacyjnej
prima facie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia, na których oparł swoje
rozstrzygnięcie Sąd drugiej instancji, zostały poczynione w sposób wybiórczy, a przy
tym deprecjonujący ustalenia odnoszące się do czynności wykonywanych przez
ubezpieczoną w ramach umowy od dnia 11 stycznia 2022 r. Sąd drugiej instancji
natomiast całkowicie pominął ten fakt, powołując się przy tym na okoliczności
niepoparte dowodami zgromadzonymi w sprawie.
W szczególności oczywista zasadność skargi wynika z tego, że: - Sąd drugiej
instancji uznał, że umowa o pracę z 11 stycznia 2022 r., zawarta przez ubezpieczoną
z B. sp. z o.o. w T. nie może stanowić podstawy do podlegania skarżącej
obowiązkowym ubezpieczeniom społecznych, a to z uwagi na rzekomą pozorność
I USK 1145/26
3
oświadczenia woli złożonego przez ubezpieczoną, co ma zdaniem Sądu II instancji
wynikać z okoliczności faktycznych sprawy dotyczących potrzeby zatrudnienia
ubezpieczonej na nowo utworzonym stanowisku tłumacza oraz asystenta geodety, a
także świadczenia przez ubezpieczoną pracy, a także wiedzy ubezpieczonej o
zbliżającym się terminie porodu, podczas gdy ubezpieczona faktycznie świadczyła
pracę, co zostało wykazane w toku postępowania dowodowego, co ważne,
świadczyła ją w ramach podporządkowania pracowniczego, które, z uwagi na
charakter czynności ubezpieczonej, nie przybierało postaci ścisłego i
hierarchicznego, co jednak nie eliminuje samego faktu podporządkowania; - Sąd
drugiej instancji uznał, że zawarcie umowy o pracę przez kobietę ciężarną na krótki
okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia, może rodzić
skutek w postaci jej nieważności jako sprzecznej z zasadami współżycia
społecznego, przy czym Sąd odwoławczy nie wskazał, które dokładnie zasady
współżycia społecznego zostały przez ubezpieczoną naruszone w niniejszej sprawie,
zwłaszcza w sytuacji, w której ubezpieczona faktycznie świadczyła pracę zgodnie z
treścią umowy o pracę z 11 stycznia 2022 r., co implikuje konieczność dokładnego
wyartykułowania swojego stanowiska, a nie tylko ogólnego wskazania na
sprzeczność stosunku prawnego z zasadami współżycia społecznego, bowiem
pozbawia to ubezpieczoną możliwości merytorycznej oceny rozstrzygnięcia jako
takiego; - Sąd drugiej instancji oceniając czy ubezpieczona faktycznie świadczyła
pracę w sposób umówiony, w sposób nieuzasadniony przyznał kluczowe znaczenie
okolicznościom, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym,
a jednocześnie pominął fakty, które zostały ustalone w oparciu o zgromadzony w
sprawie materiał dowodowy, w szczególności, że ubezpieczona od 11 stycznia
2022 r. faktycznie dokonywała pomiarów budynków oraz tłumaczyła rozmowy
pracowników pochodzenia ukraińskiego z polskim kierownictwem. Nadto, Sąd II
instancji nie zwrócił się do ubezpieczonej jako osoby bezpośrednio zainteresowanej
w sprawie, o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień, w szczególności czy
ubezpieczona świadczyła pracę również po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz
organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym
według norm przepisanych.
I USK 1145/26
4
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego
rozpoznania.
Na wstępie warto podkreślić, że skarga kasacyjna została ukształtowana w
przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek
zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie
rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także
usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym
nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek
zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji
sądowej.
Ustawodawca, konstruując wymagania skargi kasacyjnej, wyodrębnił w
oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) oraz obowiązek przedstawienia wniosku o
przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa
odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i
podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach postępowania
kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie
podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne
i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie
jej merytorycznego rozpoznawania.
Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia,
realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu
rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju
prawa, a także prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego
orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście
wadliwych, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno
koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr
449007; 10 marca 2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291; 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08,
LEX nr 404134 i 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 406392, z 7 lutego 2024 r.,
II USK 124/23, LEX nr 3669686). Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej, jej
I USK 1145/26
5
rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Skarżąca sformułowała wniosek o rozpoznania wniesionej
skargi kasacyjnej w oparciu o jej oczywistą zasadności.
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że odwołanie się na przesłankę
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta
rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego
ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty
wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,
LEX nr 198531; 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; 25 września 2023 r.,
I CSK 903/23, Legalis nr 2985805). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Zatem we wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne
jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji
jest w oczywisty sposób sprzeczny (postanowienia Sądu Najwyższego z:
30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171; 7 lutego 2024 r., II USK 124/23,
LEX nr 3669686).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że
odwołująca się nie wykazała istnienia powołanej przesłanki przedsądu.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz wniesionej skargi
kasacyjnej w zakresie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego
rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi powołana przez skarżącą
I USK 1145/26
6
przesłanka przedsądu. Powołując się na tę przesłankę, odwołująca nie wskazała, jaki
konkretnie przepis bądź przepisy zostały jej zdaniem naruszone w stopniu
kwalifikowanym, przemawiającym za oczywistą zasadnością skargi. Taka
konstrukcja wniosku wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Ponadto argumentacja, na którą powołuje się odwołująca, odnosi się do oceny
materiału dowodowego i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych. Należy
przypomnieć, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą
być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest
związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi
podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Zawarty w art. 3983 § 3
k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub
oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi,
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, oznacza niedopuszczalność
powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji,
polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów
również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Natomiast ocena
przesłanek do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu zatrudnienia, jest ściśle
powiązana ze sferą ustaleń faktycznych. W szczególności podważenie stanowiska
Sądów, że taki ocena nie zaistniała, do czego zmierza skarżąca, nie jest możliwe bez
weryfikacji ustaleń faktycznych, co w postępowaniu kasacyjnym jest wykluczone.
Wynikający z zasady automatyzmu i przymusu obowiązek ubezpieczenia
oznacza, że osoba, której cechy, jako podmiotu ubezpieczenia społecznego, zostały
określone przez ustawę, zostaje objęta ubezpieczeniem i staje się stroną stosunku
ubezpieczenia społecznego niezależnie od swej woli, na mocy ustawy (ex lege).
Przyjmuje się jednocześnie, że strona stosunku ubezpieczenia nie może własnym
działaniem stosunku tego znieść, tj. wystąpić z ubezpieczenia, jeżeli utrzymują się
podstawy faktyczne podlegania danemu ubezpieczeniu (por. T. Bińczycka-Majewska,
Zabezpieczenie ryzyka starości, s. 9; B. Gudowska [w:] B. Gudowska, J. Strusińska-
Żukowska (red.), Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, wyd. 2,
2014, art. 6, nb. 11.). Takie zapatrywanie zostało również potwierdzone w
orzecznictwie, gdzie przyjmuje się, że stosunek ubezpieczenia społecznego
(emerytalnego i rentowych) nie jest stosunkiem prawnym ukształtowanym w drodze
umownej, stąd obowiązek ubezpieczenia społecznego wynika z przepisów prawa i
nie jest uzależniony od woli ubezpieczonego lub organu rentowego (wyrok Sądu
I USK 1145/26
7
Najwyższego z 19 marca 2007 r., III UK 133/06, OSNP 2008, Nr 7-8, poz. 114).
Wniosek lub brak zgody ubezpieczonego na objęcie ubezpieczeniem nie mogą
stanowić przeszkody dla stwierdzenia nieistnienia, lub istnienia tytułu ubezpieczenia
społecznego zgodnego z przepisami prawa (wyroki Sądu Najwyższego z: 11 marca
2008 r., I UK 256/07, OSNP 2009, Nr 11-12, poz. 159, 25 kwietnia 2023 r., I USKP
83/22, LEX nr 3602011). Nawiązanie stosunku ubezpieczenia następuje
równocześnie z zaistnieniem faktów rodzących obowiązek ubezpieczenia. Jako
wyraz zasady automatyzmu prawnego jest wtórne wobec stosunku podstawowego,
stanowiącego tytuł ubezpieczenia. Brak stosunku podstawowego lub niewłaściwe
jego wskazanie powoduje, że deklaratoryjna decyzja o objęciu określonym tytułem
ubezpieczenia społecznego okazuje się bezpodstawna lub błędna.
Podleganie obowiązkowi ubezpieczeń społecznych związane jest z
posiadaniem tytułu, z którym ustawa wiąże obowiązek ubezpieczenia. Dla objęcia
ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma
nie to, czy umowa o pracę została zawarta, lecz to, czy strony umowy pozostawały
w stosunku pracy (art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998
r. o systemie ubezpieczeń społecznych). O tym, czy strony istotnie w takim stosunku
pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje
natomiast samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia,
przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy,
ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla
stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. (wyrok Sądu Najwyższego
z 16 października 2018 r., I UK 115/18, OSNP 2019, Nr 5, poz. 61; postanowienia
Sądu Najwyższego z: 17 października 2024 r., III USK 347/23, Legalis nr 3143831;
19 listopada 2024 r., I USK 404/23, Legalis nr 3170699).
Tak w judykaturze, jak i doktrynie prawa pracy podkreśla się, że stosunek
pracy, zdefiniowany w art. 22 § 1 k.p., jest stosunkiem prawnym starannego działania,
którego konstytutywnymi cechami są: dobrowolne, osobiste, odpłatne świadczenie
pracy w sposób ciągły, w warunkach podporządkowania pracownika pracodawcy,
który ponosi wszelkie ryzyka związane z zatrudnieniem pracownika. Dla objęcia
obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi istotne jest zatem, aby stosunek
pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych.
Zasadniczą rolę w procesie sądowego badania, czy dany stosunek prawny jest
stosunkiem pracy, przypisuje się ustaleniom faktycznym dotyczącym tego, czy praca
I USK 1145/26
8
wykonywana w ramach analizowanego stosunku prawnego rzeczywiście ma cechy
wymienione w art. 22 § 1 k.p. W tym celu bada się okoliczności i warunki, w jakich
dana osoba wykonuje czynności na rzecz innego podmiotu prawa i dopiero w wyniku
tego badania (poczynienia stosownych ustaleń) rozstrzyga się, czy czynności te
świadczone są w warunkach wskazujących na stosunek pracy (wyrok Sądu
Najwyższego z 16 maja 2019 r., II PK 27/18, LEX nr 2665282; postanowienia Sądu
Najwyższego z: 10 stycznia 2024 r., II USK 308/22, Legalis nr 3054409; 15 maja
2024 r., III USK 296/23, Legalis nr 3078835; 17 października 2024 r., III USK 347/23,
Legalis nr 3143831; M. Tomaszewska [w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1-
93, wyd. VII, red. K. W. Baran, Warszawa 2025, art. 22).
Sąd drugiej instancji, wbrew sugestiom skarżącej, zinterpretował sporne
przepisy zgodnie z przedstawioną wyżej ich wykładnią, czyniąc z niej podstawę do
przeprowadzenia oceny prawnej ustalonego w toku procesu stanu faktycznego. Sąd
Apelacyjny oceniając istnienie między stronami stosunku pracy, jako podstawy
podlegania ubezpieczeniom społecznym wskazał, że ubezpieczona została
zatrudniona przez płatnika składek na podstawie umowy o pracę zawartej
11 stycznia 2022 r. na stanowisku asystenta geodety, jak i tłumacza w wymiarze 1/2
etatu z godzinami pracy wyznaczonymi od 16:00 do 20:00. Umowa została zawarta
na czas nieokreślony, co wskazuje na potrzebę zatrudnienia w dłuższej perspektywie
czasowej pracownika na tym stanowisku pracy. Od 14 lutego 2022 r. odwołująca
zaprzestała świadczenia pracy z powodu niezdolności do pracy związanej z
przebiegiem ciąży. Zgodnie z umową, miała wykonywać pracę w godzinach
popołudniowych, od 16:00 do 20:00, podczas gdy prace budowlane, których miała
dotyczyć jej pomoc tłumaczenia, prowadzone były do zmierzchu. W tym kontekście
pomoc tłumacza w godzinach, gdy prace już nie były wykonywane, staje się
nielogiczne i nieuzasadnione gospodarczo. Za równie niewiarygodną należy także
argumentację dotycząca wykonywania przez ubezpieczoną obowiązków asystenta
geodety w godzinach popołudniowych i wieczornych, szczególnie w okresie
zimowym. Powoływanie się na wykonywanie pomiarów geodezyjnych w godzinach
wieczornych, mimo naturalnego pogarszania się warunków oświetleniowych, stoi w
sprzeczności zarówno z realiami technicznymi tego rodzaju prac, jak i z powszechnie
znaną praktyką zawodową. Samo zaś twierdzenie, iż pomiary miały być dokonywane
wieczorem ze względu na lepszą widoczność laserów, pozostaje w sprzeczności z
zasadami doświadczenia życiowego i praktyką zawodową. Podkreślenia wymaga
I USK 1145/26
9
nadto, iż argumentacja dotycząca zatrudnienia ubezpieczonej w charakterze
tłumacza w celu usprawnienia komunikacji z obywatelami Ukrainy niewładającymi
językiem polskim pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym funkcjonowaniem
płatnika składek, który prowadzi działalność od 2018 r., zatrudniając niemalże od
początku pracowników pochodzenia ukraińskiego, a mimo to wcześniej nie
zachodziła potrzeba osoby tłumacza, jak też nie wskazywano istotnych problemów
komunikacyjnych, które mogłyby utrudniać bieżące wykonywanie zadań lub
zarządzanie pracownikami. Wątpliwości budzi również organizacja pracy
ubezpieczonej. Sąd zaznaczył, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających
dowodów potwierdzających wykonywaną przez nią pracy w ramach stosunku pracy.
Wręcz przeciwnie z okoliczności sprawy wynika, że powierzone ubezpieczonej
stanowisko pracy nie funkcjonowało uprzednio w strukturze organizacyjnej płatnika
składek, co sugeruje, że zostało utworzone wyłącznie na potrzeby jej zatrudnienia.
W okresie długotrwałej nieobecności I.S. płatnik składek nie zatrudnił innej osoby w
jej miejsce, co wskazuje na brak rzeczywistego zapotrzebowania kadrowego w tym
zakresie. Płatnik składek nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających,
aby po wyczerpaniu świadczeń związanych z macierzyństwem ubezpieczona
powróciła do pracy na dotychczasowym stanowisku, co również z tej przyczyny
prowadzi do wniosku, iż jedynym celem zawarcia omawianej umowy o pracę, była
chęć włączenia do kręgu ubezpieczonych. Sąd odwoławczy mając na uwadze całość
materiału dowodowego - odmiennie niż zdaniem Sądu Okręgowego - uznał, że brak
jest dowodów do stwierdzenia, że stosunek pracy był w rzeczywistości przez
ubezpieczoną świadczony, co wyklucza możliwość przyjęcia zwartej umowy o pracę
za tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, trzeba stwierdzić, że Sąd
drugiej instancji nie naruszył w sposób rażący przepisów prawa materialnego, gdyż
dokonał ich prawidłowej wykładni w ustalonym stanie faktycznym, przyjmując, iż
ubezpieczona i płatnik składek zawarli pozorną umowę o pracę, która nie nosiła cech
stosunku pracy w rozumieniu art. 22 k.p., stanowiącego tytuł podlegania
ubezpieczeniom społecznym. Sformułowane przez skarżącą w tym zakresie
argumenty negujące sądową ocenę, która stanowiła podstawę zaskarżonego wyroku,
stanowią zatem niedopuszczalną na tym etapie polemikę z oceną dowodów i
wynikającymi z niej ustaleniami faktycznymi, co zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. uchyla
się spod kontroli kasacyjnej. Skarżąca w twierdzeniach uzasadnienia wniosku dla
I USK 1145/26
10
poparcia swojego stanowiska eksponuje wybrane elementy stanu faktycznego
sprawy przy jednoczesnym pominięciu pozostałych ustaleń. Tymczasem w ocenie
spornej w sprawie kwestii Sąd drugiej instancji uwzględnił całość zgromadzonego w
sprawie materiału dowodowego, a określona na jego podstawie podstawa faktyczna
stanowiła punkt odniesienia do subsumcji przepisów prawa materialnego
wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach.
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał zatem, że
skarżąca nie wykazała przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wobec
tego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 i
11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku oraz § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
(J.K.)
[SOP]